.png)
Më shumë se tre dekada më parë, reperi Tupac Shakur këndonte për një stuhi që “nuk do të ndalej kurrë”. Për miliona amerikanë në vitin 2026, ajo stuhi është shndërruar në një katastrofë.
Administrata Trump e ka futur vendin në një luftë me Iranin, dhe municionet e përdorura vetëm në dy ditët e para të konfliktit kanë kushtuar 5.6 miliardë dollarë taksapaguesve. Kjo është një shifër tronditëse, sidomos kur krahasohet me legjislacionin e miratuar vitin e kaluar që e bën më të vështirë për familjet të marrin ndihmë ushqimore.
Lufta ka shkaktuar rritje të shpejtë të çmimeve të karburantit, ndërsa tarifat e Presidentit Donald Trump kanë sjellë rritje të ndjeshme të çmimeve në supermarkete.
Por ndoshta shenja më e qartë e prioriteteve të kësaj administrate gjendet në Indeksin e Përballueshmërisë nga Gallup. Të dhënat konfirmojnë një të vërtetë nga një tjetër këngë e Tupac: “Kanë para për luftëra, por nuk mund të ushqejnë të varfrit.”
Ndërsa miliarda dollarë shkojnë për konfliktin e ri në Lindjen e Mesme, situata brenda SHBA-së është kthyer në krizë për miliona familje.
Rreth një e treta e amerikanëve, rreth 82 milionë persona, thonë se kanë bërë sakrifica financiare për të përballuar kostot e kujdesit shëndetësor. Nuk bëhet fjalë thjesht për të hequr dorë nga kafeja e mëngjesit apo Netflix-i, por për familje që anashkalojnë ushqimet për të blerë ilaçe ose i zgjasin dozat për të kursyer.
Siç pritej, barra është më e rëndë për ata pa sigurim shëndetësor, ku 62% bëjnë sakrifica financiare. Edhe mes të siguruarve, gati 30% raportojnë të njëjtat vështirësi.
Më shumë se gjysma e të rriturve në familje me të ardhura nën 24.000 dollarë raportojnë se kanë ulur shpenzimet për të paguar kujdesin shëndetësor. Edhe në familje me të ardhura mbi 240.000 dollarë, rreth 1.6 milionë amerikanë po detyrohen të bëjnë kompromis për të mbuluar faturat mjekësore. Edhe pse më të prekurat janë familjet me të ardhura të ulëta, rritja e kostove po ndikon pothuajse në të gjitha nivelet e të ardhurave.
Kostoja e lartë e kujdesit shëndetësor po bën që njerëzit të shtyjnë vendime të rëndësishme jetësore. Gati 1 në 10 persona ka shtyrë pensionin, ndërsa të tjerë kanë shtyrë trajtime mjekësore (26%), blerjen e shtëpisë (14%), ndryshimin e punës (18%) apo lindjen/adoptimin e një fëmije (6%).
Të dhënat tregojnë gjithashtu se personat me shëndet më të dobët janë më të prirur të sakrifikojnë nevojat bazë për të përballuar shpenzimet mjekësore.
Është një situatë e padrejtë: të jesh i sëmurë kushton shumë, dhe këto kosto të detyrojnë të shmangësh trajtimin që të duhet për t’u përmirësuar.
Ndërkohë që miliona njerëz janë në këtë cikël të vështirë, paratë që sipas qeverisë “nuk ekzistojnë” për shëndetësi po shpenzohen në miliarda për luftën në Iran.
Këto zgjedhje janë të rënda. Një raketë Tomahawk kushton aq sa mbulon shpenzimet vjetore të Medicaid për 775 fëmijë ose ushqimin në shkolla për 3.600 fëmijë. Fatura e operacionit ushtarak në ditët e para do të mund të financonte përfitime për më shumë se 2 milionë amerikanë për një vit përmes programit SNAP (ndihma ushqimore).
Edhe pse regjimi iranian ka një histori të qartë të terrorizmit shtetëror, kostoja e këtij konflikti të ri po bie mbi familjet më të dobëta në SHBA.
Sipas autorit, kjo nuk është thjesht neglizhencë pasive, por një politikë e qëllimshme që dobëson mbrojtjen e familjeve punëtore. Në një intervistë të vitit 1992 për MTV News, Tupac kritikoi pabarazinë ekonomike dhe kulturën e pasurisë së tepërt, duke përmendur edhe Donald Trump si simbol të kësaj qasjeje. Ai kërkonte më shumë empati ndaj njerëzve në nevojë.
Ai pyeste si mund të ekzistojë një botë ku disa njerëz kanë miliarda, ndërsa të tjerë nuk kanë çfarë të hanë.
Kur Tupac publikoi “Keep Ya Head Up” në 1993, debati për kujdesin shëndetësor në SHBA ishte tashmë i përqendruar te përballueshmëria. Sot, kjo diferencë është edhe më e madhe. Sipas një studimi, kostoja e sigurimeve shëndetësore është rritur tre herë më shpejt se pagat midis 1999 dhe 2024.
Gjatë kësaj periudhe, pagat u rritën me 119%, ndërsa kontributet e punonjësve për sigurimin familjar u rritën me 308%. Totali i primeve u rrit me 342%, shumë më tepër se inflacioni i përgjithshëm prej 64%.
Studimi thekson se kostoja e sigurimit të ofruar nga punëdhënësit është trefishuar në raport me pagat që nga koha kur Tupac fliste për këto probleme.
Është e habitshme dhe e papranueshme që administrata aktuale gjen miliarda për luftë, por nuk arrin të mbrojë qytetarët nga zgjedhja mes ilaçeve dhe ushqimit.
Ndërsa 82 milionë amerikanë vendosin mes vizitës te mjeku dhe blerjes së ilaçeve, buxheti kombëtar duket se ka hapur “çek të bardhë” për një luftë larg vendit.
Tupac thoshte se ndihma ndaj njerëzve në vështirësi kërkon diçka “revolucionare”, diçka jashtë normales.
Ndoshta gjëja më “revolucionare” që SHBA mund të bëjë është të vendosë shëndetin dhe mirëqenien e qytetarëve të saj përpara një lufte të re. Dhe kështu, sipas autorit, historia vazhdon të provojë të drejtë vargun e tij “kanë para për luftëra, por nuk mund të ushqejnë të varfrit.”
Shkruar nga Michelle Singletary, kolumniste e ekonomisë në “Washington Post“
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje