Mendim

Pandemia i detyron politikanët e Ballkanit të bëhen seriozë, më në fund

Gati dy muaj pasi Europa regjistroi viktimën e saj të parë të koronavirusit, pandemia ka arritur atë që zyrtarët amerikanë, europianë, rusë, turq dhe të gjithë zyrtarët dhe diplomatët e tjerë nuk kanë arritur ta bëjnë në Ballkan në tre dekadat e fundit.

Ajo ka detyruar politikanët në rajon, ose të paktën disa prej tyre, të fillojnë të veprojnë si burra shteti, duke u kujdesur për nevojat e qytetarëve të tyre, të përpiqen të frenojnë përhapjen e virusit dhe të përrpiqen të shmangin katastrofat ekonomike.

Pandemia ka mbyllur kufijtë në të gjithë rajonin, dhe secili vend është i detyruar të mbështetet tek bashkëpunimi me fqinjët e tyre më të afërt, pavarësisht prejardhjes së tyre etnike, fetare ose politike.

Kjo situatë po ndikon gjithashtu në aleancat rajonale dhe globale dhe orientimin strategjik të vendeve të Ballkanit. Vendimi i kohëve të fundit i BE-së për eksportin e pajisjeve mjekësore e ka goditur rëndë rajonin dhe shkaktoi pakënaqësi në një kohë krize që do të mbahet mend për një kohë të gjatë.

“Solidariteti ndodh shumë më tepër midis të barabartëve,” thotë analistja Jasna Bajraktarevic. Ai theksoi se vendet e rajonit duhet të mbështeten shumë më tepër tek njëri-tjetri sesa tek aktorët kryesorë globalë.

Kriza e koronavirusit duket se e ka bërë Bosnjë Hercegovinën funskionale, edhe pse ishte kthyer prej kohës në mishërimin e mosfunksionimit politik në rajon.

“Brenda natës të gjitha pengesat në komunikimin midis liderëve politikë u zhdukën,” thotë gazetari boshnjak Slobodan Vaskovic. “Papritmas është e qartë për të gjithë se çfarë roli kanë dhe askush nuk po krijon probleme mbi kompetencat. Papritur Bosnja dhe Hercegovina duket shumë funksionale në të gjitha nivelet, “shton Vaskoviç.

Mes pandemisë, Serbia dhe Maqedonia e Veriut gjatë ditëve të fundit anuluan zgjedhjet e përgjithshme që ishin caktuar për në prill. Politikanët në vendet e tjera të Ballkanit theksuan se ky ishte koha për të shpëtuar jetë, jo për të udhëhequr betejat politike të kota.

Në Kosovë ndërkohë, diplomatët perëndimorë uruan qeveritë lokale dhe shërbimet publike për përpjekjet e tyre kundër pandemisë.

Sidoqoftë, vetëm disa orë më vonë, shpërtheu një betejë e re politike midis kryeministrit Albin Kurti dhe parterit të tij politik në qeveri, kreut të LDK-së, Isa Mustafa.

Sidoqoftë, shumica e politikanëve në të gjithë Ballkanin dukeshin të përqendruar në luftimin e pandemisë, të paktën të bashkuar përkohësisht nga një armik i përbashkët i ri, i padukshëm.

Siç u dëshmua më parë, gjatë përmbytjeve katastrofike që shkatërruan rajonin në vitin 2014, shpërthimi i koronavirusit tregoi se në momente krize, njerëzit mund të varen kryesisht nga bashkatdhetarët e tyre dhe fqinjët më të afërt, pavarësisht nëse vijnë nga i njëjti grup etnik ose fetar apo jo.

Ndërkohë që disa ekspertë janë ankuar se konferencat dhe deklaratat e liderëve të Ballkanit Perëndimor nganjëherë tepër dramatike, pakkush kundërshtoi vendosjen e masave kufizuese që imponohen nga shumica e vendeve të BE-së.

“Ky virus po ndryshon në mënyrë dramatike shumë gjëra … po zbulon të vërtetën për shoqëritë,” tha analisti serb Bosko Jaksic. “Koronavirusi tregon se është i nevojshëm një shtet i fortë , jo autokraci, jo diktaturë, por shtett me institucione të forta që janë në gjendje të zgjidhin problemet,” theksoi Jaksic.

Pandemia ka detyruar udhëheqësit lokalë të rivlerësojnë jo vetëm aleancat dhe orientimet e tyre strategjike globale dhe lokale.

Që nga shpërthimi i koronavirusit, Ballkani është drejtuar drejt Bashkimit Evuropian edhe më shumë se më parë. Megjithatë, ky orientim mund të testohet seriozisht dhe madje edhe të minohet nëse familja e BE-së, në këto kohë të trazuara, harron fqinjët e saj në Ballkan.

Më 15 Mars, Komisioni Europian njoftoi ndalimin e eksportimit të pajisjeve mjekësore mbrojtëse jashtë BE-së, përveç nëse merret një licencë nga një shtet anëtar.

Ky vendim shkaktoi zemërim politikanëve të Ballkanit dhe politikanëve, veçanërisht pasi farmacitë në të gjithë rajonin, shumica e të cilave po përballeshin me mungesa të maskave të fytyrës dhe pajisjeve të tjera mbrojtëse, njoftuan se dërgesat e reja të porositura tashmë ishin ndalur.

Kufizimet e eksportit e shtuan zhgënjimin e akumuluar me BE në Ballkan.

Në mungesë të pajisjeve nga vendet e BE-së, zyrtarët serbë, boshnjakë dhe politikanët e tjerë të Ballkanit po kthehen më së shumti nga Kinë si eksportuesi i vetëm që me sa duket ka furnizime të mjaftueshme për eksport në rajon.

Më Shumë