.png)
Nga Gazeta Si- Gersi Troka, 23 vjeçari me sindromën down është shembulli se një kromozom më tepër nuk është pengesë.
Ai është shpallur një nga 10 notarët më të mirë në botë në mesin e personave me sindromën down dhe sot punon në një biznes privat.
Ai ka filluar të ushtrohet në pishinë që në moshën 10-vjeçare dhe ka marrë pjesë nëpër kampionate kombëtare dhe ndërkombëtare, në të cilat është vlerësuar me çmime e medalje të ndryshme.
Por jo çdo person me sindromën down ka fatin e Gersit dhe në Shqipëri është e vështirë të bësh jetë normale për shkak të mungesës së vëmendjes ndaj këtij çrregullimi.
Emanuela Zaimi, drejtoresha e Fondacionit “Down syndrome Albania” tregon për Gazetasi.al se nga të dhënat e fundit, në Shqipëri janë rreth 860 persona me sindromën down dhe 140 prej tyre janë aktualisht të regjistruar në sistemin arsimor.
Zaimi thotë se ndërgjegjësimi i komunitetit është më ndryshe nga vite më para pasi “ka shumë ndërgjegjësim dhe ka ndryshuar qasja edhe në komunitet”. Mirëpo në aspektin institucional, shton Zaimi, vazhdon të ketë raste diskriminuese si çështjet e arsimit.
“Këtë vit kanë filluar të vendosin mësues ndihmës në shkollat profesionale pasi deri vitin e kaluar nuk ka pasur as mësues ndihmës në shkollat profesionale. Vazhdon të mbetet i paplotë edhe numri i mësuesve ndihmës në shkollat normale dhe trajnimi i këtyre mësuesve”, thotë Zaimi.
Ndërsa vështirësitë më të mëdha të familjes janë tek sigurimi i shërbimeve sepse shteti nuk i mbulon me shërbime.
“Tirana ka rreth 20 mijë persona me aftësi të kufizuar dhe mbulojnë me shërbime gjithsej 200-300 persona. Mes këtyre, janë vetëm 90 fëmijë”, thotë Zaimi e cila shton se ky është problemi më i madh çka bën që prindërit të drejtohen tek organizatat që ofrojnë shërbime, ndërkohë që organizatat nuk mund të ofrojnë shërbime pa pagesë për të gjithë.
Si shembull është Fondacioni “Down syndrome Albania” ku marrin shërbime pa pagesë vetëm për fëmijët që vijnë nga familje shumë të varfra dhe më pas familjet e tjera paguajnë në varësi të të ardhurave.
“Ne kemi 45 fëmijë dhe vetëm 15 fëmijë paguajnë tarifën e plotë prej 1500 lekë ora” shton ajo.
Pozitive tashmë, në krahasim me disa vite më parë është qasja e popullatës ndaj personave me sindromën down.
Në përgjithësi janë shembur mitet për informacionet e gabuara dhe njerëzit tani janë më të ndërgjegjësuar se personat me sindromën down nuk duhen parë si objekt bamirësie por si individë që kanë të drejta.
Një problem tjetër janë prindërit që qasen drejt shërbimeve informale, terapistëve që shkojnë nëpër shtëpi dhe japin shërbim.
“Ky është kthyer në një problem pasi kanë prishur standardin e shërbimit. Prindërit duhet të bëjnë kujdes sepse jo çdokush që thotë se është terapist, është i tillë”.
Vazhdon të jetë problem edhe punësimi, kjo sepse mungojnë shërbimet për moshat e mëdha.
“Nuk ka shërbime as shteti, as privati dhe as organizatat për moshat mbi 16-18 vjeç. Mungojnë shërbimet që të përgatisin për tregun e punës apo për trajnimet”, thotë Zaimi që shton se edhe pse është deklaruar se që nga janari i 2024, bizneset me numër të lartë të punësuarish janë të detyruar të punësojnë persona me aftësi të kufizuar, problemet me shërbimet e vështirësojnë këtë.
“Ligjet i kemi në rregull por mbetet problem zbatueshmëria e tyre dhe buxheti”.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
