.png)
Gazeta Si – Për rreth 130 vjet, në Shqipëri dhe në pjesën më të madhe të botës, 1 Maji ka qenë data e zgjedhur për të kujtuar Ditën e Punëtorëve, e njohur edhe si Dita e Punës.
Shumica e njerëzve e kanë pushim dhe organizohen me demonstrata dhe tubime për të kërkuar të drejta të reja ose thjesht për të riafirmuar ato ekzistuese. Dita e Punës është dita që përfaqëson luftën për kushte më të mira pune.
U shpall Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve në vitin 1889 në Paris, gjatë kongresit që themeloi Internacionalen e Dytë, organizatën që bashkoi partitë socialiste evropiane deri në Luftën e Parë Botërore.
Megjithatë, ajo ishte përkujtuar tashmë në disa vende për disa vite për shkak të një incidenti që ndodhi në Çikago të Shteteve të Bashkuara, gjatë periudhës në të cilën sindikatat po përpiqeshin të siguronin një ditë pune 8-orëshe.
Episodi, i njohur si çështja “Haymarket”, daton që nga viti 1886. Në atë kohë, Shtetet e Bashkuara ishin tashmë në procesin e industrializimit dhe sindikatat ishin të forta dhe të organizuara mirë.
Një grevë e përgjithshme mbarëkombëtare u organizua për Ditën e 1 Majit, e quajtur “Revolta e Madhe” nga sindikatat dhe u pa me shqetësim të konsiderueshëm nga policia në qytetet kryesore.
Demonstratat vazhduan në ditët në vijim dhe më 3 maj, punëtorët në një fabrikë kombajnash e quajtur, “McCormick” u përleshën me policinë.
Oficerët ishin urdhëruar të shtypnin protestat me dhunë dhe disa prej tyre qëlluan mbi punëtorët, duke plagosur disa dhe duke vrarë gjashtë prej tyre.
Në përgjigje, një shoqatë punëtorësh anarkistë organizoi një demonstratë të re të nesërmen në sheshin “Haymarket”, ku po mbahej tregu i makinerive bujqësore.
Duhej të ishte një protestë paqësore, aq sa kryetari i Bashkisë së Çikagos madje mori pjesë shkurtimisht, por drejt fundit, ndërsa oficerët e policisë ndërhynë për të larguar punëtorët, dikush hodhi një bombë mbi ta.
Shpërthimi vrau shtatë oficerë dhe plagosi 60 të tjerë. Menjëherë pas kësaj, policia qëlloi mbi turmën, duke vrarë tre protestues.
Personi përgjegjës për hedhjen e bombës nuk u identifikua kurrë, por pas demonstratës së asaj dite, histeria tashmë e lartë anti-punëtorë dhe anti-socialistë u përhap edhe më tej.
Pothuajse i gjithë shtypi amerikan i akuzoi punëtorët emigrantë për terrorizëm anti-amerikan, duke nxitur një klimë tashmë të tensionuar që çoi në arrestimin e qindra të dyshuarve në të gjithë vendin.
Edhe pse autori i sulmit nuk u gjet kurrë, tetë anarkistë u akuzuan për komplot dhe vrasje, pavarësisht se disa prej tyre as nuk ishin të pranishëm në demonstratën e “Haymarket”.
Gjyqi që pasoi akuzat ishte i përciptë dhe u zhvillua me objektivin e qartë të sigurimit të një dënimi: u paraqitën prova të rreme dhe juria u manipulua.
Të gjithë të pandehurit u dënuan me vdekje. Dy nga dënimet u ndryshuan më vonë në burgim të përjetshëm, ndërsa një nga tetë të pandehurit mori 15 vjet burg. Një tjetër kreu vetëvrasje në burg në rrethana të paqarta. Katër të tjerët u varën më 11 nëntor 1887.
Kështu, ngjarjet në Çikago bashkuan sindikatat dhe organizatat socialiste jashtë Shteteve të Bashkuara, në një lëvizje që e çoi Internacionalen e Dytë të krijonte një Ditë Ndërkombëtare të Punëtorëve më 1 Maj për të përkujtuar viktimat e Çikagos.
Në vitin 1894, presidenti i SHBA-ve, Grover Cleveland, dyshues për origjinën socialiste të 1 Majit, miratoi një ligj që krijonte një ditë tjetër kushtuar punëtorëve, Ditën e Punës.
Kjo festohej tashmë në disa shtete të hënën e parë të shtatorit dhe festohet ende sot në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje