.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Lejlekët po shtojnë peshë duke u ushqyer me mbetje ushqimore nga vendgrumbullimet e plehrave, sipas një studimi që ngre shqetësime për pasojat shëndetësore afatgjata për këta zogj, dikur në rrezik zhdukjeje.
Landfillet u ofrojnë popullatave të lejlekëve të bardhë në Europë një burim ushqimi të shpejtë dhe të lehtë për t’u gjetur. Por kërkimi i ri tregon se ata mund të përfitojnë energji në afat të shkurtër, ndërsa përballen me pasoja të fshehura në të ardhmen.
Studimi nxjerr në pah një ekuilibër të ndërlikuar: ushqimi nga mbetjet mund t’i ndihmojë lejlekët të rriten, të kursejnë energji dhe të shtojnë numrin e tyre, por njëkohësisht mund të ndryshojë trupin e tyre në mënyra që ende nuk janë kuptuar plotësisht.
Të njohur për migrimet e gjata mes Europës dhe Afrikës, disa popullata lejlekësh kanë ndryshuar sjelljen e tyre pasi ushqimi i hedhur nga njerëzit është bërë më i lehtë për t’u gjetur sesa prenë natyrore.
Lejlekët që ushqehen në landfille mund të gjejnë mbetje ushqimore njerëzore, copa mishi, insekte, brejtës dhe krimba toke, duke shpenzuar më pak energji për kërkim në fusha dhe zona ligatinore. Por të njëjtat vende i ekspozojnë ata ndaj plastikës, telave, qelqit dhe metaleve të rënda, duke ngritur pyetjen nëse kjo dietë me “ushqim të shpejtë” po i ndihmon apo po i dëmton.
Anustup Bandyopadhyay, student doktorature në Universitetin e Mjekësisë Veterinare në Vjenë dhe pjesë e ekipit kërkimor, tha se rritja globale e prodhimit të mbetjeve po krijon burime të reja ushqimi për kafshët e egra, por pasojat për lejlekët mbeten ende objekt debati.
Studiuesit analizuan popullatat e lejlekut të bardhë në Poloni, ku zogjtë kanë filluar të ushqehen më shumë në landfille gjatë dekadës së fundit. Ndryshe nga disa popullata në Europën Perëndimore, shumica e lejlekëve polakë ende mbështeten kryesisht te ushqimi natyror, duke u dhënë studiuesve mundësinë të krahasojnë zogjtë me mënyra të ndryshme ushqyerjeje.
Gjetjet paraprake, të prezantuara në konferencën e Shoqatës për Biologjinë Eksperimentale në Firence, treguan se lejlekët që ushqehen në landfille kanë tendencë të kenë masë trupore më të madhe dhe rezerva më të larta energjie krahasuar me ata që ushqehen në natyrë.
“Ata mund të shpenzojnë më pak kohë duke kërkuar ushqim dhe potencialisht ta përdorin këtë kohë dhe energji për aktivitete të tjera, si riprodhimi,” tha Bandyopadhyay. Ai shtoi se partnerët e tyre në Poloni kanë zbuluar se lejlekët përdorin më së shumti landfillet gjatë periudhës së shumimit, kur kërkesat për ushqim të zogjve të vegjël janë në kulm.
Megjithatë, këto përfitime shoqërohen me rreziqe. Studiuesit zbuluan gjithashtu shenja të dëmtimit të ADN-së të lidhura me dietën nga landfillet shumë më herët nga sa pritej te zogjtë e vegjël, kur pulat ishin “vetëm rreth një javëshe”.
Studimi sugjeron gjithashtu se varësia nga landfillet si burim ushqimi mund të ndikojë në modelet e migrimit, siç ka ndodhur me popullatat e lejlekëve në Europën Perëndimore.
Bandyopadhyay shpjegoi se në Gadishullin Iberik disa lejlekë kanë kaluar nga migrimi i plotë në migrim të pjesshëm ose edhe në qëndrim të përhershëm, kryesisht për shkak të kushteve të favorshme klimatike dhe, mbi të gjitha, disponueshmërisë së ushqimit nga landfillet.
Profesorja Aldina Franco, ekologe në Universitetin e Anglisë Lindore, e cila nuk mori pjesë në studim, tha se kërkimi sjell një këndvështrim të ri duke analizuar ndikimin e ndotësve te lejlekët.
Ajo e krahasoi ushqimin nga landfillet me “ushqim të padëshiruar” për zogjtë. “Është ushqim që po kalbet, me cilësi të ulët, por ndoshta me shumë energji. Ata mund të gjejnë mish apo peshk të mbetur, gjithçka që ne hedhim në landfille,” tha ajo.
Sipas saj, situata është më komplekse: “Është e vërtetë që mund të jetë e dëmshme për individë të caktuar që hanë ushqime me ndotës ose sëmundje. Por nga këndvështrimi i popullatës, nëse 500 lejlekë shkojnë në një landfill, ndoshta disa mund të vdesin nga ushqimet e kontaminuara, por shumica do të përfitojnë nga burimi shtesë i ushqimit.”
Çështja po bëhet më urgjente pasi qasja në landfille të hapura po zvogëlohet në Europë për shkak të ndryshimeve në politikat e menaxhimit të mbetjeve të BE-së. Kjo mund të ndikojë në numrin, lëvizjet dhe suksesin e shumimit të lejlekëve që janë varur nga këto burime ushqimi.
Franco tha se kjo mund të jetë një shqetësim për popullatat e lejlekëve të bardhë që janë përshtatur me ushqyerjen në landfille.
“Ne jemi të lumtur t’u ofrojmë ushqim zogjve në kopshtet tona përmes ushqyesve. Landfillet janë mbetje që ne nuk i përdorim dhe pyetja është: a nuk duhet të lejojmë që disa specie të përfitojnë nga këto burime që ne nuk na duhen më?” tha ajo.
Popullatat e lejlekëve të bardhë ishin në rënie deri në vitet 1980. Ata u zhdukën nga disa vende europiane, por më pas u rikthyen në vende si Suedia dhe së fundmi edhe në Mbretërinë e Bashkuar.
“Nëse ua ndalojmë plotësisht aksesin te mbetjet tona organike, a do të bien popullatat e lejlekëve? Mendoj se ky është një rrezik dhe duhet të merret seriozisht në konsideratë,” përfundoi Franco.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje