.png)
Nga Destemona Çelo*- Ekziston një teori në psikologji që ndihmon të kuptojmë një nga paradokset më të dhimbshme të jetës romantike: prirjen për t’u lidhur emocionalisht me njerëz që nuk na plotësojnë dhe, shpesh, na lëndojnë.
Konrad Lorenz, studiues i njohur në fushën e sjelljes, vuri në dukje se lidhjet e hershme krijohen shumë shpejt dhe shpesh nuk bazohen në një “zgjedhje të vetëdijshme”, por në praninë e figurave që janë aty në momentet tona më të hershme të zhvillimit. Kjo ide më vonë u reflektua edhe në psikologjinë njerëzore, duke u lidhur me mënyrën se si ndërtojmë marrëdhëniet tona.
Në fëmijëri, ne nuk zgjedhim se me kë lidhemi. Lidhemi me ata që janë pranë nesh, prindërit, gjyshërit, të afërm të tjerë, figurat që supozohet të na japin siguri. Por këto lidhje nuk janë gjithmonë të shëndetshme. Nëse një fëmijë rritet në një mjedis ku dashuria shoqërohet me mungesë, kritikë, ftohtësi apo paqëndrueshmëri emocionale, ai fillon ta njohë këtë si “formën normale” të dashurisë.
Këto modele nuk zhduken me rritjen. Përkundrazi, ato bëhen një lloj harte e brendshme që udhëheq zgjedhjet tona romantike.
Kjo është arsyeja pse, edhe kur logjikisht e dimë që dikush nuk është i duhuri për ne, emocionalisht mund të ndihemi të tërhequr pikërisht nga ai lloj personi. Nuk është rastësi.
Është njohje. Është një ndjesi e vjetër që rikthehet.
Shpesh, pa e kuptuar, kërkojmë të rindërtojmë dinamika të njohura: të fitojmë dashurinë që dikur ka munguar, të ndryshojmë fundin e një historie të vjetër, ose thjesht të qëndrojmë në atë që na duket e njohur, edhe nëse na dëmton.
Kjo nuk është dobësi.
Është një mekanizëm i brendshëm, i ndërtuar shumë herët.
Por këtu qëndron edhe mundësia për ndryshim.
Ndryshe nga fëmijët që ishim dikur, sot kemi aftësinë të reflektojmë. Mund të ndalemi dhe të pyesim veten: A më bën mirë kjo marrëdhënie, apo thjesht më duket e njohur?
Ndërgjegjësimi është hapi i parë drejt çlirimit nga këto modele.
Sepse, edhe pse tërhiqemi nga ajo që kemi njohur, ne mund të mësojmë të zgjedhim atë që na bën mirë.
Dashuria nuk duhet të jetë një përpjekje për të fituar diçka që mungon. Ajo duhet të jetë një përjetim që na ushqen, na qetëson dhe na rrit.
Dhe kjo është diçka që mund ta mësojmë, me kohë, me reflektim dhe me guxim për të zgjedhur ndryshe.
*Destemona Çelo është psikologe klinike, autore e librit: Abuzimi seksual tek fëmijët.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
kndkzp