.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Donald Trump nuk mendon strategjikisht.
As nuk mendon historikisht, gjeografikisht apo edhe racionalisht. Ai nuk lidh veprimet që bën një ditë me ngjarjet që ndodhin javë më vonë. Ai nuk mendon se si sjellja e tij në një vend do të ndryshojë sjelljen e njerëzve të tjerë në vende të tjera.
Ai nuk merr parasysh implikimet më të gjera të vendimeve të tij. Ai nuk merr përgjegjësi kur këto vendime shkojnë keq. Përkundrazi, vepron sipas kapriçove dhe impulseve, dhe kur ndryshon mendim– thjesht gënjen për çfarë tha ose bëri më parë.
Gjatë 14 muajve të fundit, pak udhëheqës të huaj kanë mundur të pranojnë se dikush pa asnjë strategji mund të jetë president i Shteteve të Bashkuara.
Sigurisht, diplomatët e huaj pëshpëritnin se ai ndjek ndonjë ideologji, ndonjë model, ndonjë plan. U hodhën fjalë – izolacionizëm, imperializëm – në përpjekje për të vendosur veprimet e Trumpit në një kontekst historik. Artikuj solemnë u shkruan për domethënien e supozuar të Groenlandës, për shembull, sikur interesimi i Trump për ishullin Arktik të mos ishte krejtësisht i nxitur nga fakti që duket shumë i madh në një hartë Mercator.
Këtë javë, diçka u prish. Ndoshta Trump nuk kupton lidhjen midis të kaluarës dhe të tashmes, por të tjerët e kuptojnë. Ata mund të shohin se, si rezultat i vendimeve që Trump mori por nuk mund t’i shpjegojë, ngushtica e Hormuzit është bllokuar nga mina dhe dronet iraniane.
Ata mund të shohin çmimet e naftës duke u rritur në të gjithë botën dhe kuptojnë se është e vështirë dhe e rrezikshme për Marinën e SHBA të zgjidhë këtë problem. Ata gjithashtu dëgjojnë presidentin duke shpërthyer, ashtu siç ka bërë kaq shumë herë më parë, duke u përpjekur t’i bëjë të tjerët të marrin përgjegjësi, duke i kërcënuar nëse nuk e bëjnë.
NATO përballet me një të ardhme “shumë të keqe” nëse nuk ndihmon për pastrimin e ngushticës, tha Trump për Financial Times, duke harruar dukshëm se Shtetet e Bashkuara themeluan organizatën dhe e kanë udhëhequr që nga krijimi i saj në 1949.
Ai gjithashtu tha se nuk po kërkon por po urdhëron shtatë vende të ndihmojnë. Nuk specifikoi se cilat.
“Po kërkoj që këto vende të vijnë dhe të mbrojnë territorin e tyre, sepse është territori i tyre,” tha Trump për gazetarët në Air Force One në rrugën nga Florida drejt Uashingtonit.
“Është vendi nga ku marrin energjinë e tyre.” Në fakt, nuk është territori i tyre, dhe është faji i tij që energjia e tyre është bllokuar.
Por në mendjen e Trump, këto kërcënime janë të justifikuara: Ai ka një problem tani, kështu që dëshiron që vendet e tjera ta zgjidhin atë. Ai nuk duket të kujtojë ose të kujdeset për atë që tha udhëheqësve të tyre muajin e kaluar ose vitin e kaluar, as nuk e di se si vendimet e tij të mëparshme kanë ndikuar në opinionin publik në vendet e tyre ose kanë dëmuar interesat e tyre. Por ata e kujtojnë, kujdesen, dhe e dinë.
Specifikisht, ata kujtojnë se për 14 muaj, presidenti amerikan i ka vendosur tarifa, ka tallur shqetësimet e tyre për sigurinë dhe i ka fyer vazhdimisht. Që në janar 2020, Trump i tha disa zyrtarëve europianë se “nëse Europa është nën sulm, ne kurrë nuk do të vijmë t’ju ndihmojmë dhe t’ju mbështesim.”
Në shkurt 2025, ai i tha presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky se nuk kishte të drejtë të priste mbështetje, sepse “nuk keni asnjë kartë.”
Trump e talli Kanadanë si “shteti i 51-të” dhe iu referua kryeministrave aktual dhe të mëparshëm kanadez si “guvernator.”
Ai pretendoi gabimisht se trupat aleate në Afganistan “qendruan pak pas, pak jashtë vijës së frontit,” duke shkaktuar ofendim të madh tek familjet e ushtarëve që vdiqën pasi NATO aktivizoi Nenit 5 të traktatit të organizatës në emër të SHBA, e vetmja herë që e ka bërë.
Ai i quajti britanikët “aleati ynë dikur i madh,” pasi refuzuan të marrin pjesë në sulmin fillestar ndaj Iranit; kur diskutuan dërgimin e disa anijeve luftuese në konfliktin e Gjirit Persik më herët këtë muaj, ai e talli idenë në rrjetet sociale: “Nuk na duhen njerëz që bashkohen në luftëra pasi ne tashmë kemi fituar!”
As dëmi ekonomik nuk është shaka. Gjatë vitit 2025, Trump vendosi tarifa ndaj Europës, Mbretërisë së Bashkuar, Japonisë dhe Koresë së Jugut, shpesh rastësisht ose sipas kapriçove, pa menduar për ndikimin.
Ai ngriti tarifa ndaj Zvicrës sepse nuk i pëlqente presidenti zviceran, pastaj i uli pasi një delegacion biznesi zviceran i solli dhurata, përfshirë një shufër ari dhe një orë Rolex. Ai kërcënoi të vendoste tarifa 100% ndaj Kanadasë nëse Kanadaja do të guxonte të bënte një marrëveshje tregtare me Kinën. Pa u shqetësuar për konfliktin e interesave, ai zhvilloi negociata tregtare me Vietnam, ndërsa djali i tij Eric Trump po ndërtonte një fushë golfi 1.5 miliardë dollarë në atë vend.
Europianët mund ta kishin toleruar fyerjen dhe dëmin tregtar po të mos ishte kërcënimi real që Trump tani paraqet për sigurinë e tyre. Gjatë 14 muajve, ai, pavarësisht se fliste për paqe, ka inkurajuar agresionin rus. Ai ndaloi dërgimin e ndihmës ushtarake dhe financiare për Ukrainën, duke i dhënë Vladimir Putinit shpresë të rinovuar për fitore.
Përfaqësuesi i tij, Steve Witkoff, filloi të negocionte hapur marrëveshje biznesi midis SHBA dhe Rusisë, edhe pse lufta nuk ka përfunduar dhe rusët nuk kanë pranuar kurrë armëpushim.
Witkoff i prezantohet liderëve europianë si një figurë neutrale, diku midis NATO-s dhe Rusisë- sikur SHBA të mos ishte themeluesi dhe udhëheqësi i NATO-s, dhe sikur siguria europiane të mos kishte rëndësi të veçantë për amerikanët.
Trump vetë vazhdon të shpërthejë ndaj Zelenskyt dhe të gënjejë për mbështetjen amerikane për Ukrainën, të cilën e përshkruan vazhdimisht si 300 miliardë dollarë ose më shumë. Numri real është afërsisht 50 miliardë dollarë, gjatë tre viteve. Me ritmet aktuale, Trump do të shpenzojë kaq shumë në tre muaj në Lindjen e Mesme, duke filluar një luftë në vend që të përpiqet ta ndalojë.
Rezultati: Kryeministri kanadez Mark Carney ka deklaruar se Kanadaja nuk do të marrë pjesë në “operacionet sulmuese të Izraelit dhe SHBA-së, dhe kurrë nuk do ta bëjë.” Ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius thotë: “Kjo nuk është lufta jonë, dhe ne nuk e nisëm.”
Kryeministri spanjoll refuzoi të lejojë SHBA të përdorte bazat e tij për fillimin e luftës. Mbretëria e Bashkuar dhe Franca mund të dërgojnë disa anije për të mbrojtur bazat ose aleatët e tyre në Gjirin, por asnjë nuk do të dërgojë ushtarë apo marinë në operacione sulmuese pa pëlqimin e tyre.
Kjo nuk është frikë. Është një llogaritje: Nëse liderët aleatë mendonin se sakrifica e tyre mund të kishte peshë në Uashington, mund të zgjidhnin ndryshe. Por shumica e tyre kanë ndaluar përpjekjet për të gjetur logjikën e fshehtë pas veprimeve të Trumpit, dhe kuptojnë se çdo kontribut që japin nuk do të vlejë për asgjë. Pak ditë ose javë më vonë, Trump nuk do ta kujtojë as që ka ndodhur.
Marrë nga The Spectator/Përshtati Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje