Një çift vendos të ketë 1 fëmijë në vend të 2, ose asnjë në vend të 1. Kjo ndodh në të gjithë botë. Miliarda fëmijë nuk janë ngjizur kurrë. Sa reale është humbja e një jete që nuk filloi kurrë? A ka një të drejtë për të ekzistuar? A ka një masë ideale se sa duhet të jetë popullsia e botës?
Këto pyetje janë bërë më shtypëse me rritjen e ngadaltë të popullsisë në botë. Popullsia e Kinës pritet të arrijë kulmin në vitin 2025. Rritja e popullsisë në SHBA është më e ulëta në histori, pas vitit 1918.
Filozofi i Universitetit të Oksfordit, Derek Parfit, ngriti në pikëpyetje “Arsyet dhe Personat”. Ai nuk u përqëndrua tek aftësia bartëse e planetit tonë e as tek aborti. Në mënyrë abstrakte ai paraqiti atë që e quajti “Përfundim i neveritshëm”.
Ai thoshte: “Për çdo popullsi të mundshme me të paktën 10 miliardë njerëz, të gjithë me një cilësi shumë të lartë të jetës, duhet të ketë një popullsi shumë më të madhe të imagjinueshme, ekzistenca e së cilës, nëse gjërat e tjera janë të barabarta, do të ishte më e mirë, edhe pse anëtarët e saj kanë jetë jo shumë të mirë.”
Logjika utilitare e Parfit ishte që nëse secili person në planet është më i lumtur i vdekur, se i gjallë , qoftë edhe mezi, atëherë sasi a totale e lumturisë në një popullsi jashtëzakonisht të madhe, le të themi qindra miliarda, do të ishte më e madhe se lumturia e një popullsie më të vogël, e cila është më e madhe. Është aritmetikë e thjeshtë. Por është gjithashtu një lloj i tmerrshëm, prandaj Parfit e quajti atë të neveritshëm.
Një mënyrë për të shpëtuar nga “Përfundimi i Pështirë” është të maksimizoni lumturinë mesatare në vend të lumturisë totale.
Çështja e madhësisë ideale të popullsisë botërore nuk mund të zgjidhet kurrë nga filozofët. Por nuk duhet të jesh filozof për të menduar për jetën që nuk ka ndodhur kurrë.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
