Zjarret, përmbytjet dhe nxehtësia rekord- Kjo është vera e katastrofave që po përkeqësohen

Për dekada të tëra, shkencëtarët na kanë paralajmëruar për pasojat katastrofike të ndryshimeve klimatike. Këto paralajmërime shpesh kanë ardhur në studime shkencore duke përdorur vite në dukje të largëta si 2050 dhe 2100.

Por kjo verë vërteton se nuk duhet të presim deri në të ardhmen që ndryshimet klimatike të merren seriozisht. Nga valët e nxehtësisë përvëluese, te përmbytjet vdekjeprurëse, te zjarret e tërbuara dhe tymi që lidhen me to- shenjat janë kudo përreth nesh, pikërisht tani.

Fatkeqësitë e fundit janë ajo që duket ngrohja globale: Njëra mbi tjetrën, të gjitha ndodhin pothuajse në të njëjtën kohë.

“Ndryshimi i klimës është një kërcënim aktual dhe do të bëhet edhe më i vështirë për t’u injoruar ndërsa ndikimet rriten”, thotë Zachary Labe, shkencëtar i klimës.

“Djegia e lëndëve djegëse fosile tashmë po ka një ndikim të qartë dhe të rëndësishëm në komunitete dhe nuk duhet të presim deri në vitin 2050 ose 2100 për të parë pasojat.”

Vera dikur ishte një kohë e qetë për pushime. Tani kemi një sezon tymi që shoqëron një sezon zjarresh që duket se zgjat gjatë gjithë vitit në Perëndimin Amerikan dhe pjesë të Kanadasë. Kjo po ndodh ndërsa temperaturat mesatare rriten dhe pyjet bëhen më të ndjeshme ndaj ndezjes nga rrufeja dhe veprimet njerëzore.

Ngjarjet ekstreme të motit dhe klimës deri më tani këtë verë duken si një skenar filmi katastrofash të ekzagjeruara, përveçse ky është realiteti.

Pjesë të Teksasit po përjetojnë përmbytje të menjëhershme pas një ngjarjeje vdekjeprurëse reshjesh 1,000-vjeçare- e dyta në vetëm dy vjet. Ngjarje të tilla kanë një shans prej 0.1% të ndodhin në çdo vit të vetëm, në rrethana normale. Por reshjet ekstreme po bëhen më të zakonshme ndërsa ndotja që ngroh planetin i shtyn temperaturat më lart sepse ajri më i ngrohtë mban më shumë lagështi.

Ndërkohë, qindra miliona njerëz në SHBA dhe Evropë janë përvëluar nën kupolat e pamëshirshme të nxehtësisë që kanë rezultuar në mijëra vdekje të tepërta vetëm në Evropë.

Në Evropën Perëndimore, një sërë kupolash nxehtësie në maj, qershor dhe korrik i shndërruan peizazhet e gjelbërta në vatra zjarri, me zjarre vdekjeprurëse që përfshinë Spanjën, Francën, Mbretërinë e Bashkuar dhe vende të tjera ku zjarret dikur konsideroheshin të rralla. Mungesa e ujit po shfaqet në Holandë dhe së shpejti pritet dhe në vende të tjera.

Valët e fundit të të nxehtit në Amerikë thyen një mori rekordesh të të gjitha kohërave, mujore dhe ditore të temperaturave maksimale dhe të temperaturave minimale gjatë natës, disa prej të cilave me diferencë të madhe. Termometrat në shtete normalisht më të ftohta si Montana dhe Minesota kanë regjistruar temperatura aq të larta sa kanë thyer rekordet e vjetra të të gjitha kohërave, me temperatura maksimale në mesin e korrikut që u shtrinë deri në kufirin kanadez. Temperaturat në disa pjesë të Montanës u ngjitën në 47 gradë Celsius.

Shkencëtarët kohë më parë dhanë alarmin se kur të vijnë fatkeqësitë klimatike, ato nuk do të ndodhin domosdoshmërisht një nga një. Në vend të kësaj, do të ketë një rritje të fatkeqësive të përbëra, ndërsa një ekstrem grumbullohet mbi tjetrin. Dhe kjo është pikërisht ajo që ka ndodhur këtë verë.

“Këto rreziqe të mbivendosura mund të çojnë në humbje më të mëdha ekonomike, ndikime më serioze shëndetësore, stres të shtuar në infrastrukturë dhe dëmtime të mëtejshme të ekosistemeve”, thotë Labe.

Nxehtësia, përmbytjet, zjarret dhe tymi që rezultojnë kanë përkuar me publikimin e një raporti të ri nga Akademia Kombëtare e Shkencave mbi atribuimin e ngjarjeve ekstreme të motit ndryshimeve klimatike dhe sa larg ka arritur ky hulumtim vetëm në vitet e fundit.

Hulumtuesit tani mund t’i lidhin me besim dhe drejtpërdrejt valët e nxehtësisë dhe ekstremet e reshjeve, si dhe ndikimet e tyre, me ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, zbuloi raporti.

Është e mundur që kjo verë mizore e përmbytjeve, valëve të nxehtësisë dhe zjarreve do t’i bëjë njerëzit të rivlerësojnë qëndrimin e tyre ndaj çështjeve klimatike. Disa sondazhe kanë treguar lëvizje drejt mbështetjes më të madhe për veprimin klimatik midis të mbijetuarve të fatkeqësive klimatike.

Shkurt, ndërsa fatkeqësitë e kësaj vere mund t’i bëjnë njerëzit më të vetëdijshëm për ndryshimin e klimës, ato nuk kanë gjasa të ndryshojnë drejtimin politik.

Por është vetëm një parapamje e asaj që do të vijë nëse djegia e lëndëve djegëse fosile nuk kufizohet shpejt dhe në mënyrë drastike.

“Ne me të vërtetë po shohim pasojat e mosveprimit ndaj klimës”, tha shkencëtari i klimës Michael Mann i Universitetit të Pensilvanisë.

Do të ishte gabim të mendohej se kriza klimatike ka arritur një “normalitet të ri”, pasi bota vazhdon të ngrohet ndërsa ndotja nga lëndët djegëse fosile grumbullohet në atmosferë, tha Mann.

“Është një bazë gjithnjë në ndryshim drejt kushteve më ekstreme për sa kohë që vazhdojmë ta ngrohim planetin me ndotje nga karboni”, tha ai.

Ai preferon termin “anormalitet i ri”.

“Unë përdor analogjinë ndonjëherë të një autostrade të rrezikshme në të cilën po shkojmë, dhe duhet të zbresim në daljen tjetër të mundshme para se të përplasemi.”

---

Copyright © Gazeta “Si”

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.

---