.png)
Çrregullimet e të ngrënit konsiderohen gjerësisht si një gjendje e shëndetit mendor e lidhur me peshën dhe imazhin e trupit, por një studim i ri sugjeron se pamja është shumë më komplekse.
Hulumtimi, nga Instituti Karolinska në Suedi, shqyrtoi faktorët gjenetikë që mund të luajnë një rol në sjelljet e të ngrënit me tepri dhe anoreksinë nervore.
Çrregullimet e të ngrënit prekin miliona njerëz në mbarë botën, kryesisht në vendet me të ardhura të larta, me Evropën Perëndimore që tregon vazhdimisht barrën më të lartë.
Ato përfshijnë të ngrënit jonormal dhe preokupimin me ushqimin, si dhe shqetësime të theksuara për peshën dhe formën e trupit. Simptomat rezultojnë në rrezik ose dëmtim të konsiderueshëm të shëndetit, shqetësim ose dëmtim të funksionimit normal, dhe vlerësohet se 95% e rasteve të para ndodhin deri në moshën 25 vjeç.
Studimi, i botuar në revistën Nature Mental Health, përfshinte gati 40,000 individë me çrregullime të të ngrënit me tepri dhe rreth 25,000 individë me anoreksi nervore të cilët u krahasuan me më shumë se 1.2 milion individë pa çrregullime të të ngrënit.
Hulumtuesit identifikuan variacione gjenetike që shoqërohen statistikisht me një rrezik më të lartë të zhvillimit të një çrregullimi të të ngrënit si sjellja e të ngrënit me tepri ose anoreksia nervore.
“Gjetjet tona tregojnë se çrregullimet e të ngrënit nuk kanë të bëjnë vetëm me peshën trupore. Shumë nga variantet gjenetike të lidhura me këto gjendje ndryshojnë nga variantet që ndikojnë në peshën e një personi”, tha Lu Yi, studiuese kryesore në Departamentin e Epidemiologjisë Mjekësore dhe Biostatistikës në Institutin Karolinska.
“Kjo ofron një pamje më të nuancuar për bazën biologjike të çrregullimeve të të ngrënit”, shtoi ajo.
Hulumtuesit gjetën gjashtë shënjues gjenetikë të lidhur me të ngrënit me tepri dhe tetë të lidhur me anoreksinë, dy prej të cilëve – të lidhur me anoreksinë nervore – nuk ishin identifikuar më parë.
Shkencëtarët më pas mund t’i përdorin këta shënjues për të llogaritur një “rezultat rreziku poligjenik”, i cili përmbledh të gjitha efektet e vogla të shënjuesve që një person mbart. Dikush me një rezultat të lartë ka një koleksion më të madh të këtyre shënjuesve të rrezikut dhe ka statistikisht më shumë gjasa të zhvillojë çrregullimet.
Një lidhje biologjike me gjendje të tjera
Studimi zbuloi gjithashtu se mbajtja e shënjuesve të caktuar mund të tregojë një cenueshmëri të përbashkët biologjike ndaj tipareve të tjera. Për shembull, disa shënjues për të ngrënët me tepri janë gjithashtu shënjues për sjelljet e kontrollit të impulsit, si pirja e duhanit ose marrja e rreziqeve, indeksi më i lartë i masës trupore (BMI) dhe çrregullimi i hiperaktivitetit të mungesës së vëmendjes (ADHD).
Nga ana tjetër, shënjuesit për anoreksinë treguan lidhje më të forta gjenetike me çrregullimin obsesiv-kompulsiv (OCD).
Ata gjithashtu zbuluan se shoqërimet gjenetike me të ngrënët me tepri dhe anoreksinë nervore ndryshojnë nga faktorët gjenetikë që ndikojnë në indeksin e masës trupore (BMI), edhe pse pesha e trupit është një faktor i rëndësishëm në të dyja gjendjet.
Kjo sugjeron që çrregullimet e të ngrënit nuk mund të kuptohen vetëm në terma të peshës ose metabolizmit, vunë në dukje autorët.
“Studimi tregon se çrregullimet e ndryshme të të ngrënit nxiten pjesërisht nga mekanizma të dallueshëm biologjikë,” tha Lisa Dinkler, profesoreshë asistente në Institutin Karolinska.
“Në planin afatgjatë, kjo njohuri mund të kontribuojë në strategji trajtimi më të synuara që marrin parasysh karakteristikat specifike të secilës gjendje.”
Hulumtuesit paralajmëruan se këta shënjues janë ende parashikues të dobët të statusit të një individi dhe duhet të kombinohen me faktorë të tjerë rreziku për të kuptuar me saktësi profilin e rrezikut të një personi.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje