.png)
Gazeta Si – Shtetet e Bashkuara dhe Kina i detyrohen Organizatës së Kombeve të Bashkuara një sasi të madhe parash.
Ata janë dy kontribuesit më të mëdhenj në buxhetin e organizatës, por po refuzojnë ose po vonojnë pagesat që arrijnë në miliarda dollarë, duke krijuar probleme të shumta.
Në një rapport të publikuar në fillim të majit, OKB-ja shkroi se nëse shtetet anëtare nuk arrijnë të shlyejnë borxhet e tyre, organizata mund të mos jetë më në gjendje të përmbushë detyrimet e saj ligjore duke filluar nga gushti, duke rrezikuar një “kolaps financiar” të mëvonshëm.
Shtetet e Bashkuara janë padyshim debitori më i madh. Ajo i detyrohet Kombeve të Bashkuara afërsisht 4.3 miliardë dollarë, nga të cilat afërsisht 2 miliardë dollarë janë pagesa të zakonshme buxhetore, d.m.th., kontributet e rregullta që secili vend anëtar bën në përputhje me ekonominë e tij dhe të cilat mbështesin strukturën gjigante të OKB-së.
Kësaj i shtohen 2.2 miliardë dollarë për operacione paqeruajtëse, d.m.th., misione në zona konflikti, dhe 44 milionë dollarë të papaguara ndaj gjykatave ndërkombëtare.
Presidenti Donald Trump është i njohur për armiqësinë e tij ndaj organizatave humanitare, veçanërisht agjencive të OKB-së (pavarësisht faktit se Shtetet e Bashkuara janë një nga pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit dhe kështu kanë ndikim të rëndësishëm mbi aktivitetet e organizatës).
Ai argumenton se ato kryejnë iniciativa në kundërshtim me interesat e SHBA-së dhe janë një humbje parash.
Në fillim të vitit 2026, Trump urdhëroi tërheqjen e Shteteve të Bashkuara të Amerikës nga 66 organizata ndërkombëtare, afërsisht gjysma e të cilave lidhen me OKB-në.
Ai gjithashtu promovoi një lloj alternative ndaj Kombeve të Bashkuara, Këshillin e Paqes, një projekt i dyshimtë që ka pasur pak sukses, veçanërisht midis demokracive perëndimore, dhe i cili, sipas një hetimi të “Financial Times“, përballet gjithashtu me një problem serioz financimi.
Trump ka folur vazhdimisht për nevojën për të reformuar OKB-në, por kurrë nuk ka sqaruar se si dhe as nuk ka bërë propozime konkrete.
Ambasadori i SHBA-ve në OKB, Mike Waltz, tha se Shtetet e Bashkuara do të paguajnë, por nuk specifikoi se sa ose kur.
Shtetet e Bashkuara janë zotuar gjithashtu për një total prej 3.8 miliardë dollarësh në fonde humanitare, të cilat për këtë arsye nuk mund të përdoren nga OKB-ja për misione paqeruajtëse ose shpenzime administrative.
Vendi me borxhin e dytë më të madh, megjithëse shumë më të vogël, është Kina. Sipas raportit të majit, ajo i detyrohet OKB-së 429 milionë dollarë në kontribute të rregullta, 870 milionë dollarë për operacionet paqeruajtëse dhe 9 milionë dollarë për gjykatat ndërkombëtare: më shumë se 1.3 miliardë dollarë në total.
Ndryshe nga Trump, presidenti kinez Xi Jinping nuk ka mbajtur një qëndrim hapur armiqësor ndaj organizatës, por vitet e fundit ai i ka vonuar gjithnjë e më shumë pagesat.
Ambasadori kinez Fu Cong, tha se Kina do ta shlyejë borxhin. Ai theksoi gjithashtu se, për shkak të mospagesave të SHBA-ve, Kina është bërë kontribuesi më i madh “de facto”.
“Edhe pse Shtetet e Bashkuara do të ishin kontribuesi më i madh në terma absolutë, ato nuk po paguajnë”, tha ai.
Shtetet e Bashkuara dhe Kina pritet të sigurojnë së bashku 42 përqind të kontributeve të OKB-së (22 përqind për Shtetet e Bashkuara, 20 përqind për Kinën, pesha financiare e së cilës në OKB është rritur ndjeshëm gjatë 10 viteve të fundit për shkak të ekonomisë së saj në rritje).
Nëse vonesat tejkalojnë dy vjet, vendet anëtare mund të humbasin të drejtën e votës në Asamblenë e Përgjithshme (por do ta ruanin të drejtën e votës në Këshillin e Sigurimit). Kjo aktualisht vlen për vendet në krizë të rëndë ekonomike, si Afganistani dhe Venezuela.
Mungesa e fondeve ka rezultuar në buxhetin e OKB-së për vitin 2026, të miratuar në fund të vitit 2025, prej 3.45 miliardë dollarësh, 7 përqind më pak se viti i kaluar. Kjo ka pasur pasoja konkrete, veçanërisht për stafin dhe misionet jashtë vendit.
Që nga viti 2025, janë eliminuar afërsisht 3,000 vende pune, veçanërisht në mesin e punëtorëve të rinj me kontrata më pak mbrojtëse.
Në selinë e Gjenevës, ku janë të punësuar afërsisht 9 përqind e stafit të OKB-së, ngrohja dhe shkallët lëvizëse fiken rregullisht për të kursyer para. Në selinë e Nju Jorkut, në një ndërtesë 75-vjeçare, janë shtyrë disa punime të vogla mirëmbajtjeje.
Kombet e Bashkuara kanë përshpejtuar gjithashtu tërheqjen e trupave të tyre paqeruajtëse nga Republika Demokratike e Kongos dhe kanë vonuar pagesat për vendet që ofrojnë ushtarë për misionet e saj, të tilla si Nepali dhe Bangladeshi.
Një rregull që e ndërlikon më tej qëndrimin e OKB-së, është që organizata kërkon t’u kthejë fondet e pashpenzuara vendeve anëtare.
Ky rregull zbatohet edhe nëse fondet nuk shpenzohen, sepse janë të pamjaftueshme për shkak të mospagesave: Sekretari i Përgjithshëm, António Guterres e ka quajtur këtë një situatë “kafkiane”.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje