.png)
Gazeta Si – Kishte një kohë kur turizmi ishte masa e suksesit të një qyteti. Megjithatë, sot, ai po bëhet një termometër i krizës së tij.
Turizmi i tepërt nuk është më një efekt anësor i globalizimit, por një presion strukturor që gërryen identitetin, i shtyn banorët të largohen dhe i transformon qendrat historike në teatro të pajetë.
Dhe paralajmërimi i ngritur nga kryetari i Bashkisë së Athinës shënon një pikë pa kthim: nuk është më çështje menaxhimi i flukseve, por vendosjeje se cilat duhet të jenë qytetet evropiane: vende për të jetuar apo destinacione për të konsumuar.
Por ai i kryeqytetit grek është vetëm shembulli më i fundit i “instinktit të ruajtjes” për të shmangur mbytjen nga masat.
Paralajmërimi i Athinës – Sipas kryetarit të bashkisë, Haris Doukas, Athina rrezikon të humbasë identitetin e saj nën peshën e turizmit të pakontrolluar: mbi 8 milionë vizitorë në vit, qira marramendëse, lagje historike të transformuara në vitrina për vizitorët dhe infrastrukturë nën presion.
“Ne kemi nevojë për kufizime dhe rregulla”, deklaroi ai, duke theksuar se si zona të tëra të qytetit rrezikojnë të humbasin autenticitetin e tyre për shkak të zhvillimit të pakontrolluar të turizmit.
Paralajmërimi nuk është vetëm simbolik: kryetari i bashkisë po propozon masa drastike, si ndalimi i hoteleve të reja dhe qirave afatshkurtra në zonat më të mbingarkuara, duke ndjekur një model të testuar tashmë në qytete të tjera evropiane. Mesazhi është i qartë: pa veprime, turizmi rrezikon të përpijë qytetin që e ushqen atë.
Laboratori Evropian: rasti i Barcelonës – Nëse Athina është aktualisht në vijën e parë, Barcelona ka qenë për vite me radhë laboratori më i përparuar në menaxhimin e mbiturizmit.
Këtu, problemi shpërtheu më herët se gjetkë: turizmi masiv, rritja e çmimeve të shtëpive, protestat e banorëve dhe dëbimi gradual i popullsisë nga lagjet qendrore.
Përgjigja politike ka qenë ndër më radikalet në Evropë. Administrata ka vendosur të eliminojë mbi 10,000 licenca apartamentesh turistike deri në vitin 2028, me qëllim rikthimin e banesave për banorët dhe frenimin e presionit të pasurive të paluajtshme.
Në të njëjtën kohë, nuk janë miratuar hotele të reja në qendër të qytetit për vite me radhë dhe janë futur kufizime gjithnjë e më të rrepta për qiratë afatshkurtra.
Por pavarësisht këtyre masave, pakënaqësia mbetet e lartë: mijëra qytetarë kanë dalë në rrugë për të protestuar kundër turizmit që perceptohet si pushtues, të akuzuar se e ka shndërruar qytetin në një park argëtues dhe se po kompromenton cilësinë e jetës së përditshme.
Nga Venecia në Pragë – Venecia është ndoshta simboli global i mbiturizmit: flukset ditore janë të mëdha krahasuar me popullsinë rezidente, shpopullimin progresiv të qendrës historike dhe futjen e fundit të një tarife hyrjeje për vizitorët ditorë.
Anijet e mëdha turistike janë gjithashtu të kufizuara për të zvogëluar ndikimin e tyre mjedisor dhe urban. Amsterdami ka nisur një fushatë të plotë për të “mbajtur larg” lloje të caktuara të turizmit, veçanërisht ato që lidhen me tepricën.
Ka ndaluar hotelet e reja në qendër të qytetit, ka kufizuar qiratë afatshkurtra dhe ka kufizuar turet me guidë në lagjet më të mbushura me njerëz. Lisbona gjithashtu ka parë një bum turizmi në vitet e fundit, duke shkaktuar rritjen e çmimeve të pronave.
Qeveria ka futur kufizime në qiratë turistike në disa zona për të luftuar krizën e strehimit. Praga po përballet me probleme të ngjashme: qendra historike është e mbingarkuar nga turizmi “goditje dhe ikje”, rritja e qirave dhe humbja e shërbimeve për banorët.
Rregullore më të rrepta për qiratë afatshkurtra po diskutohen gjithashtu atje. Këto shembuj ndihmojnë në demonstrimin se si mbiturizmi nuk është një problem i izoluar, por një çështje sistemike që përfshin të gjithë Evropën, me qytete shumë të ndryshme që ndajnë të njëjtat çekuilibra.
Një fenomen strukturor – Mbiturizmi nuk është më një anomali, por një transformim strukturor i turizmit global.
Sipas përkufizimeve më të zakonshme, ai ndodh kur numri i vizitorëve tejkalon kapacitetin e një rajoni, duke ndikuar negativisht në jetën e banorëve dhe vetë përvojën turistike.
Qytetet më të vizituara evropiane po eksperimentojnë me strategji të ndryshme: kufizime të aksesit, taksa hyrjeje, ndalime ndërtimi dhe rregullore afatshkurtra të qirasë.
Por çështja qendrore mbetet e pazgjidhur: si të pajtohet një sektor kyç ekonomik me qëndrueshmërinë sociale dhe urbane?
Rritje apo kufizim? – Për vite me radhë, qëllimi ka qenë tërheqja e vizitorëve gjithnjë e në rritje; sot, shumë administrata po kërkojnë në vend të kësaj të zvogëlojnë, shpërndajnë ose zgjedhin flukset turistike.
Athina po shikon nga Barcelona për të shmangur të njëjtin fat, ndërsa qytete të tjera evropiane po fillojnë të eksplorojnë modele alternative.
Rreziku, megjithatë, është që zgjidhjet e miratuara (nga tarifat e hyrjes deri te kufizimet e akomodimit) do të përfundojnë duke transformuar turizmin masiv në turizëm elitar, pa adresuar vërtet çështjet kritike.
Paralajmërimi i ngritur nga Athina shënon kështu një pikë kthese kyçe: turizmi nuk është më vetëm një burim që duhet zgjeruar, por një forcë që duhet qeverisur.
Dhe e ardhmja e qyteteve evropiane do të varet pikërisht nga kjo ekuilibër i brishtë midis mikpritjes dhe jetesës.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje