.png)
Nga Gazeta Si- Rrudhat, flokët e thinjur dhe lëkura që ndryshon me kalimin e viteve kanë qenë gjithmonë pjesë e natyrshme e jetës. Megjithatë, në ditët e sotme, plakja po trajtohet gjithnjë e më shumë si një “defekt” që duhet korrigjuar.
Nga kremrat kundër rrudhave dhe ndërhyrjet estetike, te suplementet dhe terapitë që premtojnë jetëgjatësi, industria globale e “anti-age” po lulëzon. Por ekspertët paralajmërojnë se pas gjuhës së re shkencore dhe premtimeve për jetë më të gjatë, fshihet një fenomen i vjetër: diskriminimi ndaj moshës.
“Po të kisha mundësi, do ta bëja menjëherë”
Andrea, një grua rreth të 50-ave që jeton në Dallas, pranon se ndjen një presion të vazhdueshëm për të ruajtur pamjen rinore.
“Po të kisha paratë, do të bëja menjëherë një lifting të fytyrës. Tani po kursej për qafën”, thotë ajo.
Edhe pse e konsideron veten feministe dhe është e vetëdijshme për presionin që shoqëria ushtron ndaj grave, ajo e pranon se është e vështirë t’i rezistosh idesë se duhet të dukesh sa më e re.
Historia e saj nuk është e pazakontë. Për shumë njerëz të brezit “Baby Boomers”, Gjeneratës X dhe edhe millennials, plakja nuk shihet më si një proces natyror, por si diçka që duhet ngadalësuar me çdo kusht.
Kur plakja konsiderohet “dështim”
Antropologia Sarah Lamb, studiuese në Universitetin Brandeis, ka kaluar më shumë se një dekadë duke studiuar mënyrën se si njerëzit e përjetojnë plakjen.
Sipas saj, shumë njerëz përpiqen të ruajnë përgjithmonë versionin e vetes që kishin rreth moshës 35-40 vjeç.
Ky fenomen, i njohur si “personi i përhershëm”, krijon pritshmërinë që pamja dhe energjia duhet të mbeten të pandryshuara, pavarësisht kalimit të viteve.
Në këtë mënyrë është forcuar edhe koncepti i “plakjes së suksesshme”, që nënkupton se nëse nuk arrin të dukesh dhe të ndihesh i ri, ke dështuar.
Historianët kujtojnë se nuk ka qenë gjithmonë kështu.
Në shekujt 17 dhe 18, të moshuarit gëzonin respekt të madh dhe, në disa raste, njerëzit madje pretendonin se ishin më të moshuar për të fituar prestigj shoqëror.
Por me industrializimin dhe kultin e produktivitetit, rinia nisi të shihej si sinonim i suksesit, ndërsa pleqëria u lidh me dobësinë dhe humbjen e vlerës.
Studime gjuhësore tregojnë se që nga fundi i shekullit XIX stereotipet për të moshuarit janë bërë gjithnjë e më negative.
Industria miliardëshe e “anti-age”
Sot tregu global i produkteve kundër plakjes vlerësohet në rreth 78 miliardë dollarë dhe vazhdon të rritet.
Edhe pse shumë kompani nuk përdorin më termin “anti-age”, mesazhi mbetet i njëjtë.
Në vend të tij përdoren shprehje si:
“pro-age”;
“healthy ageing”;
“preventive ageing”;
“longevity”.
Sipas kritikes së kulturës Jessica DeFino, këto janë thjesht etiketa të reja për të njëjtën ide.
“Kur shikon përtej marketingut, qëllimi mbetet i njëjtë: të ndalosh shenjat normale të plakjes”, thotë ajo.
Interesi për jetëgjatësinë është rritur ndjeshëm vitet e fundit.
Laboratorë prestigjiozë në SHBA po studiojnë mënyrat për të zgjatur vitet e jetës pa sëmundje, ndërsa figura të njohura të teknologjisë dhe sipërmarrjes investojnë miliona në kërkime që synojnë ngadalësimin e plakjes.
Megjithatë, shumë nga produktet dhe terapitë që promovohen nuk kanë ende prova të forta shkencore se funksionojnë tek njerëzit.
Ekspertët paralajmërojnë se premtimet për “rikthimin e rinisë” apo “mposhtjen e plakjes” shpesh shkojnë shumë përtej asaj që shkenca ka arritur realisht.
Një tjetër fenomen që shqetëson psikologët është se ankthi ndaj plakjes po shfaqet në mosha gjithnjë e më të reja.
Adoleshentë dhe të rinj në të njëzetat po përdorin produkte kundër rrudhave, ndërsa në rrjetet sociale flitet për plakjen si një armik që duhet luftuar.
Sipas psikologes Ashley Lytle, reklamat e industrisë së bukurisë e paraqesin plakjen si një betejë.
“Mesazhi është se çdo shenjë e kalimit të viteve duhet shmangur sa më gjatë, ndoshta përgjithmonë,” shpjegon ajo.
Studiuesit theksojnë se dëshira për të jetuar më gjatë dhe me shëndet është krejtësisht e kuptueshme.
Problemi lind kur jetëgjatësia ngatërrohet me refuzimin e plakjes.
Për eksperten Sarah Lamb, shoqëria duhet të mësojë t’i shohë thinjat, rrudhat dhe ndryshimet fizike si pjesë të historisë së jetës së çdo njeriu, jo si dështime.
Edhe psikologia Ashley Lytle është e prerë kur thotë se “Plakja fillon që në momentin kur lindim. Është pjesë e vetë jetës. Nuk mund ta eliminojmë dhe nuk besoj se duhet të përpiqemi ta bëjmë.”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje