A janë referendumet e rrugës kërcënim për sigurinë e shqiptarëve?!

Nga Gazeta ‘Si’- Pamja është bërë e zakonshme, sidomos ditët e fundit. Në sheshe, trotuare dhe kënde të ndryshme të Tiranës janë ngritur tavolina ku qytetarëve u kërkohet të firmosin për nismat referendare të lidhura me kërkesa të artikuluara gjatë protestave të fundit

Organizatorët i ftojnë qytetarët të mbështesin këto kauza si një formë e demokracisë së drejtpërdrejtë, duke mbledhur firmat e nevojshme për t’iu drejtuar referendumit.

Fakti që formularët shpesh plotësohen nga qytetarë të thjeshtë, aktivistë apo persona që nuk përfaqësojnë institucione politike, mund t’u japë shumë njerëzve një ndjesi më të madhe besimi.

Në një shoqëri ku besimi te politika dhe institucionet është i ulët, një qytetar mund të ndihet më i qetë t’ia japë të dhënat e tij një personi që ndodhet në rrugë, përballë tij, sesa një strukture politike apo zyrtare. Por ky besim njerëzor, sado i kuptueshëm, nuk është i njëjtë me një garanci institucionale.

Dhe pikërisht këtu lind pyetja që deri tani ka marrë më pak vëmendje: çfarë ndodh me të dhënat personale të qytetarëve që firmosin?

Në formularët që u jepen qytetarëve nuk kërkohet vetëm emri dhe firma. Kërkohet edhe numri i kartës së identitetit, numri i telefonit dhe të dhëna të tjera personale. Kjo do të thotë se një qytetar, për të mbështetur një kauzë, po dorëzon një paketë të plotë informacioni personal në duart e një organizatori politik apo grupi nismëtar.

Po kush garanton se këto të dhëna nuk do të ruhen më gjatë sesa duhet? Kush garanton se nuk do të kopjohen, fotografohen, shpërndahen apo përdoren më vonë për qëllime të tjera? Kush mban përgjegjësi nëse ato bien në duart e gabuara?

Këto nuk janë pyetje që vënë në dyshim të drejtën për referendum. Përkundrazi, janë pyetje që mbrojnë vetë qytetarin. E drejta për të firmosur nuk duhet të vijë me koston e pasigurisë për privatësinë.

Në një kohë kur qytetarëve u kërkohet të jenë gjithnjë e më të kujdesshëm me të dhënat personale, paradoksalisht u kërkohet t’ia dorëzojnë ato individëve që nuk dihet se çfarë mekanizmash sigurie kanë. A ekziston një politikë për ruajtjen e këtyre të dhënave? Për sa kohë mbahen? Kush ka akses mbi to? Kur asgjë nga këto nuk bëhet e qartë, besimi mbetet vetëm një akt vullneti.

Madje, në shumë raste, formularët nuk shoqërohen as me informacionin minimal që kërkon legjislacioni për mbrojtjen e të dhënave personale. Qytetarit nuk i bëhet e ditur qartë se kush është kontrolluesi i të dhënave, për çfarë qëllimi do të përdoren ato, për sa kohë do të ruhen, kush do të ketë akses dhe kur do të asgjësohen. Këto nuk janë formalitete burokratike, por garanci ligjore që i japin individit kontroll mbi informacionin e tij personal.

Ndoshta ka ardhur koha që procesi të rishikohet.

Nëse shteti, përmes Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, është institucioni që administron dhe verifikon vlefshmërinë e një nisme referendare, atëherë pse të mos jetë ai edhe garantuesi i mbledhjes së të dhënave personale?

Një formular i standardizuar nga KQZ-ja, me sqarime të detyrueshme mbi mbrojtjen e të dhënave, mënyrën e përpunimit të tyre dhe afatet e fshirjes, do t’i jepte qytetarit një siguri që sot mungon.

Edhe më mirë do të ishte nëse mbështetja e një nisme do të mund të jepej përmes një platforme zyrtare elektronike, ku identiteti verifikohet nga shteti dhe të dhënat nuk kalojnë nëpër duart e strukturave politike apo individëve.

Demokracia nuk matet vetëm me numrin e firmave që mblidhen. Ajo matet edhe me mënyrën se si mbrohen qytetarët që firmosin.

Një referendum duhet të fitojë mbështetje me argumente, jo me besimin se askush nuk do t’i keqpërdorë të dhënat personale. Sepse privatësia nuk është një detaj administrativ por është një e drejtë kushtetuese.

Dhe kjo e drejtë nuk duhet të mbetet në dorën e kujtdo që mban një dosje me formularë në mes të sheshit…

---

Copyright © Gazeta “Si”

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.

---