.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Tre javë paqeje të brishtë i dhanë presidentit Donald Trump pak kohë dhe hapësirë për manovrim ndaj Iranit. Por kjo periudhë nuk ishte e mjaftueshme për të zgjidhur pasojat e krizës më të madhe të furnizimit me naftë në histori.
Pas nënshkrimit të Memorandumit të Mirëkuptimit me Iranin më 18 qershor, çmimet e naftës ranë ndjeshëm, duke zbritur javën e kaluar nën nivelet para luftës.
Tregu reagoi pozitivisht ndaj rihapjes së pjesshme të Ngushticës së Hormuzit dhe rifillimit gradual të eksportit të naftës nga Gjiri Persik, pasi për muaj të tërë furnizimet kishin mbetur të bllokuara.
Edhe çmimet e karburanteve kanë nisur të bien gradualisht.
Por tre javë me një ngushticë pjesërisht të hapur nuk mjaftuan për të rikuperuar goditjen më të madhe të furnizimit me naftë që ka përjetuar ndonjëherë bota. Kjo periudhë nuk i dha kohë të mjaftueshme SHBA-së për të rimbushur rezervat strategjike dhe komerciale të karburantit, duke shmangur atë që Trump e kishte quajtur një “katastrofë ekonomike”.
Askush nuk e di nëse përplasja e fundit në Lindjen e Mesme ishte vetëm një episod i përkohshëm apo një rikthim drejt një lufte të plotë. Trump kërcënoi të mërkurën se mund të rikthejë bllokadën detare amerikane në ngushticë, por deri tani ajo mbetet e hapur për anijet që marrin përsipër rrezikun e kalimit.
Nëse ajo mbyllet sërish, ekonomia amerikane mund të përballet me një goditje të re.
Tre javë, por jo mjaftueshëm naftë
Rreth 200 milionë fuçi naftë kanë kaluar përmes Ngushticës së Hormuzit gjatë tre javëve të fundit, sipas Andy Lipoë, president i kompanisë Lipoë Oil Associates. Kjo sasi është e barabartë me rreth dy ditë të kërkesës globale për naftë.
Megjithatë, një pjesë e konsiderueshme e kësaj sasie- rreth 60 milionë fuçi -ishte naftë iraniane, ndaj së cilës administrata Trump riktheu sanksionet të martën. Blerësit kanë vetëm 10 ditë kohë për ta siguruar këtë naftë para se ajo të bëhet sërish e ndaluar.
Pavarësisht rihapjes, kalimi përmes ngushticës vazhdon të ketë një kosto të lartë për shkak të rrezikut. Transporti i naftës nga jashtë ngushticës drejt Azisë kushton rreth 4-5 milionë dollarë për një cisternë, ndërsa marrja e naftës nga brenda Gjirit Persik kushton 8-10 milionë dollarë -dyfish më shumë.
Gjatë tre javëve të fundit, trafiku ka qenë rreth një e treta e nivelit normal. Edhe pas rikthimit të disa tensioneve, anijet vazhdojnë të kalojnë, megjithëse të paktën katër cisterna nafte dhe gazi u kthyen mbrapsht pasi tentuan të lundronin përmes ngushticës.
Kjo shpjegon pse çmimet e naftës janë rritur sërish, por ende mbeten nën nivelet menjëherë pas marrëveshjes së 18 qershorit. Nafta Brent tregtohej rreth 78 dollarë për fuçi, me një rritje prej 4%.
Problemi i rezervave amerikane
Nëse furnizimi ndalon sërish, tregu amerikan i naftës mund të përballet me probleme serioze.
Rezerva Strategjike e Naftës e SHBA-së është përdorur ndjeshëm që nga fillimi i luftës për të kompensuar humbjen e furnizimeve nga Gjiri Persik. Ajo tani përmban rreth 319.5 milionë fuçi, 23% më pak se niveli para luftës dhe në pikën më të ulët që nga fillimi i mbushjes së saj gjatë administratës Reagan në vitin 1983.
Kjo e vendos SHBA-në në një pozicion të vështirë në rast të një tjetër mbylljeje të plotë të Ngushticës së Hormuzit ose përballjes me kushte ekstreme të motit.
Edhe rezervat komerciale mbeten në nivele kritike. Stoqet në Cushing, Oklahoma -qendra kryesore e shpërndarjes së naftës në SHBA – janë ende nën nivelet e sigurisë operative. Ato u rritën me rreth 700 mijë fuçi javën e kaluar, por mbeten nën 20 milionë fuçi, nivel në të cilin infrastruktura fillon të ketë vështirësi në dërgimin e naftës drejt rafinerive.
Kjo ishte arsyeja pse Trump paralajmëroi se rezervat e ulëta mund të dëmtonin ekonominë amerikane dhe ta vendosnin përballë krahasimeve me presidentin e periudhës së Depresionit të Madh, Herbert Hoover.
“Nuk doja të shihja një katastrofë ekonomike. Nëse kjo do të vazhdonte, mund të kishte ndodhur”, tha Trump në një takim të G7 në fund të qershorit.
Tregjet financiare reaguan me kujdes. Aksionet amerikane nuk patën lëvizje të mëdha në hapje, por tregu i obligacioneve reagoi: yield-i i bonove amerikane 10-vjeçare u rrit në 4.57%, niveli më i lartë që nga fundi i majit, kur çmimet e naftës arritën kulmin gjatë luftës.
Siç ka treguar edhe gjatë mandatit të tij të dytë, kur tregu i obligacioneve fillon të shqetësohet, Trump i kushton vëmendje sinjaleve të tij./ CNN
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje