.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Mes analistëve dhe komentuesve europianë që diskutojnë për Iranin, dëgjohet shpesh një frazë që tingëllon e qetë, por në thelb është e rrezikshme: “Kjo nuk është lufta jonë”.
Në pamje të parë, kjo mund të duket si një përpjekje për të shmangur përfshirjen në një konflikt të largët. Por në realitet, është një iluzion i rrezikshëm dhe një gabim strategjik me pasoja afatgjata për vetë Europën.
Sepse, në të vërtetë, kjo është shumë më tepër lufta jonë sesa e Amerikës.
Ndryshe nga SHBA, Europa është shumë më e ekspozuar ndaj ndikimeve dhe depërtimit të rrjeteve islamiste. Për vite me radhë, këto rrjete kanë shtrirë aktivitetin e tyre në qytetet europiane, duke ushqyer radikalizëm, duke përhapur propagandë dhe duke minuar nga brenda rendin demokratik. Në këtë kuptim, kërcënimi që buron nga Teherani nuk është një problem i largët gjeografik, por një realitet që prek drejtpërdrejt sigurinë dhe stabilitetin europian.
Po aq e rëndësishme është edhe çështja e solidaritetit me Izraelin, një shtet ekzistenca e të cilit vazhdon të vihet në pikëpyetje nga regjimi iranian dhe aleatët e tij. Në këtë aspekt, Europa – dhe veçanërisht vende si Gjermania – do të duhej të kishin një qëndrim më të qartë dhe më të fortë.
Megjithatë, përtej analizave të sigurisë, ekziston edhe një faktor tjetër që po deformon debatin në Europë: politika e brendshme dhe emocionet ideologjike. Në disa qarqe, kundërshtimi ndaj figurave politike amerikane shpesh bëhet më i rëndësishëm sesa vetë interesi strategjik. Kjo krijon një situatë paradoksale, ku çdo vështirësi e SHBA perceptohet me një lloj kënaqësie të heshtur, edhe kur ajo vështirësi prek indirekt edhe Europën.
Por kjo qasje ka kosto të lartë.
Së pari, sepse është objektivisht e gabuar të pretendohet se Europa nuk ka lidhje me këtë konflikt. Së dyti, sepse një deklaratë e tillë i dërgon një sinjal të gabuar armikut të përbashkët, duke e inkurajuar atë.
Dhe së treti, sepse rrezikon të dobësojë lidhjen transatlantike – një nga shtyllat kryesore të sigurisë europiane që prej përfundimit të Luftës së Dytë Botërore.
Logjika që mund të ndjekë Uashingtoni është e thjeshtë: nëse Europa distancohet nga një konflikt që SHBA e konsideron thelbësor, atëherë pse SHBA duhet të angazhohet në konflikte që Europa i konsideron jetike?
Kjo do të thotë se, në një të ardhme jo shumë të largët, Europa mund të përballet e vetme me sfida si lufta në Ukrainë apo presioni nga Rusia. Dhe këto kërcënime, në shumë aspekte, janë më të afërta për Europën sesa për SHBA – si gjeografikisht, ashtu edhe politikisht.
Në këtë kontekst, pavarësisht paqartësive mbi objektivat afatgjata të SHBA dhe Izraelit në Iran, një gjë mbetet e qartë: në momente kritike si ky, uniteti është më i rëndësishëm se kurrë. Në vend që të krijojë përçarje apo të mbajë qëndrime distancuese, Europa duhet të synojë koordinim dhe bashkëpunim.
Sepse alternativa është shumë më e rrezikshme: një Europë e vetmuar përballë sfidave të shumta globale.
Në vend që të zhvillojë diplomaci diskrete dhe efikase, një pjesë e lidershipit europian ka zgjedhur retorikën publike dhe përplasjet politike, shpesh për konsum të brendshëm. Kjo jo vetëm që nuk ndihmon në zgjidhjen e krizës, por gjithashtu dëmton besimin mes aleatëve.
Historia tregon se komuniteti transatlantik ka qenë një garanci stabiliteti për më shumë se 80 vite. Pavarësisht dallimeve politike apo tensioneve të përkohshme, në momentet vendimtare ka mbizotëruar gjithmonë ideja e “ne”-së së përbashkët.
Sot, kjo ide duket se po zëvendësohet nga një individualizëm politik që rrezikon të dobësojë të gjithë arkitekturën e sigurisë europiane.
Nga ana tjetër, është naive të mendohet se publiku europian ka një pasqyrë të plotë të asaj që po ndodh në Uashington apo në nivelet më të larta të vendimmarrjes. Në situata të tilla komplekse, informacioni është gjithmonë i pjesshëm. Por edhe kjo pjesë e vogël tregon se SHBA po përpiqet të kufizojë dhe dobësojë një regjim që për dekada ka qenë burim destabiliteti global.
Për më shumë se katër dekada, Garda Revolucionare iraniane dhe strukturat e lidhura me të kanë ndërtuar një rrjet ndikimi dhe terrori që shtrihet nga Lindja e Mesme deri në Europë. Objektivat e këtij rrjeti nuk kufizohen vetëm në konfliktet rajonale, por përfshijnë edhe minimin e shoqërive të hapura dhe demokracive liberale.
Brenda vetë Iranit, regjimi ka treguar një brutalitet të vazhdueshëm ndaj qytetarëve të tij – duke shtypur protestat, duke ndëshkuar disidentët dhe duke shkelur të drejtat themelore të njeriut. Jashtë vendit, ai ka mbështetur dhe koordinuar organizata si Hamasi, Hezbollahu dhe Huthit, të cilat kanë qenë përgjegjëse për akte të shumta dhune dhe destabilizimi.
Në të njëjtën kohë, përpjekjet e Iranit për të zhvilluar armë bërthamore kanë vazhduar pavarësisht marrëveshjeve ndërkombëtare dhe presionit diplomatik. Kjo e bën situatën edhe më të rrezikshme, jo vetëm për rajonin, por për gjithë botën.
Për dekada me radhë, Perëndimi ka hezituar të ndërmarrë hapa vendimtarë. Prandaj, veprimet e fundit të SHBA dhe Izraelit – pavarësisht debatit mbi metodat apo objektivat – shihen nga shumëkush si një përpjekje e vonuar, por e nevojshme për të ndryshuar këtë realitet.
Se cili është qëllimi përfundimtar – ndryshim regjimi, frenim i programit bërthamor apo dobësim i rrjeteve terroriste – mbetet për t’u parë. Por një efekt është tashmë i dukshëm: Irani është dobësuar dhe është fituar kohë.
Dhe në politikën ndërkombëtare, koha është shpesh burimi më i vlefshëm.
Pyetja tani është: çfarë do të bëjë Europa me këtë kohë?
Në vend që të qëndrojë në distancë, ajo duhet të veprojë si një aktor i përgjegjshëm dhe i bashkuar, duke forcuar aleancën me SHBA dhe duke kontribuar në një strategji të përbashkët.
Sepse nëse zgjedh të qëndrojë jashtë, rrezikon që në të ardhmen të mbetet e vetme përballë sfidave që nuk mund t’i përballojë e vetme./ Politico
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje