Trump e ka keqkuptuar Europën

Nga Gazeta ‘Si’– Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka shfaqur prej kohësh një qëndrim kritik ndaj Bashkimi Europian, por në mandatin e tij të dytë kjo qasje duket se është shndërruar në një strategji më të thellë dhe më agresive kundër vetë strukturës së bllokut europian.

Gjatë mandatit të parë, Trump e përshkruante BE-në si një “armik” dhe madje “më të keq se Kina”. Sot, retorika e tij ka evoluar drejt një objektivi më konkret: dobësimin dhe, potencialisht, përçarjen e unionit.

Një draft i hershëm i Strategjisë së Sigurisë Kombëtare për vitin 2025 përfshinte synimin për të tërhequr disa vende larg BE-së, ndërsa versioni final i dokumentit sugjeron mbështetje amerikane për forcat politike euroskeptike në kontinent.

Këto qëndrime janë reflektuar edhe në politika konkrete, përfshirë vendosjen e tarifave të larta ndaj eksporteve europiane dhe rritjen e tensioneve politike me liderët e BE-së. Në një mbledhje të kabinetit në shkurt 2025, Trump deklaroi se BE “është krijuar për të dëmtuar Shtetet e Bashkuara”, duke shtuar se tashmë situata ka ndryshuar me rikthimin e tij në Shtëpinë e Bardhë.

Një sërë akuzash ndaj Europës

Kritikat e Trump ndaj BE-së janë të shumta dhe përfshijnë fusha të ndryshme, nga tregtia te politika e jashtme dhe çështjet sociale. Ai ka akuzuar vendet europiane për mungesë mbështetjeje ndaj veprimeve ushtarake amerikane kundër Iranit, si dhe për politika migratore që, sipas tij, rrezikojnë identitetin kulturor të kontinentit.

Presidenti amerikan gjithashtu e konsideron të padrejtë qasjen e BE-së në tregti dhe teknologji, duke pretenduar se rregulloret europiane dëmtojnë kompanitë amerikane. Në këtë kuadër, administrata e tij ka kundërshtuar hapur edhe gjobat dhe hetimet që BE ka ndërmarrë ndaj gjigantëve të teknologjisë nga SHBA.

Megjithatë, këto akuza shpesh bien ndesh me realitetin e marrëdhënieve transatlantike. Për dekada me radhë, SHBA ka mbështetur integrimin europian jo për arsye idealiste, por sepse një Europë e bashkuar dhe e qëndrueshme ka qenë një partner kyç në përballimin e sfidave globale.

Tregtia dhe perceptimet e gabuara

Një nga pikat kryesore të përplasjes mbetet tregtia. Trump ka pretenduar vazhdimisht se SHBA përballet me një deficit tregtar prej mbi 300 miliardë dollarësh me BE-në. Megjithatë, të dhënat tregojnë se ky deficit është në të vërtetë shumë më i ulët dhe varion midis 60 dhe 150 miliardë dollarëve, veçanërisht kur përfshihen shërbimet, ku SHBA ka suficit.

Në fakt, shkëmbimet tregtare transatlantike arrijnë në rreth 2 trilionë dollarë, duke e bërë këtë një nga marrëdhëniet ekonomike më të mëdha në botë. Krahasuar me deficitin tregtar që SHBA ka me Kinë, ai me BE-në mbetet relativisht modest.

Pretendimet se BE është një treg i mbyllur gjithashtu nuk qëndrojnë plotësisht. Para marrëveshjes tregtare të vitit 2025, tarifat mesatare ishin pothuajse të njëjta në të dy anët e Atlantikut. Edhe pse BE mban barriera më të forta në sektorë të caktuar si bujqësia, SHBA gjithashtu aplikon politika mbrojtëse në fusha të ndryshme të ekonomisë.

Përtej ekonomisë: ideologjia dhe politika

Përplasja mes Uashingtonit dhe Brukselit nuk kufizohet vetëm në ekonomi. Administrata Trump ka kritikuar ashpër politikat migratore të Europës, duke paralajmëruar për një “zhdukje civilizuese” si pasojë e emigracionit masiv dhe rënies së lindshmërisë.

Megjithatë, realiteti është më kompleks. Politikat e migracionit mbeten kryesisht kompetencë e shteteve anëtare dhe jo e institucioneve të BE-së. Po ashtu, rënia e lindshmërisë është një fenomen global që prek edhe vende si Japonia dhe Koreja e Jugut, dhe lidhet me faktorë socialë e ekonomikë, jo thjesht me politikat europiane.

Një tjetër pikë përplasjeje është liria e shprehjes. Administrata Trump ka akuzuar BE-në për censurë ndaj kompanive dhe platformave amerikane, ndërsa ka ndërmarrë edhe masa të pazakonta, si ndalimi i hyrjes në SHBA për disa zyrtarë europianë të përfshirë në hartimin e rregulloreve digjitale.

Rreziqet e një Europe të përçarë

Ekspertët paralajmërojnë se një dobësim i BE-së nuk do t’i shërbente interesave amerikane. Një Europë e fragmentuar do të sillte rikthimin e paqëndrueshmërisë historike në kontinent dhe do të dëmtonte bashkëpunimin në fusha kyçe si siguria, lufta kundër terrorizmit dhe ndryshimet klimatike.

Gjithashtu, shpërbërja e tregut të përbashkët dhe dobësimi i euros do të krijonin pasoja të mëdha ekonomike, përfshirë rritjen e kostove për bizneset amerikane.

Një bashkëpunim ende i domosdoshëm

Pavarësisht tensioneve, marrëdhënia mes SHBA-së dhe BE-së mbetet thelbësore në një botë gjithnjë e më konkurruese. Të dyja palët ndajnë interesa të përbashkëta, veçanërisht në përballjen me fuqizimin e Kinë dhe ndikimin e saj në ekonominë globale.

Në këtë kontekst, bashkëpunimi për reformimin e tregtisë ndërkombëtare, reduktimin e varësisë nga zinxhirët kinezë të furnizimit dhe zhvillimin e teknologjive strategjike mbetet i domosdoshëm.

Historia ka treguar se një Europë e bashkuar është një partner i fortë për SHBA-në. Sfida për të ardhmen do të jetë nëse Uashingtoni dhe Brukseli do të arrijnë të ruajnë këtë partneritet, apo nëse tensionet aktuale do të çojnë në një ndarje me pasoja të thella globale.

Burimi: Foreign Affairs/Përshtati Gazeta Si

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.

Analize