.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Turma prej disa mijëra vetash brohoret: “Pumpaj, pumpaj-Mbajeni presionin lart.”
Lëvizja e udhëhequr nga studentët në Serbi po proteston kundër presidentit Aleksandar Vuçiç prej 15 muajsh dhe po bëhet gjithnjë e më e vështirë për ta të ruajnë vrullin dhe numrat.
Një vit më parë, shumë serbë mendonin se Vuçiç do të rrëzohej së shpejti. Në vend të kësaj, vendi duket se po hyn në një “luftë politike konsumimi”, thotë analisti Ivan Vejvoda.
Lëvizja nisi në nëntor 2024, kur një strehë betoni u shemb në një stacion treni të saporinovuar në Novi Sad, qyteti i dytë më i madh i Serbisë, duke vrarë 16 persona.
Shumëkush fajësoi ndërtimin nën standard për shkak të korrupsionit, dhe protestat u shndërruan në kundërshtim të gjerë ndaj Vuçiçit. Universitetet u mbyllën dhe qindra mijëra njerëz iu bashkuan marshimeve.
Demonstrata më e fundit, më 15 shkurt në Kragujevac, 115 kilometra në jug të Beogradit, ishte shumë më e vogël.
Ajo shënoi përvjetorin e miratimit të kushtetutës së parë të Serbisë në vitin 1835.
Slobodan, 67 vjeç, mbante një flamur Ferrari, i cili për arsye disi enigmatike u bë simbol i protestave të viteve 1990 që rrëzuan Slobodan Millosheviçin, atëherë udhëheqës i Serbisë.
“Im bir më tha se kur protestonim kundër Millosheviçit, e mbaja mbi supe. Tani më thotë: ‘Duhet të të mbaj unë ty mbi të miat!’”
Nga Kragujevaci një kolonë makinash u drejtua për në Orashac për të vazhduar demonstratën. Aktivistja Kristina Draganoviç tha se studentët nuk shqetësohen nga rënia e numrave; ata po përqendrohen te zgjedhjet.
Dhjetë zgjedhje lokale janë planifikuar këtë vit dhe Vuçiç ka thënë se do të ketë edhe zgjedhje të parakohshme parlamentare. Por studentët refuzojnë bashkëpunimin me partitë tradicionale të opozitës. Ata po diskutojnë krijimin e një liste të tyre elektorale.
Protestuesit i bashkon pak gjë tjetër përveç kundërshtimit ndaj Vuçiçit. Disa janë pro-europianë, të tjerë pro-rusë. Flamuj fetarë janë të zakonshëm, ashtu si edhe pankartat që kërkojnë rikthimin e sundimit serb në Kosovë, ish-provincë me shumicë shqiptare. Përçarjet brenda lëvizjes, dikur të parëndësishme, po bëhen gjithnjë e më të dukshme.
Vuçiç ka shumë avantazhe.
Shumica e mediave janë nën ndikimin e tij. Universitetet janë rihapur dhe protestat janë më të rralla, ndonëse studentët ende përplasen me policinë dhe mbështetësit e presidentit. Disa akademikë, mësues dhe zyrtarë janë pushuar nga puna për mbështetjen e tyre ndaj lëvizjes.
Megjithatë, sistemi i presidentit po shfaq çarje. Një pjesë e madhe e elitës akademike, kulturore dhe sportive të Serbisë është shprehur kundër tij, përfshirë tenistin kampion Novak Gjokoviç.
Së fundmi, Vuçiç ka emëruar “super-besnikë” në poste kyçe në shërbimet e sigurisë, ndoshta nga frika se kontrolli i tij po dobësohet.
Protestuesit janë inkurajuar nga nisja e gjyqit ndaj Nikola Selakoviçit, ministrit të Kulturës, më 4 shkurt.
Ai dhe tre të tjerë akuzohen për ndryshim të paligjshëm të statusit të mbrojtjes historike të ish-selisë së ushtrisë në Beograd, e cila ka qenë bosh që nga viti 1999, kur u bombardua gjatë luftës së Serbisë me NATO-n. Ndryshimi do të lejonte zhvillimin e saj si hotel luksoz.
Jared Kushner, dhëndri i Donald Trump, ishte investitor në projekt, por u tërhoq në dhjetor. Të pandehurit i mohojnë akuzat. Historiani Slobodan Markoviç thotë se vetë fakti që çështja ka shkuar në gjykatë është një ndryshim domethënës.
Ana Bërnabiç, kryetarja e parlamentit të Serbisë, thotë se protestat mund të jenë një “revolucion me ngjyra”,me çka nënkupton një lëvizje e nxitur nga jashtë.
Sipas saj, si vendet perëndimore ashtu edhe Rusia mund ta financojnë, për arsye të ndryshme.
“Fuqitë e mëdha duan vende më të vogla me liderë që ndjekin urdhrat e tyre,” thotë ajo, dhe Vuçiç është shumë i pavarur për ta.
Nonsens, kundërpërgjigjet Draganoviç; studentët sulmohen “vazhdimisht” në mënyrë të rreme si të paguar nga të huajt.
Presidenti mund të jetë në telashe. Në zona që dikur e mbështesnin fort, zgjedhjet lokale të nëntorit i dhanë koalicionit të tij shumica shumë më të ulëta. Markoviç mendon se kjo është “qetësia para stuhisë”.
Por në Serbi protestat shpesh fryhen me vrull për t’u shuar më pas. Vuçiç mund t’i përballojë edhe këto.// The Economist
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje