.png)
Nga Gazeta Si- “Piramida e re ushqimore” është përditësimi më i fundit i udhëzimeve dietike në SHBA, që kur udhëzimet u krijuan me formën ikonike të piramidës në vitin 1992.
Por versioni i vitit 2026 devijon ndjeshëm nga këshillat ushqyese të vendosura për dekada të tëra, duke ngritur shqetësime nga dietologët dhe mjekët e tjerë se sa të shëndetshëm do t’i bëjë në të vërtetë amerikanët dhe këdo që dëshiron të ndjekë atë piramidë.
Çfarë përmban piramida e re ushqimore?
Piramida e re ushqimore i vë theksin asaj që e quan “ushqime të plota”, duke përfshirë mishin dhe produktet e qumështit, ndërsa bën thirrje për një reduktim të ndjeshëm të ushqimeve të përpunuara dhe vakteve me sheqer.
Ndryshe nga diagramet e mëparshme të piramidës ushqimore, ajo e zbuluar tani është e përmbysur, duke vendosur mishin e kuq, djathin, produktet e qumështit dhe perimet në krye.
Në majë të piramidës ushqimore ndodhet mishi, përfshirë biftekun dhe gjelin e detit, së bashku me perime si brokoli dhe karrotat.
Frutat, arrat dhe prodhimet e detit ndodhen në qendër të piramidës, duke minimizuar rëndësinë e tyre në vakte.
Në fund janë drithërat dhe buka, megjithëse udhëzimet federale thonë se amerikanët duhet të vazhdojnë t’i hanë ato në vend të ushqimeve shumë të përpunuara.
Piramida e ushqimit nuk është një rekomandim formal nga qeveria federale. Përkundrazi, është një ndihmë vizuale e projektuar për të ndihmuar njerëzit të kuptojnë udhëzimet themelore shëndetësore që po paraqiten. Megjithatë, në dekadat që ka qenë në përdorim, piramida është bërë simboli de facto i udhëzimeve të dietës në SHBA dhe shpesh përdoret si shkurtim për këto udhëzime.
Kjo është arsyeja pse, thonë zyrtarët e shëndetësisë, është e rëndësishme të kesh një piramidë që përfaqëson qartë zakonet e të ngrënit që promovohen.
Pse u ndryshua piramida ushqimore?
Në një konferencë për shtyp në Shtëpinë e Bardhë, Sekretari i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore Robert F. Kennedy Jr. tha se donte që amerikanët të hanin “ushqim të vërtetë”, duke thënë se piramida dhe udhëzimet që ajo përfaqëson i japin përparësi proteinave me cilësi të lartë, yndyrnave të shëndetshme, frutave dhe perimeve.
Është në përputhje me planin e tij “Ta bëjmë Amerikën të shëndetshme përsëri”, të cilin Kennedy është përpjekur ta zbatojë në të gjitha udhëzimet e qeverisë federale për gjithçka, nga ushqimi te vaksinat.
Ndryshimi i vitit 2026 nuk ndodhi papritur. Çdo pesë vite, zyrtarët federalë ndryshojnë dhe përditësojnë udhëzimet dietike për të reflektuar kuptimet aktuale të ushqimit që kontribuon në një stil jetese të shëndetshëm.
Ky përditësim nuk është hera e parë që piramida ushqimore ndryshohet, ose madje hiqet, në SHBA.
Në vitin 2011, piramida u zëvendësua nga MyPlate, një diagramë e një pjate të ndarë në mënyrë proporcionale me grupe të ndryshme ushqimore. Ky ndryshim u bë sepse piramida origjinale dhe versionet e saj të mëvonshme ishin shumë të ndërlikuara dhe nuk e tregonin mirë madhësinë e porcionit.
Çfarë thonë ekspertët?
Dr. Marion Nestle, Profesoresha e ushqyerjes, studimeve ushqimore dhe shëndetit publik në Universitetin e Nju Jorkut, i tha CNN se disa nga qëllimet e piramidës së re do të ishin të mira për njerëzit.
“Ka disa gjëra vërtet të mira në lidhje me të që mund të bëjnë vërtet një ndryshim,” tha ajo.
Por Nestle paralajmëroi se kthimi në një formë piramidale, veçanërisht një që është e përmbysur në vend të asaj vizuale tradicionale me të cilën njerëzit janë të njohur, çon në udhëzime që janë “të ngatërruara, jokonsistente, ideologjike, retro dhe të vështira për t’u kuptuar”.
Cristina Palacios, profesoreshë dhe kryetare e Departamentit të dietologjisë dhe ushqyerjes në Universitetin Ndërkombëtar të Floridës, ishte një nga personat përgjegjës për Raportin Shkencor të Udhëzimeve Dietike 2025, një studim që shqyrtoi praktikat më të mira për të ushqyerit e shëndetshëm.
“Shumica e rekomandimeve të komitetit u injoruan,” shkroi ajo në një artikull për The Conversation.
Rekomandimi i Kennedy-t për mishin e kuq në veçanti është një që ekspertët e theksojnë si shkencë ushqimore të keqe dhe potencialisht të rrezikshme.
Studime të shumta, përfshirë një raport të Harvardit nga viti 2020, e lidhin mishin e kuq dhe yndyrnat e ngopura që lidhen me të me ndërlikime potencialisht vdekjeprurëse shëndetësore. Studimi i Harvardit tregon konkretisht se mishi i kuq është fajtori pas rrezikut më të lartë për sëmundjet e zemrës, kancerin, diabetin dhe vdekjen e parakohshme.
“Disa nga ndryshimet në udhëzimet e viteve 2025-2030, siç është kufizimi i ushqimeve të ultrapërpunuara, janë të dobishme”, shkroi Palacios. “Por problemi është se nuk është e mundur të përcaktohet nëse është aplikuar rigoroziteti i nevojshëm shkencor në zhvillimin e tyre.”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
