.png)
Bankierët Qendrorë në Frankfurt mund të ndihen pak të zhgënjyer. Pasi kanë luftuar shumë kohë për të rritur inflacionin, atyre u duhet tani ta ulin atë. Që nga shpërthimi i pandemisë, Banka Qendrore Europiane (BQE) ka blerë gati 2 trilionë euro bono qeveritare me qëllim që të qetësojë tregjet dhe të nxisë ekonominë. Tani duhet të shqyrtohet nëse vetëm kjo masë është e përshtatshëm.
Kjo përfshin përballjen me dy pyetje në takimin e radhës të politikës më 16 dhjetor: A i ka shpëtuar zona e euros kurthit të inflacionit të ulët dhe a e ka tejkaluar dobinë blerja e aseteve? E para është më e lehtë për t’u përgjigju.
Inflacioni në zonën e euros, si në pjesën më të madhe të pjesës tjetër të botës, është në rritje. Çmimet e konsumit u rritën me 4.9% në nëntor, krahasuar me një vit më parë, ritmi më i shpejtë në historinë e monedhës së përbashkët. Shumë nga homologët e BQE-së në botën e pasur, duke përfshirë Rezervën Federale dhe Bankën e Anglisë, janë të shqetësuar se inflacioni mund të prishë punë. Sidoqoftë, në zonën e euros, gjasat më të mëdha janë që sapo efektet e pandemisë të zbehen, inflacioni do të kapërcejë objektivin prej 2%.
Për ta parë këtë, merrni parasysh ndryshimet midis kushteve ekonomike në zonën e euros dhe Amerikës. Ka më pak dëshmi të kërkesës në rritje në Europë. Prodhimi është ende nën nivelin e para Covid-it, ndërsa është shumë më i lartë se ai në Amerikë.
Ndërkohë, ndërprerjet e njëhershme duket se kanë luajtur një rol më të madh në Europë. Rreth gjysma e normës së inflacionit në nëntor reflektoi rritje të çmimeve të ushqimeve dhe energjisë elektrike, të cilat nuk kanë gjasa të zgjasin. Faktorë të tjerë të lidhur me pandeminë, duke përfshirë një ulje të përkohshme të taksës së vlerës së shtuar në Gjermani vitin e kaluar, kanë luajtur me bazën e përdorur për llogaritjen e inflacionit vjetor. Hiqni këto, duke krahasuar çmimet “bazë” sot me ato të 2019-ës dhe inflacioni vjetor bie nën 1.5%, tha Fabio Panetta, një anëtar i këshillit të BQE-së, në nëntor.
Kritikët do të argumentonin se edhe ndërprerjet e përkohshme mund të gjenerojnë efekte të tjera, si psh rritja e kërkesës për paga. Por një kërkesë e lartë e rritjes së pagave ende nuk është materializuar dhe pritshmëritë për inflacionin janë pak më poshtë se 2%. Pas përfundimit të rishikimit të strategjisë së saj një vjeçare në verë, BQE premtoi të rrisë normat e interesit vetëm nëse priste që inflacioni të arrijë në 2% në një deri në dy vitet e ardhshme dhe të qëndrojë atje. Këto kritere duket se nuk janë përmbushur bindshëm.
Po nevoja për ulje të normës së interesit (QE)?
Banka e Anglisë së shpejti do të ndalojë blerjet e reja të obligacioneve. Jerome Poëell, kreu i Bankës Federale, ka thënë se do të fillojë të ulëblerjet më shpejt. Por në eurozonë përgjigja është e turbullt pikërisht sepse tabloja e inflacionit është e ndryshme. Disa në këshillin e BQE-së, përfshirë Isabel Schnabel, theksojnë se efektet anësore të padëshiruara të blerjeve të aseteve po rriten dhe përfitimet po zvogëlohen. Prandaj, BQE-ja do të jetë më mirë të ofrojë udhëzime për normat e saj të interesit për të drejtuar tregjet. Një pasojë e padëshirueshme e qe mund të jetë që bankat qendrore janë tani lojtarë të mëdhenj në tregjet e obligacioneve qeveritare: BQE-ja mban më shumë se 40% të obligacioneve sovrane gjermane dhe holandeze, sipas vlerësimeve të Danske Bank.
Skadimi në mars i njërës prej skemave të blerjes së bonove të BQE-së, e cila synonte të kundërshtonte efektet e tregut financiar të pandemisë, mund të ofronte një mundësi për BQE-në të ndalojë zgjerimin e gjurmës së saj në tregjet e obligacioneve. Por jo të gjithë pajtohen me nevojën për të zvogëluar blerjet e aseteve.
Shumë ekonomistë presin që BQE-ja në vend të kësaj të plotësojë një program tjetër të blerjes së aktiveve në muajt e ardhshëm, në mënyrë që të sigurohet që blerja e obligacioneve të mos përfundojë shumë shpejt.
Panetta është shqetësuar se një reduktim i madh në blerjet e aseteve mund të çojë në një “rritje të parakohshme të normave afatgjata të interesit”. Me fjalë të tjera, nëse problemi përfundimtar i BQE-së është se inflacioni është shumë i ulët dhe jo shumë i lartë, atëherë ajo mund të mos ketë luksin për të hequr normat e interesit.
Burimi: The Economist/ Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
