.png)
Të paktën 35,000 njerëz më shumë vdiqën gjatë katër valëve rekord të të nxehtit në Evropë këtë verë sesa pritej normalisht, sipas shifrave të paplota nga gjysma e kontinentit.
Vdekshmëria e tepërt vetëm në tre nga vendet më të mëdha të BE-së – Gjermani, Francë dhe Spanjë – ka tejkaluar tashmë 25,000, sipas shifrave të përkohshme kombëtare, dhe ekspertët thonë se numri i të vdekurve do të rritet ndjeshëm sapo të konsolidohen totalet e gushtit.
Valët e njëpasnjëshme të të nxehtit në të gjithë Evropën Perëndimore që nga maji thyen rekordet historike të temperaturës në qindra stacione meteorologjike, dhe Franca regjistroi ditën e saj më të nxehtë mesatare kombëtare të regjistruar ndonjëherë.
Rekordet ranë për tre ditë radhazi në Gjermani në fund të qershorit, kur 46 stacione arritën 40C, ndërsa Spanja duroi nivele të larta të vazhdueshme mbi 42C. Shkencëtarët thonë se ngrohja globale e shkaktuar nga njeriu po i bën ngjarje të tilla ekstreme më të shpeshta dhe intensive.
Numri i të vdekurve është më i lartë në Gjermani, e cila në fund të javës së kaluar raportoi rreth 14,000 vdekje të lidhura me nxehtësinë nga 6 prilli deri më 9 gusht. Agjencia e shëndetit publik e Institutit Robert Koch (RKI) tha se 9,600 njerëz kishin vdekur vetëm në javën 22-28 qershor.
Shifrat e vdekshmërisë së tepërt të përpiluara sistematikisht në të gjithë BE-në, të disponueshme që nga viti 2008, tregojnë se e vetmja javë tjetër vere në të cilën është regjistruar një shkallë më e lartë vdekjesh shtesë ishte në korrik 2022, kur Covid-19 ishte ende aktiv.
Kjo verë ka qenë deri tani më e keqja për vdekjet e lidhura me nxehtësinë në Gjermani që nga fillimi i regjistrimeve. Rekordi i mëparshëm në vendin më të populluar të BE-së ishte 8,900 në vitin 2018. Vdekjet e lidhura me nxehtësinë gjatë verave normale janë shpesh nën 2,000, tha RKI.
Shifrat nga sistemi i monitorimit të vdekshmërisë i institutit shëndetësor Carlos III sugjerojnë se 4,947 vdekje në Spanjë mund t’i atribuohen nxehtësisë midis majit dhe kësaj jave, duke e bërë vitin 2026 vitin më të keq të Spanjës të regjistruar ndonjëherë për vdekjet e lidhura me nxehtësinë, duke tejkaluar 4,520 të regjistruara në vitin 2022.
Vende të ndryshme llogaritin dhe paraqesin të dhënat e tyre në mënyra të ndryshme. Spanja dhe Gjermania modelojnë vdekjet e vlerësuara të lidhura me nxehtësinë në kohë reale, duke krahasuar temperaturat ditore dhe shkallët e vdekshmërisë për të llogaritur vdekjet që i atribuohen nxehtësisë.
Vlerësime të tilla janë të nevojshme sepse nxehtësia rrallë përmendet si shkak i drejtpërdrejtë i vdekjes. Në shumicën e rasteve, nxehtësia përkeqëson një gjendje shëndetësore para-ekzistuese, siç janë sëmundjet respiratore ose kardiovaskulare, dhe viktimat vdesin nga një atak në zemër, goditje në tru ose dështim i veshkave.
Atribuimi përfundimtar mund të zgjasë me javë ose edhe muaj, dhe shumë vende ende nuk kanë publikuar shifra as për fillimin e gushtit. Karl Lauterbach, ish-ministër gjerman i shëndetësisë, tha javën e kaluar se shifrat e publikuara deri më tani ndoshta do të rezultojnë të nënvlerësuara.
Franca, ku më shumë se 500 stacione meteorologjike regjistruan temperatura më të larta se 40°C dhe në një moment 98% e vendit ishte nën alarme për nxehtësinë, raporton një shifër fillestare të vdekjeve të tepërta nga “të gjitha shkaqet” dhe një atribuim përfundimtar më vonë.
Agjencia e saj kombëtare e shëndetit tha javën e kaluar se vdekjet e tepërta nga “të gjitha shkaqet” midis fundit të majit dhe 22 korrikut ishin 7,300. Shifrat e gushtit nuk ishin ende të disponueshme dhe të dhënat fillestare bazoheshin në certifikatat elektronike të vdekjes, të cilat përbëjnë vetëm 80% të vdekshmërisë totale, tha ajo.
Italia, sistemi kombëtar i mbikëqyrjes së nxehtësisë i së cilës përdor të dhëna lokale komunale, që do të thotë se shpesh ka vonesa të konsiderueshme, deri më tani ka raportuar vetëm tregues të paplotë në kohë reale dhe jo një numër të konsoliduar kombëtar të vdekjeve.
Modelimi sugjeron se 2,700 njerëz më shumë vdiqën se zakonisht vetëm midis 22 dhe 28 qershorit dhe epidemiologët kanë thënë se numri i përgjithshëm i vdekjeve të vendit që i atribuohet nxehtësisë ndoshta do të jetë midis 5,000 dhe 8,000 deri në kohën kur të regjistrohet zyrtarisht.
Vende të tjera evropiane që kanë raportuar tashmë numra të tepërt vdekjesh përfshijnë Mbretërinë e Bashkuar, ku agjencia e sigurisë shëndetësore tha në korrik se valët e nxehtësisë së majit dhe qershorit kishin rezultuar në 2,877 vdekje të lidhura me nxehtësinë në Angli.
Belgjika ka thënë se të dhënat e saj paraprake tregojnë se ka regjistruar një rritje prej 39% të vdekshmërisë midis 18 dhe 29 qershorit, që barazohet me 1,222 vdekje shtesë, dhe Holanda ka thënë se të paktën 900 njerëz më shumë se zakonisht kanë vdekur midis 22 qershorit dhe 5 korrikut.
Një studim i shpejtë modelimi i cituar nga Komisioni Evropian vlerëson se 1,070 njerëz më shumë se zakonisht kanë vdekur në Poloni gjatë valës së të nxehtit në fund të qershorit, dhe të dhënat e autoritetit zviceran të shëndetit publik sugjerojnë vdekje të tepërta nga nxehtësia prej 220 në të njëjtën javë.
Shifrat e hershme nga Luksemburgu, Greqia, Rumania, Bullgaria dhe Danimarka tregojnë rreth 40 vdekje të tepërta në secilin prej këtyre vendeve.
Organizata Botërore e Shëndetësisë tha në maj se vdekshmëria e lidhur me nxehtësinë në rajonin e saj evropian ishte rritur me më shumë se 30% gjatë 20 viteve të fundit dhe ishte në rrugën për t’u rritur ndjeshëm si rezultat i krizës klimatike dhe plakjes së popullsisë.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje