Sociale

A është trauma e përjetshme?

Përvojat e dhimbshme mund të lënë gjurmë të thella, por ato nuk kanë pse të përcaktojnë gjithë jetën tonë. Çelësi është të kuptojmë kur po përpunojmë një traumë dhe kur thjesht po e rijetojmë atë.

Warren ishte 28 vjeç dhe shërbente si rreshter në Forcat Ajrore kur, gjatë një shpërthimi zemërimi, kapi për fyti një vartës dhe për pak sa nuk e vrau. Kur erdhi në vete, u trondit nga ajo që kishte bërë dhe kërkoi ndihmë.

Në pamje të parë, problemet e tij dukeshin të zakonshme: stresi në punë, vështirësitë me gjumin dhe ankthi për t’u bërë baba për herë të parë. Por, gjatë punës për të kuptuar emocionet e tij, doli në pah një përvojë e rëndë nga e kaluara.

Warren kishte shërbyer në Afganistan, ku një shpërthim i një mjeti të improvizuar vrau katër miq të tij të ngushtë. Për gati një vit, ai ishte përpjekur të mos mendonte për ngjarjen, ndërsa ndjenja e fajit vazhdonte ta rëndonte.

Megjithatë, pas përpunimit të kësaj përvoje, zemërimi i tij u rikthye edhe më fort. Më pas, u zbulua një kujtim nga fëmijëria: kur ishte katër vjeç, i ati e kishte kapur nga zverku dhe e kishte hedhur në anën tjetër të dhomës, pasi e kishte gjetur duke luajtur me shkrepëse.

Warren dëshironte të bëhej një baba i mirë dhe të mos përsëriste sjelljet që kishte përjetuar vetë. Sipas rrëfimit, pasi punoi me frikën dhe zemërimin e lidhur me atë ngjarje, brenda dy javësh simptomat e tij u zhdukën.

Kur e kaluara bëhet pjesë e identitetit

Në shoqërinë perëndimore, trauma shpesh trajtohet si pjesë e identitetit personal. Rrjetet sociale dhe mediat mund të nxisin përsëritjen e historive të dhimbshme, ndërsa edhe inteligjenca artificiale mund të kontribuojë në këtë prirje, duke i shtyrë njerëzit të rikthehen vazhdimisht te përvojat e tyre.

Shpesh presim që ndryshimi të jetë dramatik dhe shërimi të zgjasë me vite. Por përsëritja e së njëjtës histori pa një përparim emocional nuk do të thotë domosdoshmërisht se trauma po përpunohet. Ndonjëherë, ajo thjesht po rijetohet, duke e mbajtur dhimbjen të pranishme.

Hulumtimet tregojnë se shumë njerëz që përjetojnë ngjarje traumatike nuk zhvillojnë çrregullim të stresit post-traumatik (PTSD) kronik. Qëndresa dhe rikuperimi pas fatkeqësive janë më të zakonshme nga sa mendohet.

Ndryshimi emocional nuk ka pse të jetë dramatik apo të zgjasë me vite. E rëndësishme është të kuptohet burimi i ngarkesës emocionale dhe të punohet me të në mënyrën e duhur.

Çlirimi emocional mund të hapë rrugën drejt faljes

Në përvojat e përshkruara nga autori, çlirimi nga emocionet e rënda i parapriu faljes. Një ish-mësuese, e cila kishte mbijetuar pas një të shtëne në shkollë, arriti të përballonte ndjenjën e fajit dhe tmerrin e asaj dite.

Pas procesit, ajo tha: “Unë jam gjallë dhe kam ndihmuar sa më shumë fëmijë që kam mundur”. Ngjarja mbeti tragjike, por barra emocionale, sipas rrëfimit, ishte lehtësuar.

Falja nuk mund të imponohet. Megjithatë, largimi i ngarkesës emocionale mund ta bëjë atë më të mundur, duke ndihmuar njeriun të mos mbetet i lidhur me dhimbjen e së kaluarës.

Dy pyetje për të kuptuar nëse po mbajmë një barrë të vjetër

A është emocioni në përpjesëtim me situatën aktuale? Kur kujtoni një ngjarje të dhimbshme, pyesni veten nëse reagimi juaj lidhet me atë që po ndodh tani apo me një përvojë të kaluar.

A po e përpunoni përvojën apo po e rijetoni vazhdimisht? Përpunimi ju ndihmon të ecni përpara, ndërsa përsëritja e së njëjtës histori, me të njëjtën ngarkesë emocionale, mund t’ju mbajë në një rreth vicioz.

Shërimi është një proces dhe çdo njeri e përjeton ndryshe. Përvojat e kaluara mund të lënë gjurmë, por ato nuk kanë pse të përcaktojnë përgjithmonë mënyrën se si ndihemi dhe jetojmë. Me mbështetjen e duhur, është e mundur të ndërtojmë mënyra të reja për t’u përballur me emocionet dhe për të ecur përpara.


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë