.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Testimi i ujërave të zeza nga avionët mund të zbulojë patogjenët që qarkullojnë në popullatë disa javë përpara se ata të identifikohen nga sistemet tradicionale të survejimit global.
Ky është përfundimi i një studimi pilot të zhvilluar nga autoritetet shëndetësore të SHBA-së dhe Britanisë së Madhe, që sugjeron se kjo metodë mund të shërbejë si një mjet i ri paralajmërues për përgatitjen ndaj shpërthimeve epidemike.
Njerëzit udhëtojnë vazhdimisht për punë, turizëm apo arsye familjare, duke kaluar kufij dhe kontinente. Bashkë me ta, edhe viruset dhe bakteret që gjenden në organizmin e tyre mund të përhapen në vende të reja.
Programi pilot, i realizuar nga Qendrat Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) dhe Agjencia e Sigurisë Shëndetësore të Mbretërisë së Bashkuar, analizoi ujërat e zeza nga fluturime ndërkombëtare që lidhin dy aeroporte.
Studiuesit zbuluan se mbetjet ujore të avionëve mund të mblidhen dhe analizohen në mënyrë sistematike, duke ofruar të dhëna të rëndësishme për qarkullimin e patogjenëve, pa cenuar privatësinë e pasagjerëve apo kompanive ajrore.
“Monitorimi i ujërave të zeza të aviacionit ka potencialin të përmirësojë sigurinë biologjike ndërkufitare”, shkruan autorët e studimit.
Avionët si pika vrojtimi për viruset
Udhëtimet ajrore ndërkombëtare mund të përshpejtojnë përhapjen e patogjenëve për shkak të lëvizjes së shpejtë të miliona njerëzve. Për këtë arsye, aeroportet mund të shërbejnë si pika të rëndësishme vrojtimi për identifikimin e hershëm të kërcënimeve shëndetësore.
Gjatë periudhës mars 2024–janar 2025, studiuesit mblodhën 424 mostra nga fluturime mes SHBA-së dhe Britanisë së Madhe.
Rreth 75% e mostrave rezultuan pozitive për të paktën një patogjen të frymëmarrjes, përfshirë viruset e gripit A dhe B, virusin që shkakton COVID-19 dhe virusin respirator sincicial (RSV), të gjitha sëmundje shumë ngjitëse.
Ndërkohë, rreth 72% e mostrave përmbanin të paktën një patogjen që lidhet me sëmundjet gastrointestinale.
Sipas studiuesve, ujërat e zeza të avionëve janë veçanërisht të dobishme për monitorim sepse përmbajnë përqendrime të larta të materialit biologjik njerëzor dhe nuk ndikohen nga burime të tjera si aktivitetet bujqësore apo industriale.
Një tjetër avantazh është se kjo metodë mund të realizohet pa ndërprerë aktivitetin e aeroporteve dhe pa pasur nevojë për testimin apo përfshirjen e drejtpërdrejtë të udhëtarëve.
Varianti i COVID-19 u zbulua më herët nga avionët
Një shembull i rëndësishëm ishte zbulimi i variantit XEC të COVID-19 në fluturimet me origjinë nga Britania e Madhe më 17 shtator 2024.
Ky variant u identifikua në këto mostra katër javë përpara se të zbulohej në fluturimet me origjinë nga SHBA-ja.
Rasti i parë klinik i XEC në SHBA u regjistrua në korrik 2024, por të dhënat nga ujërat e zeza të komuniteteve dhe avionëve treguan se përhapja e konsiderueshme në vend nisi vetëm në mesin e tetorit.
Sipas autorëve, kjo tregon se monitorimi i ujërave të zeza të avionëve mund të jetë një tregues shumë i ndjeshëm për lëvizjen e varianteve të reja dhe përhapjen e tyre ndërkombëtare.
Studiuesit propozojnë krijimin e një rrjeti global aeroportesh “sentinel”, ku të dhënat nga ujërat e zeza të kombinohen me analizën gjenetike të viruseve dhe shkëmbimin e shpejtë të informacionit.
Një sistem i tillë do t’u mundësonte qeverive të reagonin më herët ndaj kërcënimeve të reja shëndetësore dhe të merrnin masa më të targetuara, duke shmangur masa më ekstreme si mbylljet e kufijve apo kufizimet e udhëtimeve./ Euronews/
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje