SHBA godet 60 vende me tarifa të reja

Nga Gazeta ‘Si’– Shtetet e Bashkuara kanë shpallur një regjim të ri tarifash doganore për dhjetëra vende në mbarë botën, në prag të skadimit të tarifës së përgjithshme prej 10%, e cila ishte vendosur si masë e përkohshme.

Këto masa, me vlefshmëri 150-ditore, u miratuan nga administrata e presidentit Donald Trump pasi Gjykata e Lartë rrëzoi pjesën më të madhe të tarifave shtesë të vendosura pas rikthimit të tij në Shtëpinë e Bardhë.

Tarifat kanë hyrë në fuqi që nga ora 06:00 e mëngjesit e kësaj të premteje, më 24 korrik, do të variojnë nga 10% deri në 12.5% dhe do të prekin 60 partnerë tregtarë, përfshirë disa vende europiane.

Sipas Zyrës së Përfaqësuesit të SHBA-të për Tregtinë (USTR), ato do të mbulojnë rreth 99.4% të tregtisë amerikane.

Akuzat për punë të detyruar dhe gjoba ndaj Google

Administrata amerikane argumenton se tarifat do të zbatohen ndaj vendeve që, sipas saj, nuk kanë luftuar në mënyrë të mjaftueshme përdorimin e punës së detyruar në zinxhirët e furnizimit që lidhen me tregtinë me SHBA-të.

“Ky është veprimi më i madh ndërkombëtar i ndërmarrë ndonjëherë nga Shtetet e Bashkuara, madje nga çdo vend, në mbrojtje të të drejtave të punëtorëve”, deklaroi një zyrtar i lartë i administratës Trump.

Ai sqaroi gjithashtu se tarifat e reja nuk do t’u shtohen tarifave ekzistuese për çelikun dhe aluminin, të vendosura vitin e kaluar për arsye të sigurisë kombëtare.

Ndërkohë, Përfaqësuesi Amerikan për Tregtinë, Jamieson Greer, paralajmëroi se gjoba prej 890 milionë eurosh që Bashkimi Evropian i vendosi Google më 23 korrik mund të rrezikojë marrëveshjen mes SHBA-ve dhe BE-së për tarifat doganore, duke dëmtuar edhe marrëdhëniet transatlantike.

Reagimi i Bashkimit Europian

Pas reagimit të ashpër të zëvendëspresidentes së Komisionit Evropian, Kaja Kallas, e cila i cilësoi akuzat si “të pabazuara”, Komisioni Evropian mbajti një qëndrim më të moderuar.

Brukseli deklaroi se “merr në dijeni vendimin” dhe theksoi se janë rikthyer përjashtimet tarifore për disa produkte evropiane, si tapa e lisit, diamantet, avionët dhe pjesët e tyre, barnat gjenerike dhe përbërësit aktivë farmaceutikë.

Sipas Komisionit, kjo është në përputhje me angazhimet tarifore të dakorduara në deklaratën e përbashkët BE–SHBA dhe krijon kushte pozitive për negociata të mëtejshme mbi përjashtime të reja dhe bashkëpunim në fusha si lëndët e para kritike, siguria ekonomike, inteligjenca artificiale dhe teknologjitë digjitale.

Hetimi për produktet e prodhuara me punë të detyruar

Tarifat burojnë nga një hetim i nisur në mars nga USTR për të verifikuar nëse partnerët tregtarë të SHBA-së kanë eliminuar nga zinxhirët e furnizimit produktet e prodhuara me punë të detyruar.

Greer deklaroi për CNN se objektivi është t’i jepet fund tregtisë së produkteve të tilla.

“Nëse lejon importin e mallrave të prodhuara me punë të detyruar, krijon konkurrencë të padrejtë ndaj prodhuesve të tu. Ne duam që të gjitha vendet të kenë të njëjtat mekanizma mbrojtës”, tha ai.

Cilat vende preken?

Vendet që, sipas SHBA-së, kanë legjislacion të paplotë për këtë çështje do t’i nënshtrohen tarifës 10% për një pjesë të eksporteve drejt tregut amerikan. Në këtë grup bëjnë pjesë: Bashkimi Evropian, Kanadaja, India, Mbretëria e Bashkuar, Meksika.

Rreth 40 vende të tjera, mes tyre Kina, Japonia, Zvicra dhe Koreja e Jugut, do të përballen me tarifën më të lartë prej 12.5%.

Nga masat përjashtohen energjia dhe lëndët e para që nuk prodhohen në SHBA.

Pas njoftimit, Bursa e Tokios u hap me rënie të fortë. Indeksi Nikkei humbi rreth 3% në tregtimet e para, ndërsa Topix ra me 1.2%, të udhëhequr nga aksionet e teknologjisë, gjysmëpërçuesve dhe inteligjencës artificiale.

SHBA: Tregu amerikan si mjet presioni

Një zyrtar amerikan shpjegoi se administrata Trump e konsideron aksesin në tregun amerikan si një instrument negociues për arritjen e objektivave tregtarë.

Për të shmangur sfidat ligjore, tarifat janë mbështetur në të njëjtën bazë ligjore që përdoret për tarifat ndaj çelikut, aluminit, bakrit, drurit dhe automjeteve, të cilat nuk u prekën nga vendimi i Gjykatës së Lartë.

Paralelisht vazhdojnë edhe hetime të tjera tregtare, përfshirë ato mbi kapacitetin industrial, që përfshijnë edhe Bashkimin Evropian.

Masat ndaj Kanadasë dhe Brazilit

Paketa e re vjen pas masave të fundit kundër Brazilit dhe Kanadasë.

Brazili tashmë përballet me tarifa 25% për pothuajse gjysmën e eksporteve drejt SHBA-ve. Ndërsa Kanadaja do t’i nënshtrohet tarifave shtesë prej 50% duke filluar nga muaji i ardhshëm.

Në të dy rastet, tarifat zbatohen vetëm për kategori të caktuara produktesh dhe jo për të gjitha importet.

Reagimet ndërkombëtare

Brazili e quajti vendimin “krejtësisht arbitrar dhe të pajustifikuar”. Qeveria e presidentit Luiz Inácio Lula da Silva deklaroi se SHBA po manipulon çështjen e të drejtave të njeriut për të justifikuar politika proteksioniste dhe njoftoi se do ta çojë çështjen në Organizatën Botërore të Tregtisë (OBT).

Australia reagoi gjithashtu, duke i cilësuar tarifat “të pajustifikuara” dhe në kundërshtim me marrëveshjen e tregtisë së lirë mes dy vendeve.

Meksika tha se falë përjashtimeve të parashikuara nga marrëveshja tregtare USMCA, rreth 85% e eksporteve të saj drejt SHBA-ve do të vazhdojnë të hyjnë pa tarifa. Ministri i Ekonomisë, Marcelo Ebrard sqaroi se tarifat e reja thjesht zëvendësojnë ato që skadojnë, pa ndryshuar barrën reale doganore për Meksikën.

Japonia shprehu keqardhje për vendimin amerikan, duke deklaruar se industria japoneze vepron sipas standardeve ndërkombëtare dhe se tarifat po vendosen vetëm sepse vendi nuk ka një ndalim të përgjithshëm për importin e produkteve të prodhuara me punë të detyruar.

Zelanda e Re dënoi ashpër vendimin. Kryeministri Christopher Luxon e cilësoi atë “jashtëzakonisht zhgënjyes”, duke theksuar se hetimi amerikan nuk ka paraqitur prova bindëse për akuzat mbi përdorimin e punës së detyruar.

“Tarifat nuk janë zgjidhja. Ato vetëm rrisin kostot dhe pasigurinë për bizneset”, deklaroi ai.

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.

Bota