Bota

Rumani, bie qeveria pas një mocioni mosbesimi nga opozita

Gazeta Si – Sot, Parlamenti Rumun miratoi një mocion mosbesimi ndaj qeverisë së kryeministrit Ilie Bolojan.

281 nga 330 deputetët e mbështetën mocionin, numri më i lartë i votave në historinë e Parlamentit rumun.

Kjo shënon fillimin e një faze të re pasigurie të madhe, muaj pas përfundimit të një procesi të trazuar që midis viteve 2024 dhe 2025, çoi në anulimin dhe ricaktimin e zgjedhjeve presidenciale dhe formimin e dy qeverive, përfshirë atë që ra sot.

Mocioni u paraqit nga Social-Demokratët dhe Aleanca e ekstremit të djathtë për Unitetin e Rumunëve (AUR), të dyja në opozitë (Social-Demokratët kanë qenë në opozitë që nga prilli, kur u tërhoqën nga koalicioni rreth një vit pas formimit të qeverisë).

Të dy partitë nuk kanë qeverisur kurrë së bashku dhe kanë thënë se nuk kanë ndërmend ta bëjnë këtë, por kanë bashkuar forcat për të kërkuar një votë mosbesimi kundër Bolojanit, të cilin e kritikojnë kryesisht për politikat e tij fiskale dhe të kursimit të kërkuara nga Bashkimi Evropian (Social-demokratët në Rumani kanë qëndrime më konservatore dhe euroskeptike sesa në vendet e tjera).

Bolojan është anëtar i Partisë Kombëtare Liberale (PNL). Ai u emërua kryeministër në maj të vitit të kaluar me një detyrë veçanërisht komplekse: uljen e deficitit masiv të Rumanisë dhe zbatimin e reformave të nevojshme për të zhbllokuar më shumë se 8 miliardë euro fonde evropiane.

Qeveria e tij u mbështet jo vetëm nga PNL, por edhe nga liberalët e Unionit Shpëtoni Rumaninë (USR) dhe Partisë së Minoritetit Hungarez (UDMR), në një koalicion që kishte vepruar si një kordon sanitar kundër të djathtës ekstreme (AUR doli e dyta në zgjedhjet legjislative të dhjetorit 2024).

Raporti i deficitit ndaj PBB-së së Rumanisë (domethënë, diferenca midis të ardhurave dhe shpenzimeve qeveritare, si pjesë e produktit të brendshëm bruto), ishte 7.7 përqind në vitin 2025 dhe tejkaloi 9 përqind në vitin 2024.

Kjo është ndër më të lartat në të gjithë Unionin dhe shumë mbi pragun prej 3 përqind të vendosur nga Evropa për të shmangur procedurat e shkeljes. Çështja kundër Rumanisë ka qenë e hapur që nga viti 2020.

Në qershor, qeveria e Bolojanit miratoi një sërë reformash shtrënguese shumë jopopullore: rriti TVSH-në dhe akcizat, futi taksa të reja për sektorin bankar dhe të lojërave të fatit dhe kufizoi pagat dhe pensionet për punonjësit publikë.

Në shtator, rriti moshën e daljes në pension për magjistratët dhe futi një pagë maksimale (një masë që më vonë u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese) dhe reformoi sistemet e kujdesit shëndetësor dhe administrativ për të ulur kostot.

Kjo kishte gjeneruar kritika të konsiderueshme midis Social-Demokratëve, të cilët, ndër të tjera, kishin frikë se qëndrimi në një qeveri kaq jopopullore mund t’i vinte në disavantazh në favor të opozitës së ekstremit të djathtë.

Pasi tërhoqën mbështetjen e tyre për Bolojan, ata thanë se shpresonin për një qeveri tjetër koalicioni, por pa të.

Është e pasigurt se çfarë mund të ndodhë tani. Presidenti Nicușor Dan do të duhet të zhvillojë konsultime për të gjetur një kryeministër tjetër që mund të fitojë një votëbesim, ndërsa qeveria e Bolojanit do të mbetet në fuqi për çështjet aktuale.

Edhe nëse do të donin, AUR dhe Social-Demokratët nuk kanë vendet për të qeverisur të vetëm dhe Liberalët dhe partitë e tjera më të vogla kanë përjashtuar mundësinë e aleancës përsëri me Social-Demokratët pas daljes së tyre në prill. Rumania nuk ka mbajtur kurrë zgjedhje të parakohshme në historinë e saj.


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë