.png)
Nga Reuters- Kur Kostaq Konomi iu afrua muajin e kaluar tokës që ai pretendon se është pronë e tij në bregdetin e Shqipërisë jugore, u përball me një gardh me tela me gjemba dhe me burra të veshur me uniforma të zeza, të cilët nuk e lejuan të hynte.
Më vonë, përmes raportimeve në media, ai mësoi se toka tashmë ishte përfshirë në një projekt resorti luksoz që po planifikohet nga investitorë ndërkombëtarë, mes tyre edhe dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner.
Prona, e vendosur në një kodër të mbuluar me lule që zbret drejt një gjiri të izoluar ku lopët shëtisin në ujërat e cekëta, i ishte marrë familjes së tij një herë nga shteti gjatë periudhës komuniste.
Konomi nuk mund ta pranonte që kjo të ndodhte sërish.
“Isha gati të merrja pushkën dhe të filloja të qëlloja,” tha për Reuters 81-vjeçari. “Isha një fëmijë i vogël kur futa këmbët për herë të parë në atë ujë. Tani jam plakur dhe më thonë se nuk mund të shkoj më atje.”
Konomi është një nga banorët të fshatit Zvërnec që i thanë Reuters se tokat e tyre janë shitur padrejtësisht për zhvillim që prej vitit 2024 nga një pretendues rival i pronësisë. Disa prej tyre i treguan Reuters dokumente pronësie dhe regjistra tatimorë që, sipas tyre, mbështesin pretendimet e tyre. Asnjëri nuk ka marrë kompensim.
Reuters nuk gjeti prova për ndonjë shkelje nga ana e Kushner, i cili nuk është i përfshirë drejtpërdrejt në mosmarrëveshjen mes banorëve. Agjencia nuk arriti të përcaktojë se kush është pronari i ligjshëm i parcelave, pasi çështja vazhdon të jetë objekt i një beteje gjyqësore.
Pretendimet ligjore të banorëve e komplikojnë edhe më shumë një projekt shumë miliardë eurosh, tashmë mjaft të debatueshëm, që përfshin një ishull dhe një zonë bregdetare të paprekur ku ndodhet edhe një ligatinë e mbrojtur, habitat për flamingot shtegtare, fokat dhe breshkat e detit.
Këtë javë shpërthyen protesta në Tiranë, ku u kërkua pezullimi i punimeve. Edhe Bashkimi Evropian ka shprehur shqetësim për ndikimin e mundshëm mbi faunën lokale.
Kryeministri Edi Rama, i cili e mbrojti marrëveshjen në një intervistë për Reuters, këmbëngul se projekti është i ligjshëm dhe se habitatet natyrore do të mbrohen.
Kushner nuk iu përgjigj kërkesave për koment të dërguara përmes kompanisë së tij investuese, Affinity Partners.
Kompania e quajtur Sazan Real Estate Development LLC, që po zhvillon projektin, nuk iu përgjigj pyetjeve të Reuters lidhur me planet apo konfliktin e pronësisë. Një zëdhënës i referoi Reuters një deklarate të publikuar në platformën X nga kryetari i kompanisë, Asher Abehsera.
“Qëllimi ynë është i thjeshtë: të vlerësojmë bukurinë natyrore të Shqipërisë, të krijojmë vende pune dhe të ndërtojmë diçka për të cilën brezat e ardhshëm do të krenohen,” tha ai.
Sipas zëdhënësit, partnerët, përfshirë Kushnerin, po investojnë në kapacitet personal dhe jo përmes Affinity Partners. Reuters nuk arriti ta verifikojë në mënyrë të pavarur këtë pretendim.
Në vitin 2024, Kushner publikoi planet në rrjetet sociale, duke paraqitur vizatime që tregonin zonën të mbuluar me hotel, vila, pishina dhe hapësira për jahte.
Por banorët e moshuar të fshatit kanë plane të tjera. Avokati i tyre, Kostandin Beko, tha se do të kërkojnë në gjykatë pezullimin e projektit.
Pretendimet e tyre nxjerrin në pah një problem të vazhdueshëm në Shqipëri: pasigurinë mbi pronësinë e tokave, për shkak të dokumentacionit të dobët, historisë së ndërlikuar dhe korrupsionit lokal.
Konfliktet e pronës, trashëgimi e periudhës komuniste
Pas shekujsh nën Perandorinë Osmane deri në vitin 1912, Shqipëria u izolua për pesë dekada nga regjimi komunist që ra në fillim të viteve ’90.
Gjatë komunizmit, shumë prona të trashëguara ndër breza u shtetëzuan. Me rikthimin e demokracisë, u bënë përpjekje për kthimin e tyre, por shpesh pronësia mbeti e diskutueshme.
Banorët e Zvërnecit janë në një betejë ligjore me Artur Shehun, i cili shiti pronën e kontestuar. Ai pretendon se e drejta e familjes së tij mbi tokën daton që nga periudha osmane.
Reuters nuk arriti të kontaktojë Shehun apo avokatin e tij, por javën e kaluar ai deklaroi në një emision televiziv shqiptar se pretendimi i tij mbi tokën është “i pakontestueshëm”.
Shehu, i cili tha se jeton në Miami prej 26 vitesh, deklaroi se e kishte shitur tokën përmes një ndërmjetësi dhe se nuk e dinte kush ishin blerësit përfundimtarë.
Banorët kundërshtojnë këtë. Ata thonë se në vitin 2013 një gjykatë shqiptare vendosi se toka u përkiste atyre. Shehu e apeloi vendimin dhe çështja mbetet ende e pazgjidhur.
Në një bisedë telefonike me Reuters të premten, Rama i hodhi poshtë shqetësimet.
“Vetëm sepse ekziston një proces gjyqësor nuk do të thotë automatikisht që prona është e bllokuar,” tha ai.
Banorët kërkojnë të drejtat e tyre
Banorët i treguan Reuters dokumente pronësie që, sipas tyre, janë lëshuar nga autoritetet lokale në vitet ’90, kur tokat iu kthyen pronarëve pas rënies së komunizmit.
Ata dhe avokati i tyre thanë se nuk u konsultuan përpara shitjes së tokës dhe nuk morën asnjë pagesë.
“Menduam se Rama do të na ofronte para,” tha 84-vjeçari Thoma Kola.
Ai dhe banorë të tjerë argumentojnë se toka nuk duhej të ishte shitur për sa kohë çështja ishte ende në gjykatë.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje