.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Gjatë gjysmë shekullit të fundit, normat e lindshmërisë kanë rënë pothuajse në çdo vend të botës, duke sugjeruar se ekziston një faktor i përbashkët që po ndikon këtë prirje globale.
Ndërsa gratë kanë fituar më shumë autonomi dhe liri vendimmarrjeje, ka lindur një mospërputhje mes asaj që u nevojitet për të përfituar plotësisht nga kjo pavarësi dhe angazhimeve të besueshme që mund të ofrojnë burrat dhe institucionet.
Në SHBA dhe në shumë vende të Europës e Azisë, rënia e lindshmërisë është bërë temë e nxehtë vitet e fundit, por në fakt ky është një fenomen global dhe afatgjatë.
Në më shumë se gjysmën e 193 vendeve të OKB-së- që përfaqësojnë rreth dy të tretat e popullsisë botërore- norma e lindshmërisë tashmë ka rënë nën nivelin e zëvendësimit prej 2.1 fëmijësh për grua.
Një nga surprizat më të mëdha demografike të kohës moderne është se ekziston një lidhje negative mes të ardhurave për frymë dhe lindshmërisë: sa më i zhvilluar ekonomikisht një vend, aq më të ulëta priren të jenë lindjet.
Ekonomistët kanë propozuar shpjegime të ndryshme për këtë fenomen: mungesën e aksesit në kontracepsion në vendet e varfra, ose rritjen e “kostos totale” të rritjes së fëmijëve në vendet e pasura, ku prindërit investojnë më shumë në arsim, shëndet dhe mirëqenie.
Por këto shpjegime nuk e kanë shpjeguar plotësisht trendin global.
Edhe me përhapjen e kontracepsionit modern, rënia e lindshmërisë ka vazhduar, duke treguar se faktori kryesor është diku tjetër.
Në thelb, vendimi për të pasur fëmijë kërkon jo vetëm mjete për planifikim familjar, por edhe dëshirë dhe siguri se fëmijët do të mbështeten siç duhet.
Sipas analizave ekonomike, faktori kryesor pas rënies së lindshmërisë është rritja e autonomisë së grave, e shoqëruar me pasigurinë nëse ato mund të mbështeten plotësisht te partnerët ose shteti për rritjen e fëmijëve dhe stabilitetin ekonomik.
Për një grua që ka më shumë arsim dhe mundësi karriere, një pyetje kyçe është nëse partneri do të ndajë realisht barrën e punëve të shtëpisë dhe kujdesit për fëmijët.
Në mungesë të këtij sigurimi, shumë gra zgjedhin të shtyjnë ose të heqin dorë nga lindja e fëmijëve për të ruajtur pavarësinë profesionale.
Mospërputhja mes pritshmërive të grave dhe angazhimeve të burrave-shpesh të përshkruar si dallimi mes “baballarëve të besueshëm” dhe atyre më pak të përfshirë- ndikon drejtpërdrejt në uljen e lindshmërisë.
Në SHBA, kjo prirje është thelluar nga fakti se gratë kanë pasur gjithnjë e më shumë mundësi për arsimim të lartë, punësim dhe martesë më të vonshme. Ndërkohë, roli i burrave në ndarjen e përgjegjësive familjare nuk ka ndryshuar në të njëjtin ritëm.
Në vende të tjera, rënia e lindshmërisë lidhet edhe me ritmin e shpejtë të zhvillimit ekonomik. Kur shoqëritë kalojnë shpejt nga ekonomitë tradicionale në ato moderne, ndryshimet kulturore dhe gjinore nuk arrijnë të përshtaten me të njëjtin ritëm.
Në këto raste, burrat priren të mbeten më të lidhur me normat tradicionale, ndërsa gratë përfitojnë më shumë nga ndryshimet drejt barazisë dhe pavarësisë. Kjo krijon edhe më shumë diferenca në pritshmëri brenda familjes.
Një tregues i kësaj është ndarja e punëve në shtëpi: në vendet e zhvilluara me modernizim të shpejtë, burrat bëjnë dukshëm më pak punë shtëpie dhe kujdesi krahasuar me gratë.
Në përmbledhje, rënia globale e lindshmërisë lidhet ngushtë me rritjen e autonomisë së grave, por edhe me mungesën e përshtatjes së burrave dhe institucioneve ndaj këtij realiteti të ri.
Nëse shoqëritë nuk ofrojnë mbështetje të mjaftueshme- si kujdes për fëmijët, politika familjare apo ndarje më të drejtë të përgjegjësive- atëherë lindshmëria priret të bjerë më tej.
Por nëse këto garanci përmirësohen, autonomia e grave mund të mos çojë në më pak fëmijë, por përkundrazi në familje më të qëndrueshme, më produktive dhe më të balancuara.
// Project Syndicate; Përshtati Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje