.png)
Nga Gazeta ‘Si- Europa, e cila për gati tetë dekada i konsideronte Shtetet e Bashkuara si garantuesin kryesor të sigurisë së saj ushtarake, sapo mori një mësim mbi paqëndrueshmërinë e fuqisë amerikane.
Javën e kaluar, Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, anuloi papritur dërgimin e një brigade të blinduar në Poloni, një vend që Pentagoni e përshkruan shpesh si “aleat model”.
Vendimi i kapi në befasi zyrtarët e lartë të qeverisë polake.
Meqë partnerët europianë nuk u informuan paraprakisht, ata nisën të spekulonin mbi arsyet: ndoshta ishte pjesë e përçmimit të përgjithshëm të lëvizjes MAGA ndaj Europës, ose ndoshta një lloj hakmarrjeje ndaj Europës për mungesën e mbështetjes në konfliktin e administratës Trump me Iran.
Zyra e shtypit e Pentagonit u përpoq ta paraqiste vendimin si një rregullim të menduar mirë të pranisë ushtarake amerikane në Europë. Por ky argument u dobësua kur drejtues të lartë të ushtrisë amerikane i thanë Kongresit se kishin mësuar për vendimin vetëm pak ditë më parë dhe se ai ishte marrë pa konsultim me ta.
Megjithatë, Pentagoni vazhdoi përpara.
Elbridge Colby deklaroi në rrjetet sociale se kishte zhvilluar takime me palën polake për të theksuar “ndarjen reale të barrës”, ku Europa duhet të marrë drejtimin për mbrojtjen konvencionale të kontinentit.
Vetëm pak minuta më vonë, Presidenti Donald Trump e përmbysi vendimin. Ai nuk e justifikoi ndryshimin me strategji gjeopolitike, por me marrëdhënien personale me presidentin e ri të djathtë të Polonisë, Karol Naërocki.
Trump shkroi se, për shkak të zgjedhjes së Nawrockit dhe mbështetjes që i kishte dhënë, SHBA do të dërgonte edhe 5.000 trupa shtesë në Poloni.
Ky kthim i menjëhershëm shkaktoi mosbesim në Europë: ndryshimi i shpejtë i kursit, mënyra personale e menaxhimit të vendimeve ushtarake dhe mungesa e koordinimit mes presidentit dhe sekretarit të mbrojtjes.
Një zyrtar europian i mbrojtjes u shpreh se “kjo nuk është as politikë”. Edhe ushtria amerikane mbeti e habitur dhe nuk mund të thoshte se cilat forca do të dërgoheshin në Poloni. Admirali në pension holandez Rob Bauer tha se kjo dukej si një “goditje” ndaj sekretarit të mbrojtjes.
Zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë amerikanë paralajmërojnë se paparashikueshmëria amerikane ka pasoja që shkojnë përtej pozicionimit të forcave të NATO. Ata besojnë se Russia po i vëzhgon me kujdes këto lëvizje për të kuptuar sa i bashkuar dhe sa i vendosur mbetet aleanca.
Për më tepër, SHBA i informoi aleatët e NATO-s se planifikon të ulë numrin e forcave që do të vendoste në dispozicion të aleancës në rast krize. Sipas Pentagonit, kjo është një mënyrë për t’i shtyrë europianët të marrin më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre. Por ish-zyrtari amerikan Jim Townsend paralajmëroi se po preken tashmë kapacitetet më të rëndësishme ushtarake të aleancës.
Prej kohësh SHBA ka kërkuar që Europa të mbajë më shumë barrë financiare dhe ushtarake. Por tashmë, as rritja e shpenzimeve të mbrojtjes në 5% të GDP-së nuk garanton më praninë amerikane apo mbrojtjen e saj. Në mungesë të një strategjie të qartë, shumë zyrtarë europianë mendojnë se Uashingtoni po kultivon pasiguri ose sepse vetë administrata Trump nuk është e sigurt si do të vepronte ndaj një agresioni rus, ose sepse po e përdor këtë paqartësi për të detyruar Europën të bëhet më e pavarur ushtarakisht.
Koncepti i “paqartësisë strategjike”, që më parë lidhej kryesisht me mbrojtjen e Tajvanit përballë Kinës, tani po karakterizon edhe qasjen amerikane ndaj Europës.
Pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, SHBA reduktoi ndjeshëm praninë e saj ushtarake në Europë. Në vitin 2013, tanket kryesore amerikane u larguan nga Gjermania. Por pas aneksimit të Krimesë nga Rusia dhe pushtimit të Ukraine, SHBA dhe NATO rikthyen forcat drejt lindjes së Europës.
Sot, SHBA ka rreth 68.000 trupa aktive të përhershme në Europë, plus mijëra të tjera rotacioni. Këto nivele janë afër minimumit të lejuar nga ligji amerikan i mbrojtjes.
Sipas zyrtarëve amerikanë, ideja fillestare për të pezulluar dërgimin e trupave në Poloni lidhej me përplasjen e Trump me kancelarin gjerman Friedrich Merz, pasi ky kritikoi luftën amerikane kundër Iranit.
Në vend që të tërhiqeshin trupa direkt nga Gjermania- një proces i kushtueshëm dhe i ngadaltë- administrata mendoi të ndalte brigadën që po përgatitej të nisej drejt Polonisë, si sinjal paralajmërues ndaj Europës.
Frika kryesore e Europës nuk është më vetëm reduktimi i trupave amerikane, por ideja se garancitë e sigurisë amerikane varen gjithnjë e më shumë nga impulset personale të Trump.
Zyrtarët europianë shqetësohen se një aleancë e menaxhuar mbi humorin dhe jo mbi strategjinë bëhet e brishtë- pikërisht lloji i dobësisë që Moska kërkon të shfrytëzojë.
Një raport i Harvard Belfer Center paralajmëroi se Rusia sheh një “dritare unike mundësie” për të përçarë arkitekturën e sigurisë së NATO-s. Në vend të një pushtimi të madh si në Ukrainë, Moska mund të zgjedhë operacione më të vogla për të testuar unitetin politik të aleancës.
Megjithatë, disa zyrtarë europianë përpiqen ta shohin situatën si një shtysë për të ndërtuar kapacitete më të pavarura mbrojtëse. Presidenti çek Petr Pavel argumentoi se kjo duhet ta motivojë Europën të zhvillojë mbrojtjen e saj pa u varur plotësisht nga SHBA./ The Atlantic
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje