.png)
Pacientit të parë në botë që i është nënshtruar një operacioni në tru me ndihmën e inteligjencës artificiale, i është hequr me sukses tumori.
Rhys Hibbert, baba i dy fëmijëve nga Bedfordshire, mund ta kishte humbur shikimin pa operacionin, thanë kirurgët në Spitalin University College London.
Mjeti i inteligjencës artificiale analizoi një transmetim video të operacionit ndërsa ndodhte dhe i këshilloi kirurgët se si të shmangnin enët dhe nervat thelbësore, por të fshehura, në tru. Kjo i lejoi ata të hiqnin në mënyrë të sigurt sa më shumë nga tumori.
“Nga perspektiva e sigurisë së pacientit, mund ta shoh absolutisht përfitimin. Nuk ka shenja rrugore brenda kokës sonë,” tha Hibbert.
Deri 18 muaj më parë, 48-vjeçari Hibbert, një menaxher i shërbimit ndaj klientit, ishte në formë të mirë dhe i shëndetshëm.
Ishte në një shëtitje që ai ra pa ndjenja në rrugë.
Një skanim i trurit zbuloi se ai kishte një tumor jo kanceroz 11 mm që rritej në gjëndrën e hipofizës – një organ në bazën e kafkës.
Gjëndra sekreton hormone jetësore që ndihmojnë në procese si rritja, metabolizmi dhe rregullimi i presionit të gjakut dhe temperaturës.
Çështja kryesore është se ndodhet shumë afër arterieve karotide, të cilat janë enë jetësore që furnizojnë trurin me gjak, dhe nervave optikë që kontrollojnë shikimin.
Ndërsa tumori i Hibbert filloi të shtypte nervat e tij optikë, ai ia ngushtoi shikimin periferik.
Edhe pse nuk kishte nevojë për ndërhyrje kirurgjikale menjëherë, Hibbert filloi të pengohej dhe ndihej shumë i lodhur.
“Për 18 vjet jetë martesore, gjithmonë jam ngritur nga shtrati dhe i kam bërë gruas sime një filxhan kafe,” tha Hibbert, “dhe nuk doja ta lija këtë tumor ta ndalonte këtë.”
Kur kirurgët i dhanë mundësinë të ishte personi i parë që provonte operacionin me mjetin e tyre të personalizuar të inteligjencës artificiale, ai nuk hezitoi.
“Nëse pacientët nuk janë të përgatitur të bashkohen me kërkimin, si mund të mësojnë ndonjëherë mjekët dhe si mund të përparojë ndonjëherë mjekësia?” tha ai.
Kirurgjia përfshinte futjen e një endoskopi- një kamerë e hollë në një shkop- nëpërmjet hundës në bazën e kafkës.
Në këtë pikë, tumori ishte afër, por i fshehur pas shtresave të kockave dhe membranës së fortë.
Identifikimi i vendit më të sigurt për ta nxjerrë atë nuk ishte i thjeshtë, veçanërisht pasi anatomia tenton të ndryshojë midis individëve.
Shkalla e ndërlikimeve ndryshon, por kishte një shans 25-50% për të mos e nxjerrë të gjithë tumorin dhe një shans 0.5-2% për të dëmtuar një enë të madhe gjaku.
Këtu hyri në lojë mjeti i inteligjencës artificiale.
Në një ekran të dytë, ai analizoi transmetimin e drejtpërdrejtë të videos, gjurmoi instrumentet kirurgjikale dhe shënoi zonat ku enët dhe nervat kishin më shumë gjasa të ishin, duke theksuar zonat ku është më e sigurta për të hequr tumorin.
Është e ngjashme me teknologjinë e njohjes së fytyrës në telefona, por në vend të kësaj njeh strukturat anatomike të rëndësishme dhe shpesh të fshehura.
Hulumtuesit e trajnuan dhe vlerësuan sistemin e tyre të inteligjencës artificiale në qindra video të heqjes së tumorit të hipofizës- duke vizatuar me kujdes enët e gjakut dhe nervat në secilën video për të ndihmuar sistemin të kapë të dhënat dhe të fillojë të “njohë” strukturat më të rëndësishme.
“Është trajnuar në më shumë operacione sesa shumica e kirurgëve shohin ose bëjnë gjatë gjithë jetës dhe mund të veprojë si një palë sy të dytë ekspert,” tha Prof. Hani Marcus, i cili ndihmoi në kryerjen e procedurës.
Dhe ndryshe nga mjetet e tjera eksperimentale të inteligjencës artificiale, funksionon në kohë reale, shtoi ai.
Ekipi dëshiron ta bëjë të qartë se mjeti i inteligjencës artificiale thjesht ndihmon dhe kirurgët mbajnë kontrollin e plotë.
Ambicia e tyre afatgjatë është të zhvillojnë një lloj ChatGPT për kirurgët, në mënyrë që të ketë “një ekspert tjetër në dhomë të cilit mund t’i drejtohen për këshilla nëse e dëshirojnë”, tha Prof. Marcus.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje