.png)
Rritja e temperaturave, ndotja e ajrit dhe përhapja e sëmundjeve infektive po shfaqen si kërcënime gjithnjë e më të rëndësishme për shëndetin neurologjik. Ekspertët paralajmërojnë se ndryshimet klimatike mund të përkeqësojnë problemet ekzistuese dhe të rrisin rrezikun e çrregullimeve që prekin trurin dhe sistemin nervor, ndërsa grupet më të cenueshme të popullsisë përballen me pasoja më të rënda.
Sipas neurologut Ulf Kallweit, bashkëkryetar i grupit të punës për ndikimet mjedisore në Akademinë Evropiane të Neurologjisë, çrregullimet neurologjike, nga migrena te demenca dhe sëmundja e Parkinsonit, prekin rreth një në tre persona gjatë jetës. Kur kombinohen me problemet e shëndetit mendor, ato përbëjnë gjithashtu një barrë të konsiderueshme ekonomike dhe shoqërore.
Temperaturat e larta rrisin rreziqet për trurin
Një nga shqetësimet kryesore është lidhja mes temperaturave të larta dhe goditjes në tru. Sipas Kallweit, rastet e goditjes në tru shtohen kur temperaturat kalojnë 30°C. Ai paralajmëron se pjesa e rasteve të lidhura me nxehtësinë mund të rritet ndjeshëm gjatë dy deri në tri dekadave të ardhshme.
Nxehtësia ndikon gjithashtu në cilësinë e gjumit. Gjatë të ashtuquajturave netë tropikale, kur temperatura nuk bie nën 20°C, trupi e ka më të vështirë të ftohet dhe të rikuperohet. Mungesa e vazhdueshme e gjumit cilësor lidhet me pasoja të rëndësishme për shëndetin, përfshirë rritjen e rrezikut të problemeve cerebrovaskulare dhe rënies së funksioneve njohëse.
Për këtë arsye, mbrojtja nga temperaturat ekstreme dhe krijimi i kushteve të përshtatshme për gjumë janë masa të rëndësishme për ruajtjen e shëndetit të trurit.
Ndryshimet klimatike favorizojnë përhapjen e infeksioneve
Rritja e temperaturave po ndryshon edhe shpërndarjen gjeografike të disa sëmundjeve infektive të transmetuara nga rriqrat dhe mushkonjat. Disa prej tyre mund të prekin drejtpërdrejt sistemin nervor.
Një shembull është borrelioza e Lyme, e cila transmetohet nga rriqrat e infektuara dhe mund të shkaktojë komplikacione neurologjike. Ndërkohë, ndryshimet klimatike ngrenë shqetësime edhe për përhapjen e mundshme të sëmundjeve të tjera, përfshirë malarien, në pjesë të Evropës që mund të bëhen më të përshtatshme për mushkonjat bartëse.
Këto zhvillime e bëjnë të domosdoshëm monitorimin e vazhdueshëm të sëmundjeve infektive dhe forcimin e sistemeve shëndetësore.
Pabarazitë sociale shtojnë cenueshmërinë
Rreziqet që lidhen me ndryshimet klimatike nuk shpërndahen në mënyrë të barabartë. Fëmijët, gratë shtatzëna, të moshuarit dhe personat me probleme shëndetësore ekzistuese mund të jenë më të ndjeshëm ndaj nxehtësisë ekstreme dhe ndotjes.
Edhe kushtet ekonomike dhe të banimit luajnë një rol të rëndësishëm. Personat që jetojnë në banesa të mbinxehura, pa ajër të kondicionuar ose pa hapësira të përshtatshme për t’u freskuar, mund të përballen me rreziqe më të mëdha. Varfëria dhe mungesa e aksesit në shërbime cilësore shëndetësore mund t’i thellojnë më tej këto pabarazi.
Në zonat urbane, ndotja, zhurma dhe stresi i përditshëm mund të ndikojnë negativisht në mirëqenien fizike dhe mendore. Nga ana tjetër, hapësirat e gjelbra mund të ofrojnë përfitime për shëndetin, duke nxitur aktivitetin fizik, ulur stresin dhe krijuar mundësi për pushim në mjedise më të qeta.
Nevojiten masa individuale dhe politika publike
Ekspertët theksojnë se mbrojtja e shëndetit të trurit kërkon jo vetëm ndryshime në sjelljen individuale, por edhe ndërhyrje në nivel shoqëror. Kalimi i kohës në natyrë, ruajtja e një rutine të rregullt gjumi dhe shmangia e ekspozimit të panevojshëm ndaj nxehtësisë mund të ndihmojnë në uljen e disa rreziqeve.
Megjithatë, përgjegjësia nuk mund t’u lihet vetëm individëve. Politikat publike duhet të synojnë uljen e ndotjes, shtimin e hapësirave të gjelbra, përmirësimin e banesave dhe projektimin e ndërtesave që mbrojnë më mirë banorët nga temperaturat ekstreme.
Ndryshimet klimatike nuk janë vetëm një çështje mjedisore, por edhe një sfidë për shëndetin publik. Mbrojtja e trurit dhe e sistemit nervor kërkon planifikim afatgjatë, infrastrukturë më të përshtatshme dhe masa që u japin të gjitha komuniteteve mundësi më të mira për t’u mbrojtur nga rreziqet klimatike.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje