.png)
Gazeta Si – “Të gjitha nderimet ushtarake dhe shtetërore që i takojnë”. Këto fjalë nuk u thanë nga dikush që ndjen nostalgji për luftërat jugosllave, por nga ministri serb i Drejtësisë, Nenad Vujiç.
Ish-udhëheqësi ushtarak i serbëve të Bosnjës, Ratko Mlladiç – i njohur me nofkën “Kasapi i Ballkanit” për shkak të rolit të tij në masakrën e Srebrenicës të vitit 1995 – vdiq të enjten në Hagë, ndërsa po vuante dënimin me burgim të përjetshëm për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte; për këtë arsye, ai do të varroset me një ceremoni zyrtare.
Familja e tij do të zgjedhë vendin e varrimit. Beogradi, siguroi Vujiçi, është gati të dërgojë një delegacion në Holandë për të sjellë në atdhe eshtrat e tij.
“Mlladiçi është gjeneral dhe protokollet dihen mirë. Edhe roli i tij njihet, por ajo që i takon gjeneralit Mlladiç me siguri do të respektohet”, tha ministri.
Gjenerali që komandonte ushtrinë e serbëve të Bosnjës u dënua në vitin 2017; vendimi përfundimtar, i lënë në fuqi pas apelit në vitin 2021, e shpalli atë përgjegjës – ndër të tjera – për gjenocidin e Srebrenicës, ku në korrik të vitit 1995 u vranë më shumë se tetë mijë burra dhe djem boshnjakë, si dhe për krimet e kryera gjatë rrethimit të Sarajevës.
Megjithatë, tridhjetë e një vjet pas masakrës, fjala e zgjedhur në Beograd është “nderime”. Ose më saktë: nderimet “që i takojnë atij”.
Kështu, vdekja e Mlladiçit rrezikon të shndërrohet në një tjetër fushëbetejë lidhur me kujtesën e luftërave në Ballkan.
I sëmurë rëndë prej muajsh, ish-komandanti kishte kërkuar t’i kalonte ditët e fundit në Serbi. Vetëm pak kohë më parë, më 20 gusht, mekanizmi që trashëgoi funksionet e Tribunalit për ish-Jugosllavinë kishte refuzuar një kërkesë të re për lirim të parakohshëm për arsye humanitare.
Tani, Vujiçi po konteston gjithashtu kujdesin mjekësor të marrë dhe ka njoftuar planet për t’i dërguar një letër Hagës, me qëllim përcaktimin nëse ishte ofruar kujdes adekuat.
Mekanizmi ka nisur vërtet një shqyrtim lidhur me vdekjen, por autoritetet holandeze kanë filluar procedurat standarde për raste të tilla dhe Presidentja Graciela Gatti Santana ka urdhëruar një hetim të plotë mbi rrethanat e ndarjes nga jeta.
Ndërkohë, ceremonitë përkujtimore kanë nisur tashmë. Në Republika Srpska – entiteti serb i Bosnjë-Hercegovinës – figura të ndryshme politike morën pjesë në një ceremoni fetare në kujtim të gjeneralit.
Milorad Dodik shkoi deri aty sa ta cilësonte vdekjen e tij si “vrasje”, duke pohuar se Mlladiçi kishte luftuar për të mbrojtur serbët.
Në Srebrenicë, qëndrimi është i kundërt. Vdekja e tij, vuri në dukje Emir Suljagiç, drejtor i Qendrës Përkujtimore, “nuk i ndryshon vendimet gjyqësore” dhe “nuk i zbraz varrezat masive”.
Ky glorifikim ka arritur madje edhe në stadiume. Gjatë ndeshjes së Ligës së Evropës kundër Viktoria Plzeň-it, tifozët e Crvena Zevzdës të Beogradit, shpalosën një pankartë ku shkruhej: “Gjeneral, lavdi e përjetshme dhe falënderime”, shoqëruar me thirrje në mbështetje të Mladićit.
Qendra Përkujtimore e Srebrenicës paraqiti një ankesë në UEFA, duke shkuar deri aty sa të kërkonte përjashtimin e përhershëm të klubit nga garat evropiane.
Sipas Qendrës Përkujtimore, një faktor i rëndësishëm ishte vendimi i klubit për të publikuar në kanalet e tij zyrtare fotografi ku pankarta dukej qartë.
Madje, kjo nuk do të ishte as hera e parë. Tetorin e kaluar, Serbia e varrosi Nebojša Pavkovićin – ish-shefin e Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Jugosllave, i cili ishte dënuar në Hagë me 22 vjet burgim për krime kundër njerëzimit dhe shkelje të ligjeve të luftës të kryera ndaj shqiptarëve të Kosovës në vitin 1999 – me nderime të plota ushtarake në “Aleunë e Qytetarëve të Shquar” në Varrezat e Reja të Beogradit. Në ceremoni morën pjesë ministri serb i Mbrojtjes dhe Shefi i Shtabit të Përgjithshëm.
Serbia ka negociuar për anëtarësimin e saj në Bashkimin Evropian që nga viti 2014, megjithatë, në raportin e saj më të fundit mbi zgjerimin, Komisioni kishte vënë tashmë në dukje se partitë, politikanët dhe mediat serbe vazhdonin t’u ofronin mbështetje dhe një platformë publike kriminelëve të dënuar të luftës, si dhe të mohonin krime të vërtetuara – përfshirë gjenocidin e Srebrenicës – “pa pasoja”.
Vetëm një vit më parë, në përvjetorin e tridhjetë të Srebrenicës, Ursula von der Leyen u zotua se Evropa nuk do të lejonte askënd që ta “rishkruante historinë”. Megjithatë, në Beograd, pikërisht kjo po ndodh.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje