.png)
Nga Gazeta ‘Si’– Mark Carney ka treguar se çfarë mund të ndodhë kur një aleat vendos të mos pranojë kushtet e Donald Trumpit. Por për Bashkimin Europian, një përplasje e drejtpërdrejtë me presidentin amerikan është shumë më e ndërlikuar.
Kryeministri kanadez Mark Carney i ka dhënë fund negociatave tregtare me Shtetet e Bashkuara, duke refuzuar një marrëveshje që, sipas tij, do të cenonte sovranitetin e Kanadasë.
Carney e cilësoi propozimin amerikan si një “marrëveshje të keqe”, duke argumentuar se kushtet e Washingtonit do të kufizonin përdorimin e gjuhës frënge në Kanada, të mbrojtur nga Kushtetuta, si edhe aftësinë e vendit për të lidhur marrëveshje tregtare me shtete të tjera.
“Jeni në luftë kur sulmoheni dhe ne u sulmuam”, deklaroi Carney, duke premtuar kundërpërgjigje ndaj tarifave amerikane.
Kostoja ekonomike për Kanadanë pritet të jetë e lartë. Tarifat e reja amerikane rrezikojnë rreth 20 miliardë dollarë mallra kanadeze dhe rreth 87 mijë vende pune, ndërsa Trump ka paralajmëruar edhe masa të tjera ndëshkuese.
Por vendimi i Carney ka ngritur një pyetje edhe në Europë: A mund ta bëjë Bashkimi Europian të njëjtën gjë?
BE-ja ka arsye për t’u përplasur me Trumpin
Brukseli ka qenë prej më shumë se një viti nën presionin e administratës Trump, e cila kërkon ndryshime në rregulloret europiane për mjedisin, qëndrueshmërinë dhe teknologjinë digjitale.
Për shumë zyrtarë europianë, e drejta e BE-së për të vendosur dhe zbatuar rregullat e veta është një vijë e kuqe.
Europa tashmë ka bërë disa lëshime, përfshirë pranimin e një tarife 15% për mallrat europiane, por në Bruksel ekziston shqetësimi se pranimi i kërkesave të mëtejshme amerikane do të nënkuptonte dorëzim të sovranitetit rregullator.
BE-ja ka gjithashtu një avantazh të madh ekonomik ndaj Kanadasë. Ekonomia e 27 vendeve të BE-së është pothuajse dhjetë herë më e madhe se ajo e Kanadasë. Ndërsa rreth 75% e eksporteve kanadeze të mallrave shkojnë drejt SHBA-së, për BE-në kjo shifër është rreth 21%.
Kjo do të thotë se Europa ka marrëdhënie tregtare më të diversifikuara dhe, në teori, më shumë hapësirë për t’i rezistuar një lufte tregtare me Washingtonin.
Brukseli madje ka përgatitur një listë me rreth 93 miliardë euro mallra amerikane që mund të goditen në rast të një përshkallëzimi të konfliktit.
BE-ja mund të përdorë edhe Instrumentin Kundër Shtrëngimit, i cili i lejon të marrë masa që shkojnë përtej tarifave, përfshirë kufizimin e kompanive të huaja në tenderët publikë apo pezullimin e pjesshëm të mbrojtjes së të drejtave të pronësisë intelektuale.
Pra, mjetet ekzistojnë.
Por problemi i Europës është uniteti
Vështirësia kryesore nuk është mungesa e fuqisë ekonomike, por fakti që 27 qeveritë europiane nuk kanë gjithmonë të njëjtin interes.
Franca, Spanja dhe vendet nordike kanë kërkuar që Brukseli të qëndrojë i vendosur dhe të kundërpërgjigjet ndaj kushteve që konsiderohen të padrejta. Gjermania, Italia dhe Irlanda kanë qenë më të prirura drejt kompromisit, për të shmangur një luftë tregtare me SHBA-në.
Këto interesa të ndryshme e kanë kufizuar hapësirën e manovrimit të Komisionit Europian dhe kanë bërë që BE-ja të mos ketë ende një strategji të përbashkët për përballjen me Trumpin.
Ndryshe nga Kanadaja, ku Carney arriti të mobilizojë shpejt provincat dhe opinionin publik në mbështetje të tij, në BE çdo kundërpërgjigje e rëndësishme kërkon mbështetjen e një shumice të kualifikuar të shteteve anëtare.
Fakti që Instrumenti Kundër Shtrëngimit nuk është përdorur ende tregon pikërisht se sa e vështirë është për vendet europiane të bien dakord për një përplasje që mund të ketë kosto të konsiderueshme ekonomike.
Dhe pastaj është Ukraina
Për Europën, marrëdhënia me Washingtonin nuk është vetëm çështje tregtie.
Është edhe çështje sigurie.
Brukseli e ka pranuar se marrëveshja tregtare me SHBA-në është ndikuar pjesërisht nga dëshira për ta mbajtur Trumpin të angazhuar në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.
Europianët e dinë se nuk mund të zëvendësojnë lehtësisht inteligjencën amerikane apo sistemet amerikane të mbrojtjes ajrore që i duhen Ukrainës.
Prandaj, një përplasje e hapur me Trumpin mund t’i japë presidentit amerikan një arsye shtesë për t’u tërhequr nga përpjekjet për Ukrainën.
Kjo e bën zgjedhjen e Europës shumë më të vështirë se atë të Kanadasë.
Kanadaja është një aleat i rëndësishëm i Ukrainës, por roli i saj në konflikt nuk krahasohet me atë të SHBA-së apo të BE-së.
Kështu, pyetja për Europën nuk është thjesht nëse mund të përballojë një luftë tregtare me Trumpin. Është nëse është e gatshme të paguajë çmimin ekonomik dhe gjeopolitik të një përplasjeje të tillë.
Carney tregoi se është e mundur të largohesh nga tryeza e negociatave kur sovraniteti shihet si vijë e kuqe. Për BE-në, sfida është nëse 27 vende mund të bien dakord ta bëjnë të njëjtën gjë/ Euronews eu
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje