.png)
Gjumi është thelbësor për shëndetin, pasi i mundëson trupit të riparojë indet, trurit të largojë mbetjet dhe organizmit të konsolidojë kujtimet. Megjithatë, ndryshimet klimatike, teknologjia dixhitale dhe puna pa ndërprerje po e bëjnë gjithnjë e më të vështirë sigurimin e një gjumi të mjaftueshëm dhe rigjenerues.
Sipas një punimi të botuar në revistën Journal of Sleep Research, këto probleme nuk mund të zgjidhen vetëm përmes përpjekjeve individuale. Studiuesit u bëjnë thirrje qeverive evropiane të trajtojnë faktorët shoqërorë dhe ekonomikë që ndikojnë në cilësinë e gjumit.
“Po përballemi me një ‘stuhi të përsosur’ sfidash për shëndetin e gjumit në të gjithë Evropën”, tha Fran Pilkington-Cheney, bashkautore e studimit dhe lektore e Psikologjisë dhe Gjumit në Universitetin Nottingham Trent.
Sipas studiuesve, ndryshimet klimatike, teknologjia, puna me turne, mjediset urbane dhe dezinformimi po ndërthuren, duke ndikuar në mënyrën se si njerëzit flenë. Për këtë arsye, ata kërkojnë një qasje të koordinuar që përfshin politikat publike, kujdesin shëndetësor, arsimin, industrinë dhe planifikimin urban.
Temperaturat e larta dhe pabarazia ndikojnë në gjumë
Rritja e temperaturave po shfaqet si një nga shqetësimet kryesore për shëndetin e gjumit. Evropa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në botë dhe netët gjithnjë e më të nxehta mund ta pengojnë trupin të ulë temperaturën e tij, duke vonuar rënien në gjumë dhe duke shkaktuar zgjime të shpeshta.
Problemi përkeqësohet nga ndotja urbane, zhurma e trafikut dhe ndriçimi artificial gjatë natës. Ndërkohë, ankthi i lidhur me klimën dhe ngjarjet ekstreme të motit mund të ndikojnë negativisht edhe në shëndetin mendor.
Pasojat nuk janë të njëjta për të gjithë. Personat që jetojnë në banesa të izoluara dobët, nuk kanë mundësi të përballojnë kondicionimin e ajrit ose banojnë në ambiente të mbipopulluara e kanë më të vështirë të sigurojnë kushte të përshtatshme për gjumë. Vështirësi të ngjashme përballen edhe refugjatët dhe personat e zhvendosur, të cilët mund të mos kenë privatësi dhe kushte të përshtatshme pushimi.
Kur teknologjia e gjumit kthehet në shqetësim
Pajisjet e veshshme dhe aplikacionet që monitorojnë gjumin mund t’i ndihmojnë njerëzit të identifikojnë probleme të mundshme dhe t’u mundësojnë mjekëve të ndjekin pacientët nga distanca. Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se këto pajisje nuk janë gjithmonë mjaftueshëm të sakta për të diagnostikuar çrregullimet e gjumit dhe mund të shkaktojnë ankth të panevojshëm.
Një fenomen që po merr vëmendje është “ortosomnia”, që përshkruan preokupimin e tepruar me arritjen e rezultateve perfekte në matjet e gjumit.
Edhe trendi i njohur si “sleepmaxxing”, i përhapur në rrjetet sociale, mund të nxisë rutina tepër të ngurta, përdorimin e produkteve të paprovuara dhe monitorimin e vazhdueshëm të gjumit.
Për më tepër, ndikuesit online dhe mjetet e inteligjencës artificiale mund të përhapin këshilla shëndetësore të pasakta, duke e bërë më të vështirë dallimin midis provave shkencore dhe përmbajtjes së nxitur nga interesat tregtare.
Puna pa ndërprerje po pakëson kohën për pushim
Një tjetër faktor i rëndësishëm është ekonomia që funksionon 24 orë në ditë. Punonjësit me turne, personeli shëndetësor, punonjësit e transportit dhe ata me kontrata të pasigurta shpesh kanë pak kontroll mbi oraret e tyre.
Edhe puna në distancë dhe mesazhet jashtë orarit mund të mjegullojnë kufirin midis jetës profesionale dhe asaj personale, duke pakësuar kohën e nevojshme për pushim.
Sipas vlerësimeve të përmendura në studim, rreth 21% e punonjësve në Evropë punojnë me turne. Veçanërisht sfiduese janë turnet e natës, të cilat mund të çrregullojnë ciklin natyror të gjumit dhe zgjimit.
Për këtë arsye, studiuesit kërkojnë mbrojtje më të fortë për punonjësit, orare më të parashikueshme, menaxhim më të mirë të lodhjes dhe praktika pune që garantojnë kohë të mjaftueshme për pushim.
Sipas Pilkington-Cheney, pa një reagim më të gjerë dhe të koordinuar, këto presione rrezikojnë të intensifikohen në vitet e ardhshme.
Mesazhi kryesor i studiuesve është se gjumi cilësor nuk varet vetëm nga zakonet individuale, por edhe nga kushtet në të cilat njerëzit jetojnë dhe punojnë. Përmirësimi i tij kërkon jo vetëm ndërgjegjësim personal, por edhe politika që krijojnë mjedise më të shëndetshme dhe më shumë mundësi për pushim.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje