.png)
Ndërsa Kina tërheq vëmendjen e botës me robotët humanoide që vrapojnë, kërcejnë dhe garojnë, një revolucion shumë më pak spektakolar po zhvillohet brenda fabrikave, laboratorëve dhe klasave. Automatizimi industrial dhe inteligjenca artificiale po ndryshojnë me shpejtësi mënyrën se si prodhohen makinat, pajisjet elektronike dhe produktet e tjera, ndërsa vendi përpiqet të forcojë pozicionin e tij në garën teknologjike me Shtetet e Bashkuara.
Në qendër të këtij transformimi janë njerëz si Chen Tianyu, një mësues i ri i inteligjencës artificiale dhe robotikës. Ai e ndjek nga afër zhvillimin e teknologjisë duke vizituar fabrika të automatizuara dhe më pas ua përcjell këtë përvojë studentëve të tij. Në klasën e tij, të rinjtë mësojnë programim, kontrollojnë robotë industrialë dhe zhvillojnë pajisje mjekësore robotike.
Për Chen, ndryshimi është i pashmangshëm. Ai u thotë studentëve se ata që nuk përshtaten me botën e AI-së dhe robotikës rrezikojnë të mbeten pas në tregun e punës.
Një fuqi robotike në rritje
Kina tashmë është vendi me numrin më të madh të robotëve industrialë në botë. Më shumë se dy milionë robotë punojnë në fabrikat kineze, ndërsa vendi prodhon mbi gjysmën e robotëve industrialë të botës.
Ky zhvillim është pjesë e strategjisë së Pekinit për të krijuar atë që udhëheqësi kinez Xi Jinping e quan “forca të reja prodhuese”. Qëllimi është që teknologjia, automatizimi dhe inteligjenca artificiale të rrisin produktivitetin dhe ta mbajnë Kinën në krye të prodhimit global.
Në fabrikat e vendit, robotët nuk janë domosdoshmërisht humanoidë. Ata saldojnë, lyejnë, montojnë, ngrenë dhe kryejnë detyra të përsëritshme për orë të tëra. Disa prej tyre janë projektuar madje për të ndihmuar në ndërtimin e robotëve të tjerë.
Në Chengdu, për shembull, punëtorët njerëzorë dhe inxhinierët e rinj punojnë së bashku për prodhimin dhe zhvillimin e krahëve robotikë. Kompania CRP Technology ka prodhuar robotë industrialë për vite me radhë dhe pretendon se një krah robotik mund të programohet për të kryer pjesën dërrmuese të detyrave të përsëritshme.
Por robotët ende kanë kufizime. Një prototip i ri i kompanisë, i cili synohet të jetë më autonom dhe më inteligjent, aktualisht është në gjendje të kryejë vetëm detyra të thjeshta. Për inxhinierët, çdo përparim i vogël është një hap drejt një të ardhmeje ku makineritë mund të marrin përsipër gjithnjë e më shumë punë.
Pse Kina po automatizon kaq shpejt?
Një nga arsyet kryesore është demografia. Kina po përballet me një popullsi në tkurrje dhe me një fuqi punëtore që po plaket. Vlerësimet zyrtare sugjerojnë se deri në vitin 2035, më shumë se një e treta e popullsisë do të jetë mbi 60 vjeç.
Kjo krijon një problem për një ekonomi që për dekada është mbështetur te prodhimi masiv dhe miliona punëtorë të fabrikave. Automatizimi shihet si një mënyrë për të kompensuar mungesën e ardhshme të fuqisë punëtore.
Por ekziston një dilemë e madhe: nëse robotët futen në fabrika shumë shpejt, miliona punëtorë mund të humbasin vendet e punës përpara se ekonomia të krijojë mundësi të reja.
Në sektorin kinez të prodhimit punojnë ende rreth 120 milionë njerëz. Prandaj, kalimi drejt automatizimit duhet të menaxhohet me kujdes.
Fabrikat e së ardhmes
Një shembull i qartë është prodhuesi i automjeteve elektrike Leapmotor. Në fabrikat e kompanisë, robotët janë të pranishëm në pothuajse çdo fazë të prodhimit. Proceset e stampimit, saldimit dhe lyerjes janë në thelb plotësisht të automatizuara.
Megjithatë, njerëzit nuk janë zhdukur. Kompania ka më shumë se 25 mijë punëtorë dhe qindra prej tyre kryejnë kontrollet përfundimtare të automjeteve.
Kjo tregon se automatizimi nuk nënkupton domosdoshmërisht zhdukjen e menjëhershme të punës njerëzore. Përkundrazi, ai po ndryshon llojin e punëve që kryhen. Njerëzit po zhvendosen gjithnjë e më shumë drejt programimit, mirëmbajtjes, kontrollit dhe zhvillimit të teknologjisë.
Avantazhi i Kinës
Kina ka një avantazh të rëndësishëm në këtë garë: një bazë të jashtëzakonshme prodhuese. Komponentët që nevojiten për të ndërtuar një robot- motorët, bateritë, sensorët, elektronikën dhe ingranazhet- prodhohen në masë brenda vendit.
Në qytete si Shenzhen ekziston një ekosistem i plotë teknologjik, ku kompanitë mund të sigurojnë shpejt pjesët e nevojshme për të ndërtuar një makineri të re.
Megjithatë, Kina ende përballet me një dobësi të rëndësishme. Sipas ekspertëve, SHBA-ja ka avantazh në zhvillimin e “trurit” të robotëve, pra në inteligjencën artificiale dhe modelet që u japin makinerive aftësi më të avancuara.
Kjo diferencë, megjithatë, po ngushtohet. Kompanitë kineze të AI-së, përfshirë startup-e si DeepSeek dhe Moonshot, kanë treguar se Kina mund të ecë me ritme të shpejta në zhvillimin e modeleve të inteligjencës artificiale.
Kjo po e zhvendos edhe natyrën e garës. Pyetja nuk është më vetëm se kush ndërton modelin më të mirë të AI-së, por kush është në gjendje ta vendosë këtë inteligjencë në miliona makina dhe ta përdorë atë në shkallë industriale.
Brezi i ri po përgatitet
Krahas fabrikave, Kina po investon shumë edhe në arsimimin teknik. Instituti i Teknikëve të Hangzhou-t është një shembull i kësaj qasjeje. Studentët, disa prej të cilëve nisin trajnimin që në moshën 15-vjeçare, mësojnë robotikë, programim, aeronautikë, motorë dhe teknologji të përpunimit të metaleve të rralla.
Sipas mësuesve, shumë prej këtyre studentëve janë të kërkuar nga kompanitë përpara se të përfundojnë studimet.
Kjo strategji synon të përballojë dy probleme njëkohësisht: mungesën e ardhshme të punëtorëve dhe papunësinë e lartë të të rinjve. Në vend që të përgatiten vetëm për profesionet tradicionale, të rinjtë po orientohen drejt sektorëve që pritet të rriten nga automatizimi.
Një revolucion me dy fytyra
Megjithëse automatizimi mund të rrisë produktivitetin, ulë kostot dhe kompensojë mungesën e fuqisë punëtore, ai sjell edhe pasiguri sociale. Është e vështirë të parashikohet se sa vende pune do të krijojë teknologjia dhe sa do të zhduken.
Për më tepër, Kina përballet me probleme të tjera ekonomike, përfshirë krizën e pasurive të paluajtshme, borxhin e lartë të qeverive lokale dhe konsumin e dobët. Nuk është e sigurt nëse revolucioni teknologjik do të jetë i mjaftueshëm për t’i zgjidhur këto probleme.
Në fund, pyetja më e madhe mbetet nëse robotët do të krijojnë më shumë mirëqenie për njerëzit apo do t’u marrin një pjesë të konsiderueshme të vendeve të punës.
Për Chen Tianyu, përgjigjja ende nuk dihet. Teknologjia po ndryshon aq shpejt sa edhe ekspertët nuk mund të parashikojnë saktësisht se ku do të jetë bota pas disa vitesh. Por një gjë duket e sigurt: Kina nuk po pret që revolucioni teknologjik të vijë. Ajo po investon, po ndërton dhe po trajnon njerëzit për të qenë pjesë e tij.
Revolucioni i vërtetë, pra, mund të mos jetë ai që shfaqet në skenë me robotë humanoidë që kërcejnë. Ai po ndodh në heshtje, në linjat e montimit, në laboratorët e inxhinierëve dhe në klasat ku brezi i ri po mëson se si të punojë me makinat e së ardhmes.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje