.png)
Nga Gazeta ‘Si’- TikTok po ndikon gjithnjë e më shumë te mënyra se si ushqehen adoleshentët, nga ushqimet virale të restoranteve dhe fast food-i, te recetat dhe dietat e promovuara nga influencerët.
Por një studim i ri sugjeron se edhe prindërit mund të kenë një rol në kufizimin e ndikimit të platformës.
TikTok është kthyer në një burim të dyanshëm këshillash për ushqyerjen e të rinjve. Nga njëra anë, platforma ofron receta, ide gatimi dhe alternativa më të shëndetshme.
Nga ana tjetër, i ekspozon adoleshentët ndaj kulturës së dietave, standardeve jorealiste të bukurisë dhe pretendimeve shëndetësore që mund të jenë çorientuese. Kjo krijon një mjedis të ndërlikuar për adoleshentët, të cilët ende po ndërtojnë marrëdhënien e tyre me ushqimin, shëndetin dhe trupin.
Një studim i fundit, ku morën pjesë adoleshentë 15–16 vjeç, zbuloi se përmbajtjet rreth ushqimit në TikTok mund të nxisin dëshirën për të ngrënë, t’i shtyjnë të rinjtë të provojnë ushqime të reja dhe, në disa raste, të ndikojnë në mënyrën se si ushqehen për të imituar influencerët.
“Adoleshentët e përshkruan TikTok-un si një mjedis shumë tërheqës, ku përmbajtjet rreth ushqimit mund t’u tërheqin shpejt vëmendjen dhe të krijojnë dëshirën për të ngrënë ose për të provuar diçka të re”, tha Adrianna N. Bell, një prej autoreve të studimit.
Gjetjet vijnë në një kohë kur politikëbërësit dhe gjykatat po shqyrtojnë gjithnjë e më shumë ndikimin e rrjeteve sociale te fëmijët dhe të rinjtë.
“Më bën të dua ta provoj”
Studimi shqyrtoi mënyrën se si adoleshentët e perceptojnë ndikimin e TikTok-ut në ushqyerjen e tyre dhe rolin që luajnë prindërit.
Të rinjtë përshkruan një mjedis ku tendencat, reklamat, recetat, vlerësimet për restorantet dhe përmbajtjet e influencerëve mund ta kthejnë shpejt kureshtjen në oreks.
Ushqimet virale rezultuan veçanërisht tërheqëse, pikërisht sepse janë të reja dhe sepse krijohet përshtypja se të gjithë po i provojnë.
“Arsyeja pse dua ta provoj ushqimin në trend është se mendoj: ‘Pse kaq shumë njerëz duan ta provojnë? Çfarë ka kaq të mirë?’ Kështu që më bën të dua ta provoj”, tha një prej pjesëmarrësve.
Edhe mënyra se si prezantohet ushqimi ka rëndësi. Pamjet tërheqëse, videot e prodhuara në mënyrë profesionale dhe komentet pozitive mund të nxisin dëshirën për ta provuar. Adoleshentët thanë gjithashtu se komentet i marrin parasysh kur vendosin nëse duhet t’i besojnë një rekomandimi.
Influencerët janë një tjetër faktor i rëndësishëm.
Një prej pjesëmarrësve tregoi se kishte ndryshuar mënyrën e të ushqyerit pasi kishte parë një influencer me trup muskuloz. Sipas tij, ai shihte çfarë ushqimesh konsumonte influenceri dhe më pas përpiqej të ndryshonte dietën e tij për t’iu afruar të njëjtit rezultat fizik.
Pra, influenceri nuk ka nevojë të promovojë drejtpërdrejt një produkt ushqimor. Mesazhi mund të jetë për një mënyrë jetese, ku ushqimi paraqitet si pjesë e rrugës drejt një trupi apo pamjeje të caktuar.
Kur fast food-i fillon të duket normal
Studimi nënvizon gjithashtu rolin e algoritmit të TikTok-ut.
Adoleshentët thanë se zgjedhjet e tyre ushqimore mund të ndikohen nga ajo që shfaqet në faqen e tyre të personalizuar “For You”. Ekspozimi i përsëritur ndaj një lloj ushqimi mund të ndryshojë edhe mënyrën se si ata e perceptojnë atë.
“Shikoj aq shumë fast food sa nuk e shoh më si diçka të pashëndetshme, edhe pse në të vërtetë është”, tha një tjetër pjesëmarrës.
Kjo lidhet me shqetësimet më të gjera rreth marketingut të ushqimeve në rrjetet sociale. Studime të mëparshme kanë treguar se adoleshentët ekspozohen shpesh ndaj reklamave të ushqimeve në internet dhe mund të tërhiqen më shumë nga reklamat në rrjetet sociale sesa nga ato tradicionale në televizion.
Një rishikim sistematik dhe meta-analizë e fundit ka gjetur gjithashtu se promovimi nga personazhe të famshëm dhe influencerë i ushqimeve me përmbajtje të lartë yndyre, sheqeri dhe kripe mund të rrisë konsumin e tyre nga adoleshentët.
Në TikTok, megjithatë, reklama mund të jetë më e vështirë për t’u dalluar nga argëtimi.
Një përmbajtje rreth ushqimit mund të jetë reklamë e një marke, rekomandim i një influenceri, vlerësim i një restoranti, recetë virale apo thjesht një video ku krijuesi i përmbajtjes i bashkohet një trendi. Mesazhi komercial mund të fshihet brenda një videoje që duket si përmbajtje e zakonshme e krijuar nga përdoruesit.
Dhe pastaj janë prindërit
Ndoshta gjetja më interesante e studimit lidhet me atë që ndodh larg ekranit.
Shumica e adoleshentëve thanë se prindërit luanin pak ose aspak rol në përdorimin e përditshëm të TikTok-ut. Por kur prindërit ndërhynin, ata përshkruanin raste kur kjo ndërhyrje i ndihmonte të ndërprisnin ekspozimin ndaj përmbajtjeve rreth ushqimit dhe të zhvillonin një qasje më kritike ndaj asaj që shihnin online, tha Bell.
Ndonjëherë ndërhyrja nuk lidhej drejtpërdrejt me TikTok-un. Vaktet familjare, koha e kaluar me vëllezërit dhe motrat apo thjesht prania e prindërve mund të ndërprisnin periudhat e gjata të qëndrimit para ekranit dhe të reduktonin ekspozimin ndaj përmbajtjeve rreth ushqimit.
Adoleshentë të tjerë përshkruan një ndikim më të drejtpërdrejtë të prindërve: mësimin për të vënë në dyshim atë që shohin online.
Një pjesëmarrëse tregoi se nëna e saj i kishte shpjeguar se influencerët kanë trupa dhe stile jetese të ndryshme, ndaj kopjimi i dietës së tyre nuk do të thotë domosdoshmërisht se do të arrish të njëjtin rezultat.
“TikTok-u më mësoi që në moshë të vogël: ‘Bëje këtë dietë dhe do të dobësohesh për 22 ditë’. Dhe unë e ndoqa, duke e mësuar në mënyrën më të vështirë”, tha një tjetër pjesëmarrës.
Kjo tregon se përfshirja e prindërve mund të mos ketë të bëjë vetëm me kontrollin e përdorimit të TikTok-ut, por edhe me edukimin mediatik – t’u mësojnë të rinjve të vënë në pikëpyetje informacionin që shohin online.
Edhe pse studimi është i vogël dhe eksplorues, me vetëm 25 adoleshentë, mesazhi i tij është i qartë: TikTok nuk u tregon adoleshentëve vetëm se si duket ushqimi. Ai mund të ndikojë edhe në atë se çfarë u duket e dëshirueshme, popullore dhe normale/ Euronews europe
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje