.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Nëse jeni lodhur nga makinat e lojërave në Venetian Hotel në Las Vegas, mund të provoni një koktej në The Tipsy Robot, një bar ku dy krahë robotikë përgatisin pijet automatikisht.
Por përtej spektaklit teknologjik, ekziston një detaj më pak argëtues: bakshishi.
Një margarita kushton 17 dollarë, ndërsa në faturë shfaqet edhe një tarifë shërbimi prej 10%. Pra, edhe pse koktejin e përgatiti një robot, klienti sërish pyetet nëse dëshiron të lërë bakshish.
Dhe nuk është një rast i izoluar. Një barist robotik në Artly Coffee në Nju Jork kërkonte gjithashtu bakshish, ndërsa në aeroportin Newark një kioskë pa staf sugjeronte të lihej bakshish edhe për një shishe ujë. Në Portland, në restorantin Top Burmese, porosia merret nga një punonjës, por ushqimi dorëzohet nga një robot.
Për shumë klientë, dilema është e thjeshtë: pse duhet t’i japësh bakshish një makinerie? Dhe mbi të gjitha, kush i merr paratë?
Përfaqësuesit e The Tipsy Robot dhe Artly Coffee thonë se bakshishet ndahen mes punonjësve njerëz dhe se kompanitë nuk marrin asgjë. Artly, madje, i ka hequr opsionet automatike për bakshish pas ankesave të klientëve.
Por ekspertët paralajmërojnë se situata mund të jetë më e ndërlikuar.
“Pyetja kryesore është kush përfiton dhe kush paguan çmimin”, thotë Holona Ochs, profesore e shkencave politike në Lehigh University dhe bashkëautore e librit Gratuity.
Kur bakshishi i shkon robotit
Në SHBA, bakshishi është bërë një pjesë gjithnjë e më e zakonshme e jetës së përditshme. Pas pandemisë, konsumatorëve u kërkohet të lënë bakshish në gjithnjë e më shumë vende, kryesisht përmes sistemeve digjitale të pagesave.
Problemi është se rregullat që mbrojnë bakshishet e punonjësve nuk janë ndërtuar duke parashikuar robotët.
Ligji amerikan ndalon kompanitë, pronarët dhe menaxherët të marrin pjesë nga bakshishet e punonjësve. Por çfarë ndodh kur bakshishi i jepet një makinerie?
Sipas Ochs, nuk ekziston ende një standard ligjor i qartë për pronësinë e bakshisheve që u jepen robotëve.
Kjo krijon një zonë gri. Një klient mund të mendojë se po shpërblen punonjësit që qëndrojnë pas teknologjisë, ndërsa paratë mund të përfundojnë te kompania.
Megjithatë, robotët nuk janë domosdoshmërisht një kërcënim për punonjësit e shërbimit. Në disa biznese, vetë prania e robotëve është atraksioni kryesor dhe njerëzit që punojnë aty mund të mos e kishin atë vend pune pa teknologjinë.
Artly thotë se përdorimi i robotëve nuk synon të zëvendësojë punonjësit, por të ndihmojë industrinë përballë mungesës së fuqisë punëtore. Kompania thotë gjithashtu se ka rritur pagat e punonjësve dhe ka hequr kërkesat automatike për bakshish pas ankesave të klientëve.
Të lësh apo jo bakshish për një robot?
Sipas Michael Lynn, profesor emeritus në Cornell University dhe autor i librit The Psychology of Tipping, bakshishi zakonisht lidhet me tre faktorë: shpërblimin për shërbimin, ndihmën ndaj një punonjësi që paguhet pak dhe presionin social për të mos u dukur dorështrënguar.
Asnjëra prej këtyre arsyeve nuk lidhet drejtpërdrejt me një robot.
Megjithatë, njerëzit mund të ndryshojnë mendje kur e dinë se bakshishi do t’u shkojë punonjësve njerëz.
Një studim tregoi se vetëm rreth 11% e pjesëmarrësve do t’i linin bakshish një banakieri robot. Por ata që kishin pasur më parë kontakt me robotë në shërbim ishin më të prirur ta bënin këtë. Ndërkohë, rreth 42% e atyre që fillimisht nuk do të jepnin bakshish ndryshuan mendim kur mësuan se paratë do të shkonin te punonjësit njerëz.
Në fund, mund të jenë pikërisht konsumatorët ata që vendosin nëse “robo-tipping” do të bëhet pjesë e normalitetit apo do të mbetet një modë kalimtare.
Nëse klientët vazhdojnë të paguajnë, bizneset kanë një arsye për ta mbajtur këtë praktikë. Nëse refuzojnë, presioni mund t’i detyrojë kompanitë ta braktisin.
Sepse, siç thotë Lynn, nuk ekziston askush që mund t’ju detyrojë të lini bakshish. Në fund, normat e bakshishit krijohen nga vetë konsumatorët.
Dhe kështu, e ardhmja e bakshishit mund të jetë më pak në duart e robotëve dhe më shumë në portofolin e klientëve./ BBC
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje