Rasti i 22-vjeçarit në Itali, Shqipëria dhe alarmi për terrorizëm nga SHBA-BE

Gazeta Si – Kriptovalutat, luftëtarët në Siri dhe një pozicion strategjik në prag të Evropës. Kur mendojmë për terrorizmin xhihadist – atë lloj terrorizmi që përfshin të shtëna në klube nate, bombardime në metro dhe sulme me thikë mbi ura, të cilat kanë tronditur kryeqytetet evropiane gjatë dekadës së fundit – fenomeni nuk lidhet menjëherë me Shqipërinë.

Megjithatë, ky është vendi i origjinës së 22-vjeçarit të ndaluar për planifikimin e një sulmi ndaj qendrës tregtare “Adigeo” në Verona.

Një besim i qetë

“Është diçka jashtëzakonisht e rrallë”, – thotë Vincenzo Pace, ish-profesor i rregullt i Sociologjisë së fesë në Universitetin e Padovës – lidhur me një rast të radikalizmit shqiptar.

“Islami shqiptar është i organizuar në vëllazëri sufi, të lidhura me folklorin dhe traditën dhe është themeluar gjatë Perandorisë Osmane, – shpjegon ai. – Në Shqipëri, ata nuk ëndërrojnë për një Shtet Islamik”.

Siç vëren Pace, feja myslimane u ndalua në vitin 1967 gjatë diktaturës komuniste.

“Udhëheqësit e vëllazërive mblidheshin në varreza për t’iu shmangur policisë”, tregon ai.

“Sot, 70% e popullsisë është myslimane, por bëhet fjalë për një formë të qetë të religjiozitetit. Megjithatë, nuk mund të përjashtohet ekzistenca e grupeve të izoluara apo e ‘ujqërve të vetmuar’ që radikalizohen në internet”.

Në fakt, rreziku nuk është zero. Raporti i Departamentit Amerikan të Shtetit, “Country Reports on Terrorism 2024”, përfshiu një profil për Shqipërinë, duke theksuar ekzistencën e një kërcënimi real terrorist që vjen nga ana tjetër e Adriatikut.

Rreziku i simpartizantëve të ISIS

Në listën e rreziqeve të mundshme që lidhen me Tiranën, departamenti përfshiu përpjekjet e fundit të simpatizantëve të ISIS-it për të nxitur banorët drejt dhunës, si dhe rrezikun e radikalizimit që paraqesin shtetasit shqiptarë të riatdhesuar, pasi kanë luftuar krah grupeve xhihadiste në Siri.

Në fakt, deri në vitin 2025, të paktën 70 luftëtarë të huaj shqiptarë – përfshirë gra dhe fëmijë – vazhdonin të mbaheshin të ndaluar jashtë vendit, shumë prej tyre në kampe refugjatësh në Siri ose Irak.

Nga këta, 38 janë riatdhesuar së fundmi dhe, që nga viti i kaluar, po i nënshtroheshin procesit të riintegrimit në shoqëri, të lehtësuar nga institucionet e autoriteteve shqiptare.

“Presidenti i ri sirian ka liruar disa të burgosur të huaj nga kampet e refugjatëve, – shpjegon Pace. – Do të ketë nga ata që janë distancuar nga e kaluara e tyre dhe nga ata që ende mbartin ideologji militante”.

Vend tranzit

Për më tepër, duke pasur parasysh vendndodhjen e saj gjeografike, Shqipëria përbën një rrezik për administratën amerikane si vend tranzit i përdorur nga terroristët për të transferuar para dhe materiale në Evropë për aktivitetet e tyre të dhunshme.

Njëkohësisht, drejtoria e antiterrorizmit e policisë shqiptare ruan një bashkëpunim të vazhdueshëm me homologët e saj amerikanë dhe ballkanikë.

Gjatë dy viteve të fundit, Shqipëria ka miratuar një plan veprimi kundër financimit të terrorizmit, pas miratimit të një ligji për sigurinë kibernetike për të luftuar terrorizmin në internet dhe legjislacionit pasues që trajton trajnimin, lehtësimin dhe financimin e aktiviteteve terroriste – si dhe përdorimin e internetit në lidhje me to.

Këto masa janë plotësuar nga iniciativa për kontrollin e kufijve, krijimi i bazave të të dhënave dhe bashkëpunimi me agjencitë ndërkombëtare të zbatimit të ligjit.

Rrjeti investigativ

Ky aktivitet monitorimi i kishte sjellë Shqipërisë vlerësime nga Komisioni Evropian; në një raport të vitit 2025 për vendin – të publikuar në kuadër të politikave të fqinjësisë së BE-së – Komisioni i kishte cilësuar përpjekjet e Tiranës kundër terrorizmit si “kryesisht të kënaqshme”.

I njëjti dokument e vlerësonte kërcënimin terrorist si “të ulët”, ndonëse Brukseli i kishte bërë thirrje qeverisë vendase të alokonte më shumë burime.

Në fakt, gjatë dy viteve të mëparshme, policia shqiptare kishte raportuar “të paktën gjashtë raste penale që përfshinin qëllime terroriste”.

Në listën e rekomandimeve të politikave për vitin 2026, Komisioni i kërkoi Tiranës të zgjeronte hetimet financiare lidhur me terrorizmin, veçanërisht në lidhje me përdorimin kriminal të kriptomonedhave.

Së fundmi, u krijuan “këshilla sigurie” vendore për të parandaluar radikalizimin e brendshëm, edhe pse Brukseli vuri në dukje se “radikalizimi në internet, radikalizimi brenda burgjeve dhe përmbajtja terroriste në internet vazhdojnë të përbëjnë sfida të konsiderueshme” – duke vërejtur, lidhur me situatën në Shqipëri, se “monitorimi i përmbajtjes në internet paraqet vështirësi, pasi kapacitetet dhe burimet institucionale janë të kufizuara”.

Burimi: “Corriere della Sera”; Përshtati: Gazeta “Si”