.png)
Ekonomia globale pritet të ngadalësohet ndjeshëm gjatë këtij viti për shkak të rritjes së kostove të energjisë, të cilat po dobësojnë konsumin dhe investimet e bizneseve. Megjithatë, situata mund të përkeqësohet shumë më tepër nëse konflikti në Lindjen e Mesme zgjatet deri në vitin 2027, paralajmëroi Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD).
Në raportin e saj tremujor për ekonominë botërore, organizata me seli në Paris vlerëson se prodhimi global do të rritet me 2.8% gjatë vitit 2026, me kusht që prodhimi i energjisë në Gjirin Persik të fillojë të rikuperohet brenda këtij muaji dhe trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit të rikthehet në normalitet. Kjo do të përfaqësonte një ngadalësim të ndjeshëm krahasuar me rritjen prej 3.4% të regjistruar vitin e kaluar.
Megjithatë, një marrëveshje paqeje mbetet ende larg. SHBA-ja dhe Irani shkëmbyen sulme të ashpra të martën në një nga përshkallëzimet më intensive të muajve të fundit, ndërsa përpjekjet diplomatike kanë ngecur.
OECD paralajmëron se nëse ndërprerjet në prodhimin e energjisë dhe transportin detar zgjasin edhe gjatë vitit të ardhshëm, rritja ekonomike globale mund të bjerë në 2.1% në vitin 2026 dhe vetëm 1.8% në vitin 2027.
Nëse ky skenar realizohet, viti 2027 do të ishte një nga vitet me rritjen më të dobët ekonomike të këtij shekulli, me përjashtim të vitit 2020 gjatë pandemisë së Covid-19 dhe vitit 2009 gjatë krizës financiare globale.
Stefano Scarpetta, kryeekonomisti i OECD-së, tha se një skenar kaq negativ nuk konsiderohet më i mundshmi, por ai ilustron qartë koston që mund të ketë për ekonominë botërore një konflikt i zgjatur.
“Ky do të ishte një goditje shumë e rëndë dhe me pasoja afatgjata. Shpresojmë që të mos ndodhë, por kohëzgjatja e konfliktit ka rëndësi vendimtare për pasojat ekonomike dhe sociale”, tha ai.
Azia do të goditej më fort
Sipas OECD-së, në rastin e një konflikti të zgjatur, vendet aziatike do të jenë ndër më të prekurat. Pjesa më e madhe e naftës dhe gazit që kalon përmes Ngushticës së Hormuzit ka destinacion tregjet aziatike.
Vende si Japonia dhe Koreja e Jugut kanë arritur deri tani të kufizojnë dëmet falë rezervave të mëdha strategjike të naftës. Megjithatë, nëse bllokimi vazhdon për një periudhë të gjatë, ndikimi ekonomik do të bëhet shumë më i rëndë.
OECD thekson se pasojat nuk do të kufizohen vetëm në Azi.
“Inflacioni më i lartë, mungesat e furnizimeve, kushtet më të shtrënguara financiare dhe rënia e besimit do të dobësojnë ndjeshëm rritjen ekonomike edhe në Evropë dhe Amerikën e Veriut”, thuhet në raport.
Vendet e varfra përballë rrezikut më të madh
Sipas OECD-së, goditjen më të fortë mund ta marrin vendet në zhvillim që varen nga importet e energjisë dhe plehrat kimike të prodhuara në rajonin e Gjirit.
Scarpetta paralajmëron se këto ekonomi kanë rezerva të kufizuara energjie, kapacitete më të dobëta fiskale, monedha më të brishta dhe sisteme më të dobëta mbështetjeje sociale, duke i bërë shumë më të cenueshme ndaj krizës.
Organizata vlerëson se ngadalësimi ekonomik mund të jetë aq i fortë sa të shtyjë disa vende drejt recesionit.
SHBA, Eurozona dhe Kina
Në skenarin bazë, ku konflikti nuk zgjatet shumë, OECD pret që ekonomia amerikane të rritet me 2% këtë vit, duke tejkaluar Eurozonën me 0.8% dhe Japoninë me 0.6%.
Ndërkohë, parashikimi për Kinën është përmirësuar lehtë, me një rritje ekonomike prej 4.5%, krahasuar me 4.4% të parashikuar në mars.
Inteligjenca artificiale mund të përballet me goditje
OECD paralajmëron se një krizë e zgjatur energjetike mund të ndikojë edhe në zhvillimin e inteligjencës artificiale, një nga motorët kryesorë të rritjes ekonomike amerikane.
Energjia përbën rreth 60% të kostove operative të qendrave të të dhënave (data centers), ndërsa prodhimi i çipave gjysmëpërçues kërkon helium, ku rreth një e treta e furnizimit botëror vjen nga rajoni i Gjirit.
Rritja e kostove të energjisë në Azi do të ndikonte gjithashtu prodhimin e pajisjeve thelbësore për teknologjitë e inteligjencës artificiale.
OECD vlerëson se, nëse konflikti mbetet afatshkurtër, shumica e bankave qendrore nuk do të kenë nevojë të rrisin normat bazë të interesit.
Inflacioni në ekonomitë e G20 pritet të arrijë në 4% gjatë këtij viti, nga 3.4% në vitin 2025, përpara se të bjerë në 3.1% vitin e ardhshëm. Por nëse konflikti zgjatet, inflacioni mund të arrijë në 4.4% këtë vit dhe 4.7% në vitin 2027. Në këtë rast, bankat qendrore mund të detyrohen të rrisin normat e interesit me 0.5 deri në 0.75 pikë përqindjeje./WSJ
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje