.png)
Gazeta Si – Mund të jetojmë për një kohë mjaft të gjatë pa prekur ushqimin, deri në gjashtë javë – varësisht nga rezervat e yndyrës trupore dhe në çdo rast, nuk ka kuptim të përpiqemi – por tre ditë (të paktën afërsisht) pa ujë do të ishin fatale.
Arsyet? Uji është përbërësi kryesor i trupit tonë, duke përbërë rreth 60 përqind të peshës trupore të një të rrituri.
Së dyti, sepse është një ushqim më vete, njësoj si drithërat, frutat ose perimet, siç dëshmohet nga piramida ushqimore (relativisht) e re.
Dhe ashtu si ushqimi, kryen shumë funksione: për shembull, rregullon temperaturën e trupit dhe është thelbësor për proceset metabolike; mbështet qelizat në funksionet e tyre jetësore; transporton lëndë ushqyese dhe oksigjen përmes gjakut; eliminon mbeturinat dhe mbetjet nga proceset qelizore; ndihmon tretjen.
Ka aq shumë për “H2O”, i cili është në të vërtetë kombinimi i dy atomeve të hidrogjenit dhe një atomi oksigjeni, por që përmban shumë më tepër.
Në fakt, një pikë uji përmban minerale thelbësore për mirëqenien tonë: nga kalciumi te fosfori, nga magnezi te hekuri e magnezi.
Kjo do të thotë që disa lloje ujërash janë më të përshtatshme se të tjerët për nevojat tona, të cilat ndryshojnë në bazë të moshës, gjinisë, peshës, gjatësisë dhe stilit të përgjithshëm të jetesës.
Uji, sa duhet pirë sipas moshës
Shpesh thuhet se për të mbështetur çdo funksion të trupit, duhet të pimë të paktën 2.5 litra ujë çdo ditë (një sasi e vogël e të cilit mund të gjendet edhe në ushqime të ngurta ose të lëngshme).
Ky është një rekomandim disi i përgjithshëm, por në fakt duhet të përshtatet me moshën, gjininë, peshën, gjatësinë, stilin e jetës dhe madje edhe me faktorët e jashtëm, si temperatura dhe klima.
Sipas Autoritetit Evropian të Sigurisë Ushqimore (EFSA), nevoja ditore për ujë është 100-190 ml për kilogram të peshës trupore që nga lindja deri në moshën 6 muajshe.
Midis 6 muajsh dhe 1 viti, ajo varion nga 800 ml në një litër në ditë; midis 12 dhe 24 muajsh, nga 1.1 litër në 1.2 litra; midis 2 dhe 3 vjeç, 1.3 litra; midis 4 dhe 8 vjeç, nga 1.6 litra në 2.1 litra (me variacione në bazë të moshës dhe seksit).
Djemtë midis 9 dhe 13 vjeç duhet të pinë afërsisht 2.1 litra në ditë dhe vajzat e të njëjtës moshë, afërsisht 1.9 litra.
Nga mosha 14 vjeç e lart, përfshirë të moshuarit, vajzat duhet të pinë 2 litra ujë në ditë dhe 2.5 litra për djemtë.
Gratë shtatzëna dhe ato që ushqejnë me gji, meritojnë një vëmendje të veçantë, pasi ato duhet të rrisin dozat e tyre ditore me 300 ml (gratë shtatzëna) dhe 700 ml (punonjëset), përkatësisht.
Këto janë udhëzime të përgjithshme. Çdo sasi duhet të përshtatet në bazë të kohës së vitit – në mot të nxehtë, do të pini më shumë – dhe aktivitetit fizik të kryer. Lëngjet e humbura nëpërmjet djersës, sforcimit fizik dhe urinës duhet të zëvendësohen.
Uji përmirëson organizmin (dhe ndihmon në humbjen e peshës)
Humbni peshë duke pirë. Duke pirë, po. Vazhdimisht gjatë gjithë ditës, jo vetëm gjatë vakteve. Arsyeja është e thjeshtë: uji mund të aktivizojë mekanizmat metabolikë përgjegjës për prodhimin e nxehtësisë dhe shpenzimin e energjisë.
Kjo, e kombinuar me ushqyerjen e duhur dhe aktivitetin e rregullt fizik, mund të ndihmojë në humbjen e peshës së tepërt.
Një studim i botuar në revistën autoritative, “Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism” analizoi ndikimin e ujit në metabolizëm.
Shkencëtarët treguan se pirja e dy gotave ujë, e barabartë me rreth gjysmë litri, në temperaturë ambienti (rreth 22°C) që në mëngjes, rrit shkallën metabolike të burrave dhe grave me rreth 30 përqind. Ky efekt fillon dhjetë minuta pas pirjes, me kulmin rreth 40 minuta më pas.
Një tjetër vëzhgim interesant, që del gjithashtu nga hulumtimi, është se sapo uji hyn në trup, ai kalon nga një temperaturë e rekomanduar prej 22 gradë Celsius, në një temperaturë prej 37 gradë Celsius, që në fakt është temperatura normale e trupit.
Ky efekt termogjenik, sipas studiuesve, u lejon burrave të djegin më shumë yndyrë dhe grave të djegin më shumë karbohidrate.
Së fundmi, pirja e sasisë së duhur të ujit gjatë gjithë ditës ndihmon në kontrollin e urisë dhe nxitjen e ndjenjës së ngopjes.
Uji: Si të pini më shumë (edhe kur nuk keni dëshirë)
Ka njerëz që nuk e pëlqejnë pirjen e ujit. Dhe për këtë arsye, një shishe gjysmë litri mund të jetë e mjaftueshme për ditë të tëra.
Kjo ndodh shpesh në zyrë. Pra, ja disa truke të vogla për të arritur dozën e rekomanduar duke qëndruar të shëndetshëm.
Pajisuni me një shishe uji 500 ml, e cila korrespondon me shishen e përmendur më sipër, që do të thotë 2.5 gota.
Pse kjo sasi? Sepse është më pak e lodhshme psikologjikisht sesa një shishe një litërshe ose ekuivalenti i 5 gotave.
Prandaj do të jetë më e lehtë ta përfundoni atë, duke pirë në gllënjka të vogla gjatë gjithë ditës. Një strategji brenda një strategjie (duket qesharake, por sipas nutricionistëve, funksionon): vendosni shishe me ujë në çdo dhomë të shtëpisë. Pamja e tyre do t’ju bëjë të dëshironi të pini më shumë.
Është një histori tjetër për ata që do të pinin me kënaqësi, por preferojnë pijet e gazuara dhe lëngjet “sepse uji është pa shije”.
Duke qenë se uji mbetet shuajtësi më i mirë i etjes, nëse doni vërtet një shije, aromatizojeni: disa copa frutash sezonale dhe gjethe menteje, për shembull dhe pija është gati.
Tani që ka filluar pranvera, zgjidhni në fund temperaturën që preferoni, qoftë të ftohtë apo temperaturë ambienti.
Edhe kjo ndihmon. Megjithatë, kini kujdes me ujin tepër të ftohtë: mund të shkaktojë shqetësime në zorrë ose shqetësime të tjera.
Uji: Çfarë i ndodh trupit kur pini shumë pak
Kemi thënë se uji përbën 60 përqind të peshës trupore të një të rrituri. Por çfarë ndodh kur konsumojmë sasi të pamjaftueshme? E thjeshtë: dehidratohemi. Dehidratimi është i rrezikshëm për shëndetin tonë. Për t’ju dhënë një ide:
– 1 përqind më pak ujë është i mjaftueshëm për të na bërë të ndihemi pak të dëshpëruar, sikur po përjetojmë një rënie të energjisë dhe një humbje të lehtë të oreksit. Për më tepër, trupi nuk mund ta rregullojë në mënyrë të përsosur temperaturën e tij;
– 5 përqind më pak ujë çon në probleme përqendrimi, nervozizëm, përgjumje dhe dhimbje koke;
– më shumë se 8 përqind më pak ujë në trup, mund të jetë fatale.
Përveç etjes, përpiquni të kontrolloni gjendjen tuaj të hidratimit duke parë ngjyrën e urinës suaj: nëse është e verdhë e çelët, do të thotë që keni ujë të mjaftueshëm në trupin tuaj; nëse është e verdhë e errët, duhet të pini.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje