.png)
Vjen një kohë gjatë javës së modës, ndërsa shikon një turmë fotografësh që luftojnë për të kapur foto të dikujt shumë të dobët që vesh një veshje shumë të komentuar, ose shikon Priscilla Chan- së bashku me bashkëshortin e saj, themeluesin e Meta, Mark Zuckerberg- duke hyrë në sfilatën e Prada-s e veshur me pallton Prada prej 11,500 eurosh dhe pyet veten: për kë është e gjithë kjo?
Moda nuk ka qenë kurrë më e kudondodhur ose më pak e disponueshme. Ajo është bërë aq e përhapur sa muzika pop duke transmetuar drejtpërdrejt shfaqjet e saj dhe duke e kthyer garën për të veshur personazhe të famshëm në një sport. Duke përshtatur prodhimin e saj në platforma si TikTok dhe Instagram (zëvendëspresidentja e modës e të cilëve, Eva Chen, është në disa mënyra aq e fuqishme sa Anna Wintour e Vogue), industria ka kultivuar breza të shumtë vëzhguesish të zgjuar të modës, të etur për të peshuar çdo lëvizje të markave. Shfaqja e Gucci-t, për shembull, gjeneroi ditë debati.
Në të njëjtën kohë, çmimet janë rritur ndjeshëm: një çantë Chanel shkoi nga 5,800 dollarë në vitin 2019 në 10,800 dollarë deri në vitin 2024; koleksioni Versace Pranverë 2025, i cili është përqafuar si një alternativë e mirëpritur ndaj dominimit të luksit, përfshin fustane me çmim dhjetëra mijëra dollarë. Produktet që të gjitha këto përpjekje të marketingut digjital po i promovojnë në dukje nuk janë të disponueshme për shumicën e njerëzve që flasin për to.
Kjo ka shkaktuar një ndjesi të trazuar gjatë këtij sezoni shfaqjesh: çfarë po shohim dhe pse? Propozime uniforme për një përqindëshin që mund të mos interesohet shumë për nuancat e filozofinëe pasarelave, apo për kulturën pop që do të dallohet përmes diskursit në mediat sociale nga komunitetet me pak interes në suksesin e një marke në treg?
Kjo u bë shumë e dukshme në shfaqjen e Prada të enjten, ndërsa Zuckerberg dhe Chan hynë në event, një paraqitje që ka të ngjarë të lidhet me thashethemet se Meta do të bashkëpunojë me Prada në një produkt syzesh inteligjente. Koleksioni në vetvete ishte një manifest klasik femëror i Prada: vetëm 15 modele ecën në pasarelë, katër herë secila për 60 pamje gjithsej, secila një përzierje e veshjeve të tyre të mëparshme me copa të shtuara ose të hequra. Ishte një deklaratë mbi shpejtësinë e feminitetit modern- mënyra se si gratë nxitojnë si përmes detajeve të vogla të ditëve të tyre ashtu edhe përmes rrjedhës së historisë që ndryshon dhe rishpik vetëm me disa mjete.
Kur kaq shumë gjëra rreth feminitetit sot përqendrohen në lyerjen ngadalë të fytyrave dhe procedurave për të zgjatur rininë ose për të ndaluar kohën krejtësisht, kjo ishte një tezë djallëzore, por me ndikim në pasarelë.
Por për shumë njerëz, Zuckerberg dhe Chan ishin një shpërqendrim i frikshëm: çfarë po bëjnë këta miliarderë në eventin luksoz të modës që mbahet çdo dy vjet? E vërteta është se miliarderët kanë më shumë para sesa kanë pasur ndonjëherë më parë (sipas Forbes, pasuria neto e Zuckerberg u rrit nga 72 miliardë dollarë në 177 miliardë dollarë gjatë kohës që çanta Chanel pothuajse dyfishoi çmimin). Në një moment të caktuar, duhet të kërkosh gjëra të tjera për të shpenzuar para, siç na treguan Jeff Bezos dhe Lauren Sanchez Bezos, të cilët ishin pjesë e rreshtit të parë të modës së lartë, më parë këtë vit. Na pëlqen apo jo, moda po bëhet sheshi i ri i lojërave për teknokratët e Amerikës, të cilët janë po aq të ndjeshëm ndaj joshjeve të Prada-s sa kushdo tjetër.
Miuccia Prada, vetë miliardere, nuk ka iluzione se pista është një hapësirë për shfaqje të mëdha politike.
“Përpiqem të bëj gjithçka politike përveç asaj që është e dukshme politike, sepse do të kritikohesha- një stilist i pasur mode nuk mund të bëjë politikë sepse nuk është e drejtë”, tha ajo pas kuintave.
“Ne po dizajnojmë për njerëz të pasur. Po flasim për rroba të shtrenjta, po veshim njerëz të pasur. Duhet të jeni të vetëdijshëm për këtë.”
Ndoshta tensioni i ideve të mëdha të modës dhe konsumatorëve të saj, ndonjëherë, të pavëmendshëm, është ajo që e bën atë kaq interesante- jo një problem që duhet zgjidhur, por një kontradiktë që duhet përqafuar.
Stilisti që e di këtë më mirë se kushdo tjetër është 42-vjeçari Glenn Martens, i cili drejton Diesel dhe Maison Margiela.
“Moda është globalizuar shumë më tepër, veçanërisht me mediat sociale. Kushdo mund të bëhet kritik. Kushdo ka diçka për të thënë. Pra, është po aq e demokratizuar në një mënyrë të mirë”, tha ai disa minuta para një shfaqjeje të Diesel të mbushur me veshje të përdredhura në mënyrë të tepruar dhe triko të prera.
Kjo ka edhe anën e saj negative: “Unë e di shumë mirë se me modën, ndoshta njerëzit që nuk kanë sfondin, njohuritë dhe vitet e studimit, nuk u intereson vërtet, sepse duan vetëm suksese të menjëhershme.”
“Për Diesel, unë në fakt e përqafoj, sepse në thelb është një markë stili jetese. Kjo është me të vërtetë një markë për njerëzit”, tha ai. “Një pjesë e punës sonë është gjithmonë t’i sjellim ata në lojë.”
Disa stilistë gjejnë sukses duke injoruar plotësisht mediat sociale. Sfilata debutuese e stilistes së Fendi-t, Maria Grazia Chiuri, i shikoi klientët drejt në sy dhe u tha: “Nxirr portofolin”.
Mandati i saj 9-vjeçar si drejtoreshë e veshjeve për femra në Dior nuk pati kurrë sukses me kritikët dhe u bë një thes boksi në mediat sociale. Koleksioni i saj i ideve të përziera nga vitet e saj në Dior- fustane të zeza me dantella, aq të bukura, por zhgënjyese- tregoi se ajo e di saktësisht se çfarë duhet të thotë me një sfilatë mode: çantat e Fendi-t, veçanërisht Baguette e famshme, nuk janë dukur kurrë kaq tërheqëse.
Të organizosh një sfilatë spektakolare në pistën e modës së vjetër kryesisht për të shitur aksesorë është një ide e vjetër dhe jo çdo krijues i dorëzohet kësaj ideje.
Për markat e mesme si Jil Sander ose Marni, rrobat janë gjëja kryesore, dhe të dyja stilistët e këtyre markave- përkatësisht Simone Bellotti dhe Meryll Rogge- janë të interesuar të veshin një klient të vërtetë, duke mos marrë parasysh mediat sociale verbuese ose aksesorët që ofrohen shpesh.
Duke folur pas skenës pas sfilatës së tij, Bellotti pyeti veten nëse idetë e rrobave të tij ishin të qarta për njerëzit që thjesht shikonin në internet, por rrënjësisht.
Ai filloi me pyetjen: “A mund të bëhet diçka e tepërt thelbësore?” Dhe ai po krijon gjëra, si një pallto e prerë bukur me një copë të butë pëlhure përgjatë shpinës, një fustan blu Yves Klein me njolla dhe një çarje të lartë të ngjitur dy herë përgjatë këmbës, dhe kostume të holla por jo të ngushta, që i sheh personalisht, i blen dhe kalon dhjetë vitet e ardhshme duke u ndjerë i emocionuar t’i veshësh.
Java u mbyll me Armani-n, tani pa themeluesin e saj të ndjerë dhe nën kujdesin e mbesës së Giorgio Armani-t, Silvana Armani. Konservatorizmi borgjez i markës është më i dukshëm sesa ishte nën stilistin e ndjerë, por kjo nuk ka rëndësi, sepse rrobat e saj neutrale të lehta, me detaje verbuese si një pallto me vija në ngjyrë burgundy dhe gri mbi pantallona të qepura dhe një xhaketë me rruaza, i bëjnë të gjithë, nga multimilionerët deri te studentët e kolegjit që blejnë pantallona Armani nga TheRealReal për 110 dollarë, të ndihen sikur zotërojnë një avion privat.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje