.png)
Gazeta Si – Ish-kryeministri irlandez, Leo Varadkar është takuar me Donald Trump katër herë gjatë karrierës së tij, me një strategji që ai e përmbledh si më poshtë: “Mos e provokoni bishën”.
Ai do të thotë se përparësia në takime ka qenë gjithmonë të shmanget me çdo kusht që presidenti amerikan të synojë vendin e tij, Irlandën, ose atë vetë, ose edhe të shohë një pretekst për ta bërë këtë.
Është një taktikë që udhëheqës të ndryshëm botërorë e përvetësuan gjatë dy mandateve të Trump, duke kërkuar mënyra për të shmangur zemërimin e tij dhe për të shmangur hakmarrjen e mundshme, qoftë politike apo komerciale.
Varadkar shërbeu nga viti 2017 deri në vitin 2020, gjatë pothuajse të gjithë mandatit të parë të Trump, dhe pastaj përsëri nga viti 2022 deri në vitin 2024 (kur Joe Biden ishte në detyrë).
Ai thotë se presidenca e dytë e Trump i duket më agresive “pas katër vitesh që e ashpërsoi”. Midis mandateve, Trump mbështeti teoritë e konspiracionit rreth humbjes së tij në zgjedhjet e vitit 2020 dhe i portretizoi gjyqet kundër tij (të cilat përfunduan me rizgjedhjen e tij), si persekutim politik.
Gjatë takimit të tyre të parë në vitin 2018, Trump e pyeti nëse dinte të luante golf. Varadkar tha se ishte i gatshëm të mësonte vetëm për të luajtur një raund me të.
Mund të duket si një bisedë qesharake, veçanërisht në fillim të një konference për shtyp, por golfi është më shumë sesa një argëtim për Trump: klubet që ai zotëron, të cilat i frekuenton shpesh, janë në thelb zyra qeveritare informale ku ai kryen biznes dhe negociata.
Udhëheqësit e huaj që e ndajnë këtë pasion me Trumpin e kanë shfrytëzuar atë për të fituar favorin e tij dhe për të kaluar më shumë kohë me të, sesa lejohet zyrtarisht: shpesh ka funksionuar (ish-presidenti i Koresë së Jugut, Yoon Suk-yeol, mori mësime golfi para një takimi, për shembull).
Varadkar thotë se në të vërtetë nuk mësoi kurrë të luante golf, por “në politikë, është gjithmonë e rëndësishme të ndërtosh një raport” dhe kjo është veçanërisht e vërtetë me një udhëheqës si Trump.
Është thelbësore të “përpiqesh të ndërtosh një marrëdhënie ballë për ballë, të marrësh numrin e tij të celularit dhe të flasësh drejtpërdrejt”, shpjegon Varadkar, “sepse personi i fundit me të cilin flet ndikon në mendimin e tij”.
Të qenit i paqëndrueshëm është tipar i njohura i Trump, pasi ai tenton t’i përafrojë qëndrimet e tij me ato të bashkëbiseduesve të tij, duke ndryshuar vazhdimisht mendje.
Për shembull, verën e kaluar Trump u takua me presidentin rus, Vladimir Putin dhe dukej se i ishte afruar më shumë qëndrimit të tij për luftën në Ukrainë (më vonë doli se gjërat kishin shkuar ndryshe).
Menjëherë pas kësaj, një grup udhëheqësish evropianë u dyndën në Shtëpinë e Bardhë për të provuar ta bindnin atë në anën e tyre. Në një moment gjatë takimit, Trump foli përsëri me Putinin, e kështu me radhë.
Trump njihet gjithashtu për një qasje shumë personale dhe jokonvencionale ndaj diplomacisë, duke anashkaluar kanalet institucionale dhe duke favorizuar një qasje transaksionale të frymëzuar nga bota e biznesit.
Varadkar e përjetoi këtë edhe para se Trump të bëhej president. Ai mori një telefonatë nga Trump në vitin 2014, kur ai ishte ministër i Turizmit dhe Trump ishte një zhvillues pasurish të paluajtshme, në lidhje me një vendpushim golfi që po blinte në Doonbeg të Irlandës.
Varadkar mendoi se ishte një shaka nga stafi i tij, por nuk ishte. Është e pazakontë që një biznesmen të kërkojë – dhe të marrë – kontakt të drejtpërdrejtë me një ministër nga një vend tjetër, por është emblematike e stilit të qetë të Trump (ai donte sqarime për një projekt parku eolik pranë vendpushimit).
Ajo telefonatë u bë një çështje e vogël politike për Varadkar, kur ai e zbuloi atë gjatë një vizite në Shtëpinë e Bardhë.
Si kryeministër, Varadkar i mbajti parasysh këto mësime. Qëllimi i tij ishte të parandalonte që “një vend i vogël si Irlanda të ishte shumë i fokusuar në radarin e Trump, sepse ai me siguri e dinte për deficitin tregtar”.
Çekuilibri midis importeve dhe eksporteve të SHBA-ve, si ai me Irlandën, ishte justifikimi shumë i dyshimtë për tarifat e mëdha që Trump vendosi ndaj shumë vendeve.
Varadkar kishte frikë nga hakmarrjet, veçanërisht për regjimin e favorshëm që i nxiti shumëkombëshet amerikane të zhvendosnin selinë e tyre në Irlandë, duke paguar miliarda euro në taksa që mbështesin buxhetin e begatë të shtetit.
“Dyshoj se ishte e qëllimshme, por në fund, reformat e tij tatimore rritën të ardhurat që morëm nga shumëkombëshet amerikane”.
Ka një moment në takimet e tyre që flet shumë për atë se si është të merresh me Trumpin. Ishte viti 2019, gjatë negociatave të Brexit-it, kur u fol shumë për mundësinë e një “kufiri të fortë” midis Irlandës (një shtet anëtar i Bashkimit Evropian) dhe Irlandës së Veriut (pjesa e Mbretërisë së Bashkuar që po largohej).
Varadkar tregoi se Trump i tha se në Irlandë do të ishin plotësisht të lumtur “me murin tënd”, duke tërhequr një paralele jorealiste me atë që ai donte në kufirin meksikan.
Nuk ishin situata të krahasueshme. Në rast të Brexit, skenari më i keq, që më vonë u shmang, do të kishte qenë rikthimi i kontrolleve doganore mbi kalimin e njerëzve dhe mallrave: jo ndërtimi i një muri apo militarizimi i kufirit, si me Meksikën.
Trump, shkurt, tregoi se dinte shumë pak për vendin që po vizitonte. “Presidenti është një kombinim shumë i çuditshëm i inteligjencës dhe mungesës së njohurive të vërteta apo kuriozitetit intelektual. Mendoj se kjo është shumë e rrezikshme”.
Varadkar thotë se presidentët dhe kryeministrat normalisht informohen për çështje si kufiri, ndoshta jo aq të njohura jashtë vendeve të përfshira, sepse ata lexojnë informimet e përgatitura për ta para takimeve. Kjo nuk ndodh me Trump.
Sipas Varadkar, disa nga deklaratat problematike të Trump mund të shpjegohen nga mungesa e përgatitjes së tij: për shembull, dy javë më parë, kur ai tha se ushtarët nga shumë vende anëtare të NATO-s kishin “mbetur pak prapa” gjatë luftës në Afganistan, një deklaratë që zemëroi disa qeveri.
Varadkar, megjithatë, e njeh aftësinë e jashtëzakonshme të Trump për të negociuar dhe manipuluar njerëzit, superiore ndaj asaj të politikanëve të karrierës.
Ai shton se duhet të jemi realistë për dy gjëra: Trump nuk interesohet veçanërisht për aleatët e tij dhe një marrëveshje me të nuk mund të pritet të zgjasë shumë.
E njëjta gjë vlen edhe për mirësinë. “Ai zakonisht është shumë i dashur dhe mikpritës në Shtëpinë e Bardhë; problemi është se nuk e di se sa do të zgjasë”.
Varadkar citon takimet e fundit të Trump me kryetarin e Bashkisë së Nju Jorkut, Zohran Mamdani, dhe presidentin kolumbian, Gustavo Petro, të cilat shkuan mirë personalisht, pavarësisht se u paraprinë nga kritika të ashpra nga Trump.
Ka pasur shembuj të kundërt: takime të bëra katastrofike nga paparashikueshmëria e Trump, siç ishte ai i shkurtit të vitit të kaluar me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelenski ose ai me presidentin e Afrikës së Jugut, Cyril Ramaphosa.
Varadkar, i cili aktualisht ndodhet në Shtetet e Bashkuara për Konferencën Europiane të Harvardit, arrin në përfundimin se, mirësjellja është një tipar i përbashkët edhe për udhëheqës të tjerë populistë, siç është britaniku Nigel Farage.
“Ata kanë dhuratën e të folurit qartë dhe të kenë sens humori. Një nga arsyet pse ne liberalët kemi më pak sukses në politikë, është se e marrim veten shumë seriozisht, ose flasim në një mënyrë teknike që njerëzit nuk e kuptojnë dhe kjo i largon edhe ata që përndryshe do të votonin për ne”.
Dorëheqja e Varadkar në vitin 2024 ishte e papritur. Si udhëheqës i partisë së qendrës së djathtë, Fine Gael, ai kishte qenë “taoiseach”-u më i ri (emri zyrtar irlandez galisht për zyrën e kryeministrit) deri në atë pikë; i pari që kishte deklaruar hapur homoseksualitetin dhe me origjinë pjesërisht të huaj (babai i tij është indian).
Pas 13 vitesh në qeveri dhe 20 si parlamentar, ai nuk ka mungesë të politikës aktive: “Është mirë të jem në gjendje të menaxhoj agjendën time, të jem në gjendje të flas më lirshëm dhe të mos duhet t’u përgjigjem të tjerëve për veprimet e mia”.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
