.png)
Një në shtatë njerëz në botë përdorin TikTok. Megjithatë, për kompaninë që qëndron pas një fenomeni të tillë, vitet e fundit kanë qenë një rrëmujë e vërtetë.
Shqetësimet në lidhje me aplikacionin u shfaqën për herë të parë më shumë e pesë vite më parë, duke e shtyrë Presidentin Trump, në mandatin e tij të parë, të nënshkruante një urdhër ekzekutiv që synonte heqjen e TikTok nga Amerika.
Ligjvënësit ishin të shqetësuar se qeveria kineze mund të hynte në të dhënat e përdoruesve të 200 milionë amerikanëve që përdorin aplikacionin dhe ndoshta të manipulonte burimet e tyre.
Për t’iu përgjigjur këtyre shqetësimeve, kompania mëmë e TikTok, ByteDance, nisi Projektin Texas, duke ruajtur të dhënat e përdoruesve amerikanë në servera vendas të drejtuar nga Oracle në pronësi amerikane. Kompania gjithashtu zhvendosi selinë e saj në Singapor dhe Los Angeles, pjesërisht për t’u distancuar nga rrënjët e saj kineze.
Këto u panë si lëshime të rëndësishme në atë kohë. Por përsëri, në vitin 2024 Kongresi miratoi një ligj që kërcënonte ta ndalonte plotësisht aplikacionin, përvec nëse Byte Dance që nënshkruan një marrëveshje për të ndarë aplikacionin amerikan nga pjesë tjetër e biznesit të saj global nën një numër të ri kompanish që përfshinte edhe Oracle.
TikTok mbetet aktiv në një treg kritik, por kushtet nënvizojnë kompromiset dhe kufizimet me të cilat ByteDance, dhe ndoshta firma të tjera kineze të teknologjisë, mund të përballen ndërsa përpiqen të zgjerohen globalisht.
Si arritëm deri këtu?
Rivaliteti SHBA-Kinë ka bërë që Uashingtoni dhe Pekini të godasin firmat e njëri-tjetrit për shkak të shqetësimeve për sigurinë kombëtare.
Megjithatë, në luftën më të fundit tregtare, TikTok u bë “frut” që Kina mund të ofronte në këmbim të lëshimeve të tjera të rëndësishme, si produktet bujqësore amerikane.
Marrëveshja i lejon Kinës ta paraqesë rezultatin si një fitore, duke eksportuar teknologji sipas kushteve të veta, ndërsa fiton ndikim në negociatat më të gjera tregtare.
ByteDance do të ruajë aksesin në 200 milionë përdoruesit dhe 7.5 milionë bizneset e Amerikës, por humbet kontrollin mbi algoritmin dhe të dhënat e TikTok.
Në vend të kësaj, kompania do t’ia licencojë algoritmin entitetit të ri amerikan, në një marrëveshje që administrata Trump e ka vlerësuar në 14 miliardë dollarë.
“Fuqia e TikTok qëndron në grafikun e përmbajtjes së tij, një algoritëm që mëson nga mijëra sinjale përdoruesish për të ofruar video hiper-relevante dhe shumë problematike”, tha Kelsey Chickering, analiste.
“Me një sipërmarrje të përbashkët amerikane që ritrajnon atë algoritëm mbi të dhënat vendase, përvoja do të ndryshojë dhe një gjë është e sigurt: TikTok në Amerikë nuk do të jetë i njëjtë.”
Ky ndryshim mund të ketë efekte anësore për reklamuesit dhe krijuesit për shkak të ndryshimeve.
Krijuesit mund të shohin që angazhimi i tyre të tkurret, veçanërisht sepse viraliteti global do të pësojë një goditje dhe përmbajtja e mëparshme që u përhap në një rajon mund të bëhej popullore në SHBA organikisht. Një algoritëm vetëm për SHBA-në mund ta dobësojë këtë, duke i detyruar markat të ristrukturojnë marrëveshjet dhe ndoshta t’u duhet të paguajnë më shumë për ekspozimin në SHBA.
Të ardhurat globale të TikTok u vlerësuan të ishin 20-26 miliardë dollarë në vitin 2024, afërsisht 10 miliardë dollarë nga të cilat erdhën nga SHBA-ja, me reklamat që përbëjnë një pjesë të madhe.
Ndryshimet ka të ngjarë të dëmtojnë rezultatin financiar të TikTok në SHBA, por ByteDance mban një pjesë prej 19.9% dhe për këtë arsye një pjesë të fitimeve.
Ritrajnimi i algoritmit mund të ketë gjithashtu pasoja për zhvillimin teknologjik të ByteDance.
Funksionimi i algoritmeve të ndara në SHBA dhe globalë, ndarja e fuqisë punëtore dhe qeverisja paralele shtojnë kostot e inxhinierisë, ngadalësojnë inovacionin dhe shtojnë kompleksitetin operacional, thotë Charlie Dai, analist.
Përvoja në Indi
ByteDance është përballur me pengesa politike dhe rregullatore më parë.
Humbja e Indisë në vitin 2020, atëherë tregu më i madh i TikTok, me 200 milionë përdorues, ishte një pengesë shumë më e madhe se çdo ndërprerje e mundshme në SHBA, thotë Chris Stokel-Ëalker, autor i “TikTok Boom: The Inside Story of the Ëorld’s Favourite App”.(Bumi i TikTok, historia e aplikacionit të preferuar).
Por, thotë ai, edhe “pengesa” e Indisë nuk ishte një pengesë e madhe.
“Ata kanë vazhduar të tregojnë rritje pavarësisht këtyre sfidave.”
Vështirësitë si në SHBA ashtu edhe në Indi kanë një fije të përbashkët: ato u shkaktuan nga tensionet gjeopolitike.
Ndalimi i Indisë, megjithatë, nuk kishte për qëllim vetëm TikTok, ai synonte Kinën më gjerësisht, me afërsisht 200 aplikacione të bllokuara në të gjithë vendin. Dhe ndërsa ky ndalim hapi derën për shfaqjen e platformave vendase, asnjëra nuk i është afruar suksesit të TikTok.
Për disa, marrëveshja me TikTok në mënyrë të pashmangshme sjell krahasime me Huaëei, një tjetër kampion kinez i teknologjisë, ambiciet globale të të cilit janë riformësuar nga gjeopolitika.
Por ka dallime të mëdha, Huaëei është bllokuar në mënyrë efektive nga tregjet perëndimore pasi sanksionet amerikane ndërprenë aksesin në infrastrukturën kritike 5G.
Në të kundërt, TikTok është lejuar të mbetet, megjithëse me kushte kufizuese për ByteDance.
Chris Stokel-Ëalker thotë se kjo pasqyron një ndryshim në mënyrën se si qeveritë po i përgjigjen kompanive kineze të teknologjisë.
Disa janë përjashtuar krejtësisht; të tjerave u lejohet të operojnë, por vetëm brenda kufijve politikë dhe rregullatorë të përcaktuar mirë.
Një kampion vendas
Ndërsa TikTok po riformësohet jashtë vendit, ai ka kontroll të plotë mbi Douyin, aplikacionin e tij simotër kinez, i cili është jashtëzakonisht i suksesshëm në vetvete brenda Kinës.
Douyin formon një shtyllë thelbësore të biznesit të ByteDance pasi është fitimprurës, i lidhur politikisht dhe i aftë të mbizotërojë sepse është përgjegjës për trajnimin e algoritmit mbi të dhënat në të cilat ka akses të plotë.
Por ByteDance po kujdeset gjithashtu për të ardhmen, duke investuar në qendra të dhënash, cloud dhe Inteligjencë Artificiale, duke nënvizuar përpjekjet e kompanisë për të diversifikuar përtej aplikacioneve të konsumatorëve të udhëhequra nga reklamat.
Chris Stokel-Ëalker argumenton se gjendja e vështirë e TikTok nuk ka të bëjë më me sigurinë e të dhënave, por me atë se kush kontrollon fjalën, kulturën dhe ndikimin në SHBA.
Trump nuk e ka pëlqyer kurrë që Kina mund të jetë duke formësuar kulturën amerikane, thotë ai.
Realiteti është se ByteDance do të vazhdojë të operojë TikTok në SHBA, por me kufizime të dallueshme. Dhe kjo mund të përhapet në tregje të tjera në të cilat planifikon të zgjerohet, me rregullatorët që kërkojnë më shumë kontroll mbi teknologjinë kineze.
Ekspertë të tjerë kanë thënë se aspekti i licencimit të marrëveshjes mund të formojë një model për mënyrën se si kompanitë e tjera kineze të teknologjisë zgjerohen globalisht në një mjedis me mosbesim në rritje ndaj Pekinit.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
