.png)
Shkrimtari i madh izraelit, Abraham B. Yehoshua, shpjegon pse antisemitizmi, si Covid, nuk luftohet vetëm me një “dozë të parë”, por nevojiten disa.
“Unë kam lindur në Izrael, jam brezi i gjashtë në këtë vend. Ndonjëherë familja ime dhe unë e gjenim veten për një kohë të shkurtër jashtë Izraelit, për studime ose punë, kryesisht në Francë, Angli dhe Shtetet e Bashkuara, por kurrë nuk kam përjetuar urrejtje antisemite, pavarësisht se nuk e kam fshehur kurrë judaizmin tim”, shprehet dramaturgu Yehoshua.
Edhe luftën me palestinezët apo me arabët e tjerë nuk e konsideroj një luftë antisemite, por një luftë territoriale siç u ndodh shumë popujve në mbarë botën.
Megjithatë, antisemitizmi ende më ndjek shumë, sikur të ishte një sëmundje, një sëmundje që mund ta shtyjë antisemitin të kryejë akte çmendurie dhe mizori kundër hebreut. Në fund të Luftës së Dytë Botërore, kur ushtritë aleate rrethuan Berlinin, Hitleri, i cili po përgatitej të bënte vetëvrasje në bunker, shkroi një testament shumë të çuditshëm në të cilin fajësonte hebrenjtë për humbjen.
Shkrimtari izraelit, Abraham B. Yehoshua
Kështu ai shkroi dy ditë para se të qëllonte veten: “Gabimi im i madh ishte se nuk vlerësova ndikimin vendimtar të hebrenjve te anglezët të udhëhequr nga Churchill. Brezat do të kalojnë dhe mbi rrënojat e qyteteve tona do të shkëlqejë edhe një herë zjarri i urrejtjes për racën që mban përgjegjësinë për gjithë tmerrin që na ka ndodhur: Judaizmin ndërkombëtar dhe bashkëpunëtorët e tij”.
Si për të thënë se krimineli më i madh në histori ishte i aftë të mendonte se shkatërrimi i Gjermanisë nuk ishte për shkak të krimeve të tij të tmerrshme dhe agresionit të tij brutal, por njerëzve më të dobët nga të gjithë, popullit hebre, një të tretën e të cilit ai vetë e shfarosi, madje shumë lehtë. Antisemitizmi, urrejtja ndaj hebrenjve, frika nga hebrenjtë dhe fantazitë e çmendura që rrjedhin prej tij, mund ta shtyjnë antisemitin drejt gjesteve kriminale që përfundimisht çojnë, si në rastin ekstrem të Gjermanisë naziste ose atë, ndoshta më pak serioze, vitet e fundit të regjimit të Stalinit në Rusinë Sovjetike, deri në rrënimin dhe shkatërrimin e vetë antisemitit.
Dhe meqenëse sëmundja është e gjatë dhe daton që nga lashtësia, para ardhjes së krishterimit, dhe ka tërhequr zvarrë popujt, fetarë dhe laikë, djathtas e majtas, është e nevojshme, si kundër një epidemie, të vaksinohen johebrenjtë kundër antisemitizmit. Dhe siç kemi mësuar në dy vitet e fundit të pandemisë Covid-19, një vaksinë e vetme nuk mjafton kurrë, duhet ta përsërisim domosdoshmërisht dhe ndoshta të ndryshojmë herë pas here formulën.
Kështu është edhe me antisemitizmin. Është e nevojshme që herë pas here të tërhiqet vëmendja e atyre që nuk janë hebrenj, në mënyrë që ata të kuptojnë se çfarë antisemitizmi zgjon tek ata, që nxit një urrejtje të tillë, cilat janë përbërësit, rrënjët e tij dhe si është e mundur për ta kundërshtuar atë, pa hequr dorë nga një kritikë e drejtë dhe legjitime ndaj këtij apo atij hebreu. Dhe ashtu si shteti i Izraelit, p.sh., ka të drejtën absolute të ekzistojë, gjithashtu çdokush ka të drejtë ta kritikojë atë, nëse kritika është konkrete dhe e arsyetuar për këtë apo atë gjest, pa u kapur në rrjetën e antisemitëve.
Nga ana tjetër, edhe hebrenjtë duhet të kuptojnë se çfarë është antisemitizmi, nga vjen ai dhe të jenë të kujdesshëm që të mos refuzojnë kritikat negative duke argumentuar se ajo është një kritikë antisemitike që për këtë arsye nuk ka nevojë të trajtohet. Me pak fjalë, hebreu duhet të shqyrtojë kritikat ndaj tij dhe ta përballojë atë në mënyrë konkrete, pa u strehuar nën ombrellën që çdo kritikë e shndërron automatikisht në antisemitizëm.
Prandaj, dita e përkujtimit për çlirimin e kampit të Aushvicit nga Ushtria e Kuqe në janar 1945 mund të shihet, si të thuash, si një injeksion vaksine, një dozë përforcuese që synon të forcojë antitrupat që të gjithë duhet të kemi në shpirtin tonë kundër të gjitha formave të tjera të racizmit apo nacionalizmit.
Studimi dhe kërkimi mbi antisemitizmin, veçanërisht për vrasjen e miliona hebrenjve, të moshuarve, grave dhe fëmijëve, gjatë Luftës së Dytë Botërore, la një gjurmë shumë të thellë në ekzistencën e hebrenjve, për mirë ose për keq. Ata madje mund të shpjegojnë politikën e deritanishme të shtetit të Izraelit. Ndjej se në krahun tim është gdhendur edhe numri i tatuazhuar në krahun e çdo të burgosuri të Aushvicit dhe duhet të di ta interpretoj me sjelljen time dhe me qëndrimet e mia politike dhe morale.
Do të doja që të rinjtë, ndërgjegjja dhe kujtesa e të cilëve janë kaq të largëta nga ajo luftë e tmerrshme që u zhvillua në Europë, në zemër të botës së qytetëruar, të mos harrojnë luftën që iu bë hebrenjve, një kombi të gjymtuar, por që nuk e ka humbur vullnetin për të vazhduar të ekzistojë, megjithëse kërcënimi i shkatërrimit nuk është shuar ende. Vetë gjermanët bënë një ekzaminim të mirë të ndërgjegjes pas asaj lufte dhe, për mendimin tim, kjo është arsyeja pse ata kanë arritur majat në disa fusha në dekadat e fundit.
Lufta e Dytë Botërore është një udhëkryq për qytetërimin perëndimor, dhe mësimi dhe studimi i ngjarjeve të luftës është ende thelbësor për të gjithë ne.
Marrë nga La Repubblica, përshtati në shqip Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
