.png)
Dymbëdhjetë vjet pas lindjes së Bitcoin, qeveritë janë ende duke luftuar për të përballuar kriptovalutat. Britania ka ndaluar Binance, një website që kryen shkëmbimet e kriptos dhe rregullatorët e Bashkimit Europian duan që transaksionet të jenë të gjurmueshme.
Më 3 gusht Gary Gensler, kreu i Komisionit Amerikan të Letrave me Vlerë dhe Shkëmbim, tha se tregjet e kriptomonedhës ishin “të mbushura me mashtrime dhe abuzime” dhe i bëri thirrje Kongresit t’i japë agjencisë së tij kompetenca të reja rregullatore. Çmimi i Bitcoin, kriptomonedhës më të madhe, rrotullohet me një fjalë të rregullatorëve.
Qeveritë kanë një detyrim për të luftuar mashtrimin, evazionin fiskal dhe pastrimin e parave që pllakosin botën e kriptove. Konfiskimet e Bitcoin nga policia sugjerojnë se ata po bëhen më të zellshëm.
Çështja më e vështirë me të cilën ata duhet të merren është nëse kriptovalutat kërcënojnë sistemin financiar. Nëse Bitcoin shembet , kripto “stresi” ynë sugjeron që mbajtësit e tij do të humbnin qindra miliarda dollarë, por që pasojat do të ishin të menaxhueshme. Megjithatë, ekziston një rrezik tjetër i paraqitur nga “monedhat e qëndrueshme”, një lloj i veçantë i kriptomonedhës që e lidh vlerën e saj me paratë konvencionale.
Premtimet për stabilitet shpesh çojnë në kriza financiare. Për shkak se bankat ofrojnë depozita që mund të shlyhen sipas kërkesës dhe sipërfaqësisht pa rrezik, mbështeten nga aktive afatgjata, më pak likuide dhe më të rrezikshme. Monedhat Stable janë të ngjashme. Më e madhja, Tether, ka emetuar monedha me vlerë 62 miliardë dollarë, të cilat thotë se janë të këmbyeshme për një dollar. Por nga asetet që mbështesin këto kripomonedha , vetëm rreth 5% ishin para të gatshme ose bono thesari, sipas raporteve publike të Tether. Aty thuhet se do të përditësojë shifrat së shpejti dhe se “është mbështetur plotësisht nga rezervat.
Shumica e aktiveve ishin të rrezikshme, rreth gjysma e tyre ishin letra komerciale. Rritja e Stablecoins nga një vlerë prej 14 miliardë dollarë në gusht 2020 në mbi 100 miliardë dollarë sot u ka dhënë atyre një përgjegjësi të madhe financiare. Tether zotëron letra komerciale me vlerë mbi 30 miliardë dollarë, gjë që ndoshta e bën atë investitorin e shtatë më të madh të klasës së aseteve, jo shumë larg fondeve të drejtuara nga Vanguard dhe BlackRock, sipas JPMorgan Chase.
Pak monedha të qëndrueshme japin të dhëna për bilancet e tyre. Publikimet e Tether për ndarjen e aseteve të tij janë të dobëta dhe bien shumë poshtë standardeve që kërkon një bankë.
Në shkurt Tether ishte në mesin e të pandehurve që ranë dakord për një gjobë prej 18.5 milion dollarë me Prokurorin e Përgjithshëm të Nju Jorkut, i cili tha se në vitin 2017 Tether kishte mashtruar tregun për mbështetjen e tij në dollarë amerikanë dhe se nuk kishte zbuluar me saktësi transferimin e 625 milion dollarëve të tij asete për Bitfinex, një platformë tregtare online. Tether thotë se fondet u paguan dhe se ajo ka një “angazhim total për transparencën”.
Nuk është çudi që Gensler i quan kriptovalutat një Perëndim i egër. Disa politikëbërës kanë krahasuar monedhat e qëndrueshme me periudhën e “bankimit falas”, kur kartëmonedhat e lëshuara privatisht me mbështetje të pasigurt dhe me vlerë qarkulluan në ekonominë amerikane në shekullin e 19 -të. Një krahasim më i dobishëm është me fondet e tregut të parasë, të cilat u krijuan në vitet 1970 për të anashkaluar rregullat që kufizojnë interesin që bankat mund të paguajnë tek depozituesit. Pasi premtuan se do të ruanin vlerën e aksioneve të tyre në një dollar, fondet e tregut të parasë shpërthyen në vitin 2008 në krizën financiare globale.
Tatimpaguesit amerikanë ndërhynë për të parandaluar një shitje të zjarrtë të aseteve të tyre dhe një përplasje në tregun e letrave komerciale, nga e cila varet ekonomia reale. Një kolaps i monedhave të qëndrueshme mund të rezultojë njësoj.
Rregullatorët duhet të veprojnë shpejt. Ata që nuk respektojnë duhet të shkëputen nga sistemi financiar, për të ndaluar që njerëzit të zhyten në një kripto-ekosistem të parregulluar. Politikëbërësit kanë të drejtë të japin alarmin, por nëse monedhat e qëndrueshme vazhdojnë të rriten, qeveritë do të duhet të lëvizin më shpejt për të kontrolluar rreziqet.
Mund të jetë joshëse të ndalosh monedhën e qëndrueshme, veçanërisht nëse bankat qendrore lëshojnë monedhat e tyre digjitale, aq sa kartëmonedhat private u zëvendësuan me monopole qeveritare mbi paratë fizike.
Megjithatë, është e mundur që monedhat e qëndrueshme të rregulluara të sektorit privat do të sjellin përfitime, të tilla si bërja e pagesave ndërkufitare më e lehtë, ose lejimi i vetë-ekzekutimit të “kontratave të zgjuara”. Rregullatorët duhet të lejojnë eksperimente, qëllimi i të cilëve nuk është thjesht shmangia e rregullave financiare. Por së pari ata duhet të parandalojnë përsëritjen e rreziqeve me të cilat bota është shumë e njohur.
Burimi: The Economist/Përshtati: Gazeta “SI”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
