Njerez

Super të pasurit janë të mirë apo të këqinj për shoqërinë?

Pabarazia botërore është “jashtë kontrollit” për shkak të sistemeve të njëanshme ekonomike që përjashtojnë shumë gra, ndërsa lejojnë miliarderët që bëjnë pak për shoqërinë, të krijojnë pasuri të jashtëzakonshme.

Këtë konkluzion e jep Oxfam international.

Bamirësia po u bën thirrje qeverive të zbatojnë politika që lehtësojnë barrën për gratë që ofrojnë kujdes për fëmijët dhe të moshuarit, shpesh për pak ose pak pagesa. Oxfam sugjeron taksa më të larta për të pasurit, dhe më shumë shpenzime nga qeveritë kombëtare për kujdesin e fëmijëve dhe shëndetit.

Raporti vjetor i Oxfam-it për pabarazinë u botua përpara Forumit Ekonomik Botëror në Davos, Zvicër, i cili çdo vit mbledh shumë nga njerëzit më të pasur dhe me ndikim në botë. Ndër gjetjet kryesore të raportit:

2,153 miliarderët e botës kanë më shumë pasuri se 4.6 miliardë njerëz.

22 burrat më të pasur kanë më shumë pasuri sesa të gjitha gratë në Afrikë. Sipas Kombeve të Bashkuara, janë 326 milion gra të moshës 20 vjeç e lart.

1% e më të pasurve në botë kanë më shumë se dyfish pasuri sesa 6.9 miliardë njerëz.

Vlera e punës në kujdesin social pa pagesë nga gratë e moshës 15 vjeç e lart është 10.8 trilion dollarë në vit.

Numri i miliarderëve është dyfishuar gjatë dekadës së kaluar.

Raporti prej 63 faqesh argumenton se liderët botërorë nuk po bëjnë sa duhet për të adresuar hendekun e zgjerimit midis të varfërve dhe të pasurve. Ai përqendrohet këtë vit në politikat që lejojnë burrat të dominojnë në radhët e larta të biznesit dhe qeverisë.

Pabarazia ekonomike, argumenton raporti, bazohet në pabarazinë gjinore.

“Gratë po mbështesin ekonominë e tregut me punë të papaguar dhe të lirë dhe ata gjithashtu po mbështesin shtetin duke siguruar kujdes që duhet të sigurohet nga sektori publik”, thuhet në raport. “Kjo punë e papaguar po ushqen një sistem ekonomik seksist që merr nga shumë njerëz dhe i fut paratë në xhepat e atyre pak”.

Oxfam paralajmëron se popullsia në plakje dhe shkurtimet në shërbimet publike kërcënojnë të rrisin barrën për punëtorët e kujdesit social dhe do të shkaktojnë pabarazi të mëtejshme.

“Si niveli dramatik i pabarazisë ekonomike, ashtu edhe kriza e përkujdesjes mund të trajtohet, por duhet të krijohen përpjekje të bashkërenduara dhe vendime të guximshme politike për të ndrequr dëmin e bërë dhe për të ndërtuar sisteme ekonomike që kujdesen për të gjithë qytetarët”, thuhet në raport.

Grupi rekomandon që qeveritë të punojnë për ndërtimin e sistemeve të kujdesit kombëtar, ofrimin e shërbimeve publike falas dhe rritjen e taksave për të pasurit. Ai gjithashtu sugjeron që vendet duhet të përpiqen të kufizojnë ndikimin e korporatave dhe të super të pasurve.

Raporti vjen në mes të një debati në rritje, përfshirë Shtetet e Bashkuara, nëse miliarderët janë të mirë apo të këqinj për shoqërinë.

Disa njerëz argumentojnë se super të pasurit janë një nënprodukt i një sistemi të suksesshëm kapitalist që krijoi klasën e mesme. Të tjerë thonë se taksimi i miliarderëve shumë më tepër do të çonte në një botë më të drejtë dhe të barabartë. Çështja ka ndarë kandidatët për presidentë demokratë, dy prej të cilëve, Tom Steyer dhe Michael Bloomberg, të cilët janë vetë miliarderë.

Oxfam argumenton se sistemi kapitalist është i prishur sepse lejon që monopole të lulëzojnë dhe përqendrojnë pasurinë në pak duar.

“Shqyrtimi i origjinës së pasurisë së super të pasurve dhe si vendoset ajo pasuri, hedh dyshime serioze në vlerën e tyre për ekonominë dhe shoqërinë tonë,” thuhet në raport./CNN/

Më Shumë