.png)
Gazeta Si – Në vitin 2009, në San Francisko, Google filloi testet e para rrugore të një makine pa shofer. Nga këto eksperimente, lindi Waymo, e cila mbetet e vetmja kompani amerikane që ofron një shërbim “robo-taksi” për tregun masiv, me autonomi të nivelit 4 (nga 5 të mundshme).
Megjithatë, në Kinë, tre kompani tashmë ofrojnë një shërbim të krahasueshëm me atë të Waymo: Apollo Go (në pronësi të motorit të kërkimit Baidu), WeRide dhe Pony.ai.
Përveç këtyre, janë BYD dhe Xiaomi, të cilat aktualisht ofrojnë drejtim autonom të nivelit 2 (“autonomi e pjesshme”), dhe një numër startup-esh që zhvillojnë furgonë, minibusë dhe automjete për dërgesa në shtëpi.
Edhe duke marrë parasysh kompanitë e tjera amerikane që kanë investuar në këtë sektor, të tilla si Tesla dhe Zoox (një startup në pronësi të Amazon), tregu kinez i makinave pa shofer është shumë më i mbushur dhe dinamik se ai perëndimor.
Sipas të dhënave nga grupi i ekspertëve amerikan, Projekti i Studimeve Speciale Konkurruese, kompanitë kineze i kanë tejkaluar homologët e tyre amerikanë, si në kilometrat e përshkuar (239 milionë kundrejt 170 milionë), ashtu edhe në numrin e udhëtimeve të ofruara me pasagjerë (rreth 30 milionë kundrejt 20 milionë). Megjithatë, këto të dhëna nuk e përshkruajnë plotësisht gjendjen e industrisë kineze.
Ndërsa shumica e investimeve në Shtetet e Bashkuara janë përqendruar në shërbimin e transportit me pagesë, kompanitë kineze janë përqendruar në aplikime të tjera, të tilla si shpërndarja në shtëpi, logjistika dhe pastrimi i rrugëve.
Sipas buletinit të industrisë, “ChinaTalk”, deri në fund të vitit 2024, mbi gjashtë mijë automjete shpërndarjeje po përdoreshin në mbi njëqind zona metropolitane kineze nga kompani lokale, si Neolix, Zelos dhe Cainiao (kjo e fundit në pronësi të Alibaba-s).
Përhapja e automjeteve vetë-drejtuese në Kinë po nxitet nga një kombinim faktorësh industrialë dhe politikë.
Në nivelin politik, nxitja kryesore është krijimi i “zonave pilot” brenda qyteteve, ku infrastruktura teknologjike dhe modelet e trafikut po modifikohen për të lehtësuar funksionimin e këtyre automjeteve.
Kjo strategji quhet “integrimi automjet-rrugë-re” (che lu yun yitihua, 车路云一体化) dhe i referohet bashkëpunimit midis automjeteve autonome dhe një infrastrukture qyteti të përbërë nga kamera, sensorë, hartëzim digjital dhe shërbime cloud, të afta të përpunojnë kërkesat e nevojshme që automjetet të funksionojnë në mënyrë të sigurt.
Kjo qasje kërkon bashkëpunim të ngushtë midis kompanive të teknologjisë dhe qeverive lokale. Në vitin 2024, buletini “Sinocities” raportoi mbi zhvillimin e njërës prej këtyre zonave të para pilot, të krijuara në zonën Yizhuang, në juglindje të Pekinit qendror.
Në atë rast, autoritetet e qytetit i dhanë një subvencion Baidu-s, njërës prej kompanive që zhvillonte këtë lloj teknologjie, duke blerë softuerin dhe harduerin e saj për drejtim autonom.
Në këmbim, qeveria lokale mori të dhëna të përmirësuara të trafikut lokal dhe instalimin e kamerave të reja, të cilat qeveria kineze dihet se i përdor edhe për programet e saj të mbikëqyrjes.
Një faktor i dytë që shpjegon përhapjen e automjeteve vetë-drejtuese në Kinë, lidhet me kontrollin e të ashtuquajturit “grumbull teknologjik”.
Ky term i referohet grupit të elementëve (hardware, software, materiale dhe zinxhirë furnizimi) thelbësorë për zhvillimin dhe prodhimin e një teknologjie të caktuar.
Përveç kontrollit të një pjese të madhe të prodhimit industrial në sektorin e teknologjisë, Kina zotëron gjithashtu midis 80 dhe 90 përqind të metaleve të rralla globale, thelbësore për prodhimin e baterive dhe komponentëve elektronikë.
Për më tepër, në drejtimin autonom, Kina kontrollon afërsisht 90 përqind të tregut për LiDAR, sensorët e radarit thelbësorë për krijimin e hartave tre-dimensionale të nevojshme për drejtimin autonom.
Sa i përket Waymo-s, kompania ka vendosur të zhvillojë sensorët e saj LiDAR brenda kompanisë, pjesërisht për të mbrojtur veten nga pasojat e mundshme nga lufta tregtare midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës.
Megjithatë, fakti që teknologjia LiDAR e Waymo-s është “pronësore” dhe për përdorim ekskluziv të kompanisë, ka bërë që pjesa tjetër e industrisë të mbështetet gjithnjë e më shumë te furnizuesit kinezë, siç janë Hesai, Robosense dhe Huawei.
Falë këtij kombinimi të avantazheve konkurruese dhe politikave industriale, kompanitë kineze kanë arritur të zgjerohen jashtë vendit më shpejt se homologët e tyre amerikanë.
Gazeta “South China Morning Post” raportoi mbi përhapjen e shërbimeve kineze në vendet e Lindjes së Mesme, të cilat i quajti “fushë testimi” për këtë strategji ndërkombëtare.
Vetëm WeRide synon të ketë një flotë prej 1,000 automjetesh në të gjithë rajonin deri në fund të vitit 2026, ndërsa Pony.ai ka filluar testet rrugore në Dubai.
Diçka e ngjashme po ndodh në Evropë. Kompania kineze “Momenta”, e cila furnizon sisteme të asistuara drejtimi për “Toyota”-n dhe “General Motors”, po bashkëpunon me Uber-in për të sjellë një shërbim robot-taksi në Mynih, Gjermani, ndërsa Stellantis dhe Pony.ai janë partnerizuar për një shërbim të ngjashëm në të gjithë Evropën.
Tetorin e kaluar, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen gjithashtu nxiti për miratimin e kësaj teknologjie, duke propozuar krijimin e një rrjeti qytetesh-pilot në të gjithë Bashkimin Evropian për të testuar përdorimin e makinave vetë-drejtuese.
Midis tyre janë gjashtëdhjetë bashki italiane, përfshirë Milanon dhe Torinon, të cilat tashmë kanë shprehur interes për iniciativën. “Makinat vetëdrejtuese janë tashmë një realitet në Shtetet e Bashkuara dhe Kinë”, tha von der Leyen. “Ato duhet të jenë edhe këtu në Evropë”.
Interesi i industrisë kineze në tregun evropian është gjithashtu pasojë e ndalimit të vendosur nga Shtetet e Bashkuara në janar 2025, i cili u ndaloi kompanive kineze të testonin teknologjitë e tyre në tokën amerikane.
Dong Li, drejtor teknik i kompanisë kineze QCraft, i tha “Reuters” se “Evropa është në zemër të zgjerimit tonë global”, duke e përshkruar kuadrin rregullator të BE-së si më pak armiqësor se ai i SHBA-së.
Megjithatë, kompanitë kineze nuk janë të vetmet që po bëjnë lëvizje. Ëaymo aktualisht po teston shërbimin e saj në Londër dhe Tokio, ku pritet të fillojë operacionet deri në fund të vitit.
Për më tepër, në shkurt, një kompani britanike e quajtur Wayve, mori 1.2 miliardë $ investime për të zhvilluar sisteme autonome për t’u licencuar prodhuesve të automjeteve.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje