.png)
A mund t’i besohet inteligjencës artificiale një vendim se cili pacient duhet të marrë një organ të rrallë? Një studim i ri nga studiues të Universitetit Shtetëror të Penn zbulon se modelet e inteligjencës artificiale mund të marrin vendime ndryshe nga njerëzit dhe të thjeshtojnë çështje që në mjekësi kërkojnë gjykim të ndërlikuar.
Studiuesit testuan modele të mëdha gjuhësore (LLM) me skenarë hipotetikë ku dy pacientë, të dy të kualifikuar për një veshkë, konkurronin për të njëjtin organ. Pacientët ndryshonin në moshë, gjendje shëndetësore dhe zakone të konsumit të alkoolit.
Rezultatet treguan një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën e arsyetimit. Njerëzit i jepnin më shumë peshë moshës dhe merrnin parasysh disa faktorë njëkohësisht. Modelet e AI-së, në shumë raste, përqendroheshin te një faktor i vetëm, veçanërisht te konsumi i alkoolit.
Sipas studiuesve, kjo tregon se AI mund të mos e trajtojë një vendim etik me të njëjtën nuancë si një vendimmarrës njerëzor.
Një tjetër ndryshim ishte mënyra se si trajtohej pasiguria. Njerëzit ishin më të prirur të pranonin se në raste të tilla nuk ekziston gjithmonë një përgjigje e vetme dhe objektivisht e drejtë. Ndërsa modelet e AI shfaqnin më shumë siguri në zgjedhjen e një pacienti.
“Kur ndajmë diçka të rrallë, qoftë një veshkë, një punë apo një burim tjetër, nuk ka gjithmonë një përgjigje të vetme objektivisht të saktë”, tha John Dickerson, bashkëpunëtor në studim.
AI po hyn gjithnjë e më shumë në mjekësi
Modelet e inteligjencës artificiale po përdoren gjithnjë e më shumë në shëndetësi, nga mbështetja e mjekëve në diagnozë dhe planifikimin e trajtimit deri te analizimi i të dhënave dhe menaxhimi i burimeve.
Por përdorimi i tyre në vendime me pasoja të drejtpërdrejta për jetën e pacientëve ngre pyetje të tjera. Një algoritëm mund të analizojë shpejt mijëra të dhëna, por vendimi se kush duhet të përfitojë nga një burim i kufizuar, si një organ transplantimi, përfshin edhe konsiderata morale dhe njerëzore.
Hadi Hosseini, drejtuesja e studimit, theksoi se modelet mund të fokusohen tepër në një karakteristikë të pacientit, në vend që të balancojnë faktorët e ndryshëm.
Studiuesit nuk propozojnë që AI të zëvendësojë mjekët në vendime të tilla. Përkundrazi, ata argumentojnë se, ndërsa përdorimi i teknologjisë zgjerohet, është e rëndësishme të kuptohet se si modelet marrin vendime dhe nëse rekomandimet e tyre përputhen me vlerat njerëzore.
Në rastin e transplanteve, pyetja nuk është vetëm kush ka më shumë gjasa të përfitojë nga organi, por edhe se cilat parime duhet të udhëheqin një vendim kur dy pacientë janë të dy të denjë për trajtim.
Për këtë arsye, studimi ngre një pyetje që do të bëhet gjithnjë e më e rëndësishme me përhapjen e IA-së në spitale: sa larg duhet të lejojmë një algoritëm të shkojë kur vendimi nuk është thjesht mjekësor, por edhe etik?
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje