.png)
Agjencia Evropiane e Hapësirës po shqyrton investime të mëdha për të zhvilluar sisteme autonome të transportit hapësinor, për të zvogëluar varësinë nga SHBA-ja dhe për të forcuar industrinë evropiane.
Evropa synon të mos varet më nga vendet e tjera për dërgimin e astronautëve të saj në hapësirë. Më 15 dhjetor, në Romë, vendet anëtare të Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA) do të diskutojnë të ardhmen e eksplorimit hapësinor dhe investimet e nevojshme për të rritur autonominë e kontinentit.
Në fokus janë zhvillimi i sistemeve të transportit me ekuipazh, e ardhmja pas Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor dhe zgjerimi i pranisë evropiane në Hënë, me synime afatgjata edhe drejt Marsit.
10 miliardë euro për fluturimet me ekuipazh
Drejtori i Përgjithshëm i ESA-s, Josef Aschbacher, ka propozuar investimin e rreth 10 miliardë eurove gjatë dhjetë viteve për zhvillimin e një sistemi evropian që mund të transportojë astronautë në orbitë dhe t’i rikthejë në Tokë në mënyrë të sigurt.
Aktualisht, Evropa mbështetet te kapacitetet e zhvilluara jashtë kontinentit, veçanërisht në SHBA. Sipas përllogaritjeve të Aschbacher, blerja e vazhdueshme e shërbimeve nga operatorë të huaj mund të kushtojë rreth 5 miliardë euro gjatë së njëjtës periudhë. Këto shifra janë parashikime dhe jo fonde të miratuara.
Raketa dhe teknologji të reja
Evropa mbështetet te raketa Ariane 6, për misionet më të rënda, dhe Vega-C, për vendosjen e satelitëve më të vegjël në orbitë. Megjithatë, konkurrenca me kompaninë amerikane SpaceX, e cila përdor raketa të ripërdorshme dhe realizon lëshime të shpeshta, e detyron industrinë evropiane të përmirësojë kostot dhe kapacitetet e saj.
Një tjetër drejtim është zhvillimi i kapsulës Nyx, nga kompania The Exploration Company, për transportin e ngarkesave në orbitë dhe kthimin e tyre në Tokë. Programi parashikon 310 milionë euro për një mision demonstrues dhe 450 milionë euro për dy misione të tjera, ende për t’u konfirmuar.
Ndërkohë, kompani si MaiaSpace në Francë dhe Avio në Itali po punojnë për teknologji të reja që synojnë uljen e kostove të lëshimeve hapësinore.
Italia kërkon të forcojë industrinë hapësinore
Për Italinë, samiti i Romës vjen në një kohë kur vendi po përpiqet të përmirësojë bashkëpunimin mes industrisë, universiteteve, qendrave kërkimore dhe institucioneve financiare.
Në qershor 2026, grupi parlamentar ndërpartiak për hapësirën, i drejtuar nga Andrea Mascaretti, nisi nismën Shtetet e Përgjithshme të Ekonomisë Hapësinore. Programi përfshin 20 aktivitete në 16 rajone italiane, me synimin për të lidhur bizneset dhe kërkimin shkencor, si dhe për të tërhequr investime në këtë sektor.
E ardhmja pas Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor
Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor pritet të përfundojë operacionet deri në vitin 2030, ndërsa po zhvillohen projekte për stacione të reja komerciale në orbitën e ulët të Tokës. Evropa synon të ruajë mundësitë për kërkime shkencore dhe misione me astronautë, pa u varur plotësisht nga partnerët e huaj.
Hëna mbetet një tjetër objektiv kryesor, ndërsa teknologjitë e zhvilluara për misionet në orbitën e Tokës dhe në Hënë mund të ndihmojnë në përgatitjen e eksplorimit të ardhshëm të Marsit.
Takimi i 15 dhjetorit në Romë do të jetë një hap i rëndësishëm për përcaktimin e objektivave që vendet evropiane janë të gatshme të financojnë. Sfida nuk është vetëm të dërgojnë astronautë në hapësirë, por të krijojnë një industri konkurruese që garanton më shumë autonomi strategjike për Evropën.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje