El Pais: Mes Shqipërisë më pak të njohur, plazheve të pastra dhe qyteteve osmane

Nga El Pais- Shqipëria nuk është më sekret! Prej disa vitesh, Riviera Shqiptare është mbushur me turistë gjatë verës dhe po përsërit shumë nga gabimet e bëra dekada më parë nga destinacione të tjera mesdhetare.

Pavarësisht kësaj, bukuria e brigjeve të Adriatikut dhe Jonit shqiptar është e pamohueshme. Nga trafiku kaotik i Tiranës që shkon drejt bregdetit, rrugët ngushtohen, ullishtat zbresin kodrat dhe papritmas shfaqet deti, ndonjëherë ende i paprekur. Këto vende ruajnë sharmin e tyre të përjetshëm: në restorante, peshku mbërrin direkt nga varka dhe në fshatra, të moshuarit luajnë domino nën hijen e një fiku e të rinjtë flasin italisht, të mësuar gjatë viteve të emigrimit.

Fatkeqësisht, nuk është gjithçka kështu- kjo botë idilike mesdhetare bashkëjeton me pika turistike si Durrësi dhe plazhe të mbipopulluara gjatë muajve të verës.

Por reduktimi i Shqipërisë vetëm në plazhet e saj moderne është një gabim. Sharmi i vendit qëndron në kontrastin midis ujërave bruz të Detit Jon, lagunave të Adriatikut, maleve të larta dhe qyteteve osmane që ende ruajnë një ritëm të qetë dhe një identitet thellësisht ballkanik.

Përveç Rivierës Shqiptare (ajo pjesë e vijës bregdetare që shtrihet nga Vlora deri në kufirin grek), ka një bregdet tjetër më në veri, më pak të mbushur me njerëz dhe më pak të njohur. Të udhëtosh përgjatë bregdetit shqiptar do të thotë të dëshmosh një tranzicion të vazhdueshëm midis së kaluarës dhe së ardhmes.

Bumi i turizmit i viteve të fundit nuk i ka fshirë kontradiktat dhe as nuk e ka zbutur plotësisht peizazhin. Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron tërheqja e saj. Shqipëria e re nuk është më vendi i izoluar dhe i panjohur që ishte 20 vjet më parë, por ajo ende ruan diçka të vështirë për t’u gjetur në Europë: autenticitetin.

Ky është një vend ku e kaluara osmane, trashëgimia komuniste dhe një e ardhme turistike që po përparon me shpejtësi ende bashkëjetojnë.

Durrësi: porta detare e Shqipërisë

Shumica e udhëtarëve mbërrijnë në Shqipëri nëpërmjet Tiranës, por për shekuj me radhë porta e vërtetë e hyrjes në vend ishte Durrësi. Me pamje nga Adriatiku, vetëm 40 minuta larg kryeqytetit, ky qytet port përfshin shumë nga kompleksitetet e Shqipërisë: një përzierje rrënojash romake, arkitekture osmane, blloqesh apartamentesh të epokës sovjetike dhe shëtitoresh buzë ujit ku familjet shëtisin çdo pasdite, duke praktikuar xhiron tradicionale, një shëtitje shoqërore e trashëguar nga epoka komuniste.

Një nga gjërat më mbresëlënëse në lidhje me Durrësin është bashkëjetesa e bukurisë dhe e të shëmtuarës. Ndërtesat e viteve 1920 përpiqen të mbijetojnë mes picerive, një shije të mbetur të epokës komuniste dhe ndërtimeve mjaft të pahijshme, krejt të reja, por e gjithë kjo është pjesë e karakterit shqiptar.

Gjatë viteve 1990, qyteti ishte gjithashtu një simbol i eksodit shqiptar në Itali. Sot, shumë prej atyre emigrantëve janë kthyer dhe kanë hapur hotele, restorante ose biznese të vogla turistike. Dhe ndikimi italian është qartë i dukshëm në kuzhinë dhe kulturën urbane.

Kepi ​​i Rodonit- ku Adriatiku ende duket sekret

Duke u drejtuar në veri, përtej Durrësit, natyra merr kontrollin dhe pranë Kepit të Rodonit, koha duket se ndalet. Rrugët ngjiten kodrave të gjelbëruara dhe kalojnë nëpër fshatra të vegjël ku enden tufa delesh dhe karrocash të tërhequra nga kuaj. Plazhet në këtë zonë, që duken si mirazhe midis pishave, shtrihen për kilometra të tëra.

Pak më shumë se një orë larg nga Durrësi, rruga ngushtohet dhe gjarpëron midis kodrave të mbuluara me vreshta, duke të çuar në një kep të vetmuar që zgjatet në det. Ky është Kepi i Rodonit, ku nuk ka hotele të mëdha apo zhvillime të gjera. Vetëm një plazh i vogël, disa varka peshkimi, rrënoja mesjetare dhe zhurma e erës që përplaset në shkëmbinj. Edhe në verë, vendi ruan një ndjesi izolimi që rrallë gjendet në brigjet e tjera të Mesdheut.

Vlorë- vendi ku takohen dy dete

Vlora shënon pikën e saktë ku Adriatiku takohet me Detin Jon dhe ku fillon zyrtarisht Riviera Shqiptare.

Nga Vlora deri në kufirin grek, Deti Jon është një vitrinë ngjyrash. Perëndime dielli të zymtë shpalosen midis ishujve në horizont. Ka kepe të mbushura me shpella, lumenj kristalorë që rrjedhin poshtë urave osmane dhe liqene e laguna, brigjet e të cilave zbukurohen nga kështjella dhe thesare arkeologjike si Butrinti. Por nuk është gjithçka idilike. Ndërsa ndonjëherë mund të ngjajë me Karaibet, shumë zona janë të mbuluara shumë nga betoni dhe në sezonin e pikut, është e vështirë të vlerësosh një bukuri të tillë mes turmave.

Vlora, kryeqyteti turistik i rajonit, po përjeton një bum të qartë turizmi. Hotele të reja po shfaqen përgjatë bregut të detit, kafenetë moderne po zgjerojnë tarracat e tyre dhe plazhet e qytetit janë të mbushura me vizitorë italianë, polakë dhe kosovarë.

Megjithatë, qyteti mbetet shumë më tepër sesa një destinacion me diell dhe rërë. Ishte këtu që u shpall pavarësia e Shqipërisë në nëntor 1912 dhe ndjenja patriotike mbetet e fortë, me monumente kombëtare kudo dhe një sfond të muzikës elektronike që përzihet me këngë tradicionale ballkanike.

Magjia e vërtetë fillon kur largoheni nga qyteti dhe merrni rrugën në jug, një nga rrugët bregdetare më spektakolare të Evropës.

Rruga ngjitet pjerrët përmes maleve dhe ullishteve deri në Qafën e Llogarasë. Prej andej, pamjet mbi Detin Jon janë magjepsëse: një det intensivisht blu i rrethuar nga male të ashpra dhe plazhe të vogla të fshehura midis shkëmbinjve. Udhëtarët shpesh ndalen në pikat e vrojtimit për të fotografuar peizazhin, ndërsa shitësit ofrojnë mjaltë mali, djathë dhie dhe raki të bërë në shtëpi (një pije alkoolike vendase).

Himarë dhe Dhërmi: Mesdheu i ri alternativ

Nga Dhërmiu në Sarandë shtrihet ajo që njihet si Riviera Shqiptare. Nga pikëpamja në majë të malit Çika, mund të shikosh një pamje të asaj që të pret në jug: ujëra kristalore, gjire të izoluara dhe plazhe me tingullin melodioz të valëve që alternohen me seanca të pafundme muzike me zë të lartë, hotele gjigante me pamje nga deti dhe apartamente të vogla me pamje nga varkat e peshkimit në rërë. Por pastaj vijnë kthesa dhe kthesa, një peizazh që shpaloset në çdo kthesë dhe ndërveprimi midis plazheve turistike dhe fshatrave tradicionalë të vendosur në majë të shkëmbinjve.

Ksamili dhe Saranda- Karaibet Ballkanike

Pak imazhe kanë kontribuar aq shumë në famën e kohëve të fundit të Shqipërisë sa plazhet e Ksamilit. Ujërat e saj kristalore, ishujt e vegjël pranë bregdetit dhe restorantet e ndërtuara mbi shtylla e kanë shndërruar këtë cep të jugut të vendit në një fenomen viral.

Ksamili ndodhet pak kilometra larg Sarandës. Për dekada të tëra, kjo zonë mbeti praktikisht e izoluar për shkak të afërsisë me Greqinë dhe kufizimeve të rrepta kufitare të regjimit komunist, por sot ajo pret valë vizitorësh çdo verë, dhe vendi është një shembull i qartë (dhe paralajmërim) se si një vend pa një plan të qartë zhvillimi urban mund të përfundojë shpejt.

Krahasimet me Karaibet janë të shpeshta, megjithëse peizazhi ruan një karakter të dallueshëm mesdhetar. Ullishtat, rrënojat e lashta dhe anijet e vogla të peshkimit bashkëjetojnë me hotele dhe muzikë elektronike.

Shëtitorja e saj buzë ujit është e mbushur me restorante, agjenci turistike dhe bare të hapura deri në orët e para të mëngjesit. Tragetet për në Korfuz nisen çdo ditë dhe shumë turistë grekë kalojnë për të përfituar nga çmimet më të ulëta.

Berati dhe Gjirokastra- Rilinden qytetet osmane

Edhe pse turizmi është i përqendruar në bregdet, do të ishte e pamundur të kuptohej Shqipëria e re pa vizituar qytetet e saj historike. Berati dhe Gjirokastra , të dyja Vende të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, përfaqësojnë shpirtin osman të vendit.

Berati shtrihet përgjatë një kodre pranë lumit Osum. Shtëpitë e tij të bardha me tarraca krijojnë një nga peizazhet më të bukura urbane në Ballkan.

Qyteti eksplorohet përmes rrugicave me kalldrëm, xhamive shekullore dhe ish-shtëpive madhështore që tani janë hotele.

Turizmi po rritet me shpejtësi, por një atmosferë e qetë vazhdon, vendasit bisedojnë në dyer dhe fëmijët luajnë në sheshe të vogla, ndërsa vizitorët fotografojnë fasadat osmane.

Gjirokastra, më spektakolare dhe malore, duket sikur ngrihet drejtpërdrejt nga shkëmbi. Çatitë e saj prej argjile, fortesa e saj gjigante dhe rrugicat e saj të pjerrëta sjellin ndërmend një qytet mesjetar të pezulluar në kohë.

Për vite me radhë, shumë nga këto shtëpi historike mbetën të braktisura e sot ato janë restauruar dhe transformuar në akomodime simpatike, kafene ose muze të vegjël. Bumi i turizmit ka lejuar rikuperimin e një pjese të kësaj trashëgimie arkitekturore.

Tirana- kryeqyteti i papritur

Asnjë udhëtim në Shqipëri nuk do të ishte i plotë pa një vizitë në Tiranë. Kryeqyteti ka pësuar një transformim në vetëm dy dekada. Aty ku dikur kishte kryesisht ndërtesa gri të trashëguara nga komunizmi, sot ka murale shumëngjyrëshe dhe kafene moderne. Qyteti ka një energji rinore dhe disi kaotike, shefat e rinj të kuzhinës po riinterpretojnë recetat tradicionale dhe kafenetë bashkëjetojnë me tregjet rrugore dhe restorantet familjare.