.png)
Ekspozimi i vazhdueshëm në vendin e punës ndaj lubrifikantëve me bazë nafte, si vaji i motorit, vaji hidraulik dhe lëngjet që përdoren për ftohjen e metaleve gjatë përpunimit mekanik, mund të lidhet me një rrezik më të lartë të zhvillimit të sklerozës multiple (SM).
Ky është përfundimi i një studimi të publikuar në revistën shkencore Neurology, botim i Akademisë Amerikane të Neurologjisë.
Studimi, i realizuar nga studiues të Institutit Karolinska në Suedi, përfshiu 2,872 persona të diagnostikuar me sklerozë multiple dhe 6,122 persona që nuk vuanin nga kjo sëmundje. Mosha mesatare e pjesëmarrësve ishte 35 vjeç dhe të gjithë jetonin në Suedi.
Pjesëmarrësit plotësuan pyetësorë mbi historikun e tyre profesional dhe ekspozimin e mundshëm ndaj lubrifikantëve në vendin e punës, përpara shfaqjes së simptomave të para të sëmundjes. Ekspozimi më i shpeshtë u raportua nga personat që punonin në përpunimin e metaleve, ndërtim, riparimin e automjeteve dhe mirëmbajtjen e makinerive.
Sipas rezultateve, 251 persona me sklerozë multiple, ose 8.7% e tyre, raportuan ekspozim profesional ndaj lubrifikantëve me bazë nafte. Në grupin e personave pa sëmundjen, kjo shifër ishte 399, ose 6.5%.
Analiza tregoi se personat e ekspozuar ndaj këtyre substancave kishin 38% më shumë gjasa për të zhvilluar sklerozë multiple, krahasuar me ata që nuk kishin pasur një ekspozim të tillë.
Lidhja rezultoi edhe më e fortë te personat që pinin duhan dhe kishin një kombinim të caktuar variantesh gjenetike që lidhen me rrezikun e sëmundjes. Në këtë grup, gjasat për të zhvilluar sklerozë multiple rezultuan më shumë se 33 herë më të larta krahasuar me personat që nuk kishin asnjë nga këta faktorë.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se ky vlerësim duhet interpretuar me kujdes, pasi grupi përkatës përfshinte vetëm 16 persona me sklerozë multiple dhe dy persona pa sëmundjen.
Hulumtimi tregoi gjithashtu se rreziku i lidhur me ekspozimin rritej në varësi të kohëzgjatjes dhe intensitetit të tij. Për çdo vit shtesë ekspozimi, gjasat për të zhvilluar sëmundjen rriteshin me 2%, ndërsa një rritje prej 2% u vu re edhe për çdo orë shtesë ekspozimi në javë.
Për të vlerësuar nëse lidhja ishte e pranishme edhe shumë kohë përpara shfaqjes së simptomave, studiuesit përsëritën analizën duke përfshirë vetëm personat që kishin qenë të ekspozuar të paktën shtatë vjet përpara simptomave të para. Edhe në këtë rast, lidhja mbeti e dukshme: ekspozimi ndaj lubrifikantëve me bazë nafte u shoqërua me 55% më shumë gjasa për të zhvilluar sklerozë multiple.
Skleroza multiple është një sëmundje kronike e sistemit nervor qendror, në të cilën sistemi imunitar sulmon trurin, palcën kurrizore dhe nervat optikë. Shkencëtarët kanë identifikuar faktorë të ndryshëm gjenetikë dhe mjedisorë që mund të ndikojnë në shfaqjen e saj.
Megjithatë, studiuesit nënvizojnë se rezultatet nuk provojnë se lubrifikantët me bazë nafte shkaktojnë drejtpërdrejt sklerozën multiple, por evidentojnë një lidhje mes ekspozimit profesional dhe rrezikut të sëmundjes.
Ndër kufizimet e studimit përmendet fakti se pjesëmarrësit raportuan vetë ekspozimin e tyre ndaj këtyre substancave, çka mund të ketë ndikuar në saktësinë e të dhënave. Gjithashtu, rezultatet mund të jenë ndikuar nga ekspozimi ndaj substancave të tjera në ambientin e punës.
Studiuesit theksojnë se nevojiten kërkime të mëtejshme dhe studime në popullata të tjera për të konfirmuar këto gjetje.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje